Dane placówki

INVIMED Europejskie Centrum Macierzyństwa Gdynia

Istnieje od 2010 roku

  • bierze udział w monitoringu Stowarzyszenia NASZ BOCIAN
  • zapoznał się z oczekiwaniami pacjentów spisanymi w postaci Standardów Pacjenckich
  • deklaruje stosowanie standardów terapeutycznych PTG SPiN i PTMR
  • personel Ośrodka uczestniczy w szkoleniach ESHRE i posiada certyfikaty ESHRE
  • zapewnia swoim pacjentom bezpośredni dostęp do opieki psychologicznej w ramach leczenia niepłodności
  • posiada certyfikat ISO i/lub CMJ

Raport finalny 2015


Nazwa Ośrodka Invimed Gdynia
Data przeprowadzonego monitoringu 23.02.2015


Spis treści raportu:

1. Podstawowe informacje o Ośrodku
2. Opis Ośrodka
3. Strona www Ośrodka, rzetelność informacji i przejrzystość pracy Ośrodka wobec pacjenta
4. Program refundacyjny
5. Rejestracja wizyty
6. Wizyta lekarska: przebieg wizyty
7. Opieka nad mężczyzną
8. Opieka nad kobietą
9. Umowy z NFZ
10. Prawo: umowy cywilnoprawne i prawa pacjenta
11. Prawo do intymności i obecności osoby bliskiej
12. Prawo do dokumentacji medycznej
13. Osoby niepełnosprawne i ich prawo do leczenia
14. Pary nieheteroseksualne
15. opieka psychologiczna
16. Standardy w dawstwie i biorstwie gamet oraz zarodków
17. NASZE REKOMENDACJE
18. Komentarz osrodka do raportu



1. Podstawowe informacje o Ośrodku


Ośrodek przestrzega algorytmów diagnostyczno-terapeutycznych Polskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu oraz Sekcji Płodności i Niepłodności Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego. Ośrodek raportuje swoje wyniki do ESHRE jako  suma wyników sieci Invimed, nie indywidualnie jako Invimed Gdynia. Ośrodek ma wdrożony system zarządzania jakością ISO 9001:2008. Personel Ośrodka posiada członkostwo w ESHRE i uczestniczy w szkoleniach ESHRE (jeden embriolog ma certyfikat Senior Clinical Embryologist). Ośrodek zadeklarował znajomość „Pacjenckich standardów w leczeniu niepłodności 2014” przygotowanych przez Stowarzyszenie NASZ BOCIAN. Ośrodek nie wykonuje badań/zabiegów w ramach umowy z NFZ. Dodatkowo z rozmowy z osobą zarządzającą wynika, iż pacjentki Ośrodka od listopada 2014 roku mają całościową opiekę: jako pierwszy InviMed w Polsce, w Gdyni została wprowadzona formuła koordynatora opieki dla pacjenta. Obecnie rozważana jest dodatkowa usługa polegająca na współpracy z dietetykiem: “Myślimy o opiece dietetycznej”. W dniu przygotowywania raportu (lipiec 2015) potwierdzamy, iż w Ośrodku zatrudniony został dietetyk, na co wskazuje informacja na stronie (biogram dietetyka jako pracownika Ośrodka).

2. Opis Ośrodka


Ośrodek mieści się w dużym budynku gdyńskiego Centrum Kwiatkowskiego. W budynku mieszczą się liczne instytucje i firmy, jedną z nich jest znajdujący się na drugim piętrze Invimed Gdynia. Budynek jest oznaczony dużym szyldem z napisem Invimed. Przed centrum znajduje się parking. Centrum jest dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych. Bezpośrednio przy wejściu do Ośrodka znajduje się rejestracja. Jej usytuowanie sprawia, iż do Ośrodka nie można wejść niezauważonym.  Gabinety lekarskie znajdują się w ciągu korytarzowym, w którym udostępniono  fotele i kanapy. Wielkość poczekalni wydaje się być wystarczająca dla potrzeb niewielkiego Ośrodka. Pacjenci oczekujący na wizytę mają zapewniony dostęp do napojów zimnych i gorących (bezpłatnych). W czasie monitoringu w Ośrodku przebywało bardzo niewielu pacjentów.

W Ośrodku nie ma tablicy informacyjnej, nie wywieszono również Karty Praw Pacjenta (Karta jest dostępna jako wydruk wyłożony na ladzie w rejestracji).  Cenniki dostępne są wyłącznie na stronie internetowej, z wyjątkiem bardzo ogólnych informacji wynikających z załącznika do Poradnika dla Pacjentów. Przestrzeń poczekalni jest komfortowa, znajdują się w niej wygodne kanapy i fotele. Pacjenci oczekujący na wizytę mają bezpłatny dostęp do wody oraz gorących napojów. Na stolikach wyłożona jest prasa codzienna oraz ulotki medyczne i publikacje własne Ośrodka.

W poczekalni znajduje się jedna toaleta (ogólnodostępna, dla kobiet i mężczyzn), która jest przystosowana dla osób niepełnosprawnych. Poczekalnia oraz toaleta są czyste, w toalecie jest dostęp do ciepłej i zimnej wody, ręczników i papieru toaletowego oraz mydła.

Sytuacja badawcza:

Monitoring Ośrodka odbywał się  w dniu regularnej pracy Ośrodka. Rozmawiałyśmy z jedną pacjentką, którą do rozmowy z nami zaprosił Ośrodek.

3. Strona www Ośrodka, rzetelność informacji i przejrzystość pracy Ośrodka wobec pacjenta


Ośrodek posiada stronę WWW, która jest jedną wspólną stroną dla wszystkich Ośrodków sieci Invimed. Na stronie nie ma bezpośredniego numeru telefonu do Ośrodka w Gdyni. Jest natomiast numer telefonu na ogólną infolinię, adres email (ogólny) oraz formularz kontaktowy. Znajdują się na niej również wizytówki lekarzy, psychologów oraz embriologów (niektóre wraz ze zdjęciami), brakuje wizytówek położnych, pielęgniarek i pracowników rejestracji.  Na stronie można znaleźć spis oferowanych zabiegów. Nie jest on jednak kompletny, brakuje w nim informacji o procedurze adopcji zarodka.  Na stronie udostępniono dużo fachowych informacji wykorzystując przy tym zarówno informacje pisane, jak i multimedialne (np. film o badaniu nasienia) i omówiono program refundacji procedury In Vitro. Opisy procedur zawierają również dokładnie opisany schemat leczenia: co się będzie działo i na którym etapie, z jakich części dany etap będzie się składać i czego pacjent może w związku z tym oczekiwać. Na stronie brakuje jednak statystyk własnych Ośrodka (opisane poniżej w części poświęconej polityce Ośrodka dotyczącej informowania o skuteczności) oraz opisu możliwych skutków ubocznych i powikłań. Opisy skutków ubocznych zawarto jedynie w dokumentacji podpisywanej z pacjentami, jednak dokumentację otrzymuje się i podpisuje już w momencie decyzji o przystąpieniu do zabiegu, podczas gdy taka informacja może wpływać na proces podejmowania tej decyzji i jest częścią świadomej zgody. Na stronie nie ma  funkcjonalności ‘umów się na wizytę przez internet’ oraz wzorów umów cywilnoprawnych. Objaśnienia zabiegów napisane są prostym językiem, wyjaśniono terminy medyczne. Język nie jest dyskryminujący ze względu na stan cywilny, płeć oraz orientację seksualną. W zakładce poświęconej Ośrodkowi w Gdyni nie podano adresu Ośrodka. W tym celu konieczne jest przejście do zakładki KONTAKT a następnie odnalezienie na mapie Ośrodka w Gdyni, bądź po przewinięciu strony w dół. Poniżej mapy rozpisano adresy wszystkich Klinik Invimed w Polsce.

Jeśli idzie o linię dyżurną dla pacjentów:


Zgodnie z informacją uzyskaną od osoby zarządzającej, Ośrodek nie prowadzi linii dyżurnej dla pacjentów; do dyspozycji pacjentów dzwoniących z wątpliwościami  jest ogólne Call Center obsługujące wszystkie placówki Invimed. Pacjenci podejmujący leczenie otrzymują również numer telefonu do lekarza prowadzącego i mogą z tego numeru korzystać, zgodnie ze słowami osoby zarządzającej: “w sytuacjach podbramkowych lekarze odbierają te telefony”, “od listopada 2014 r. jest koordynator opieki pacjenta, koordynator rozmawia z parą, pyta, czy para chciałaby się dowiedzieć czegoś więcej o lekarzu. Koordynator opieki ma również telefon komórkowy, mail”, „zatem koordynator i lekarz prowadzący – to są dwie osoby do awaryjnego kontaktu”. Pacjentka, z którą udało nam się porozmawiać zapewnia, iż taki kontakt miała zapewniony. Lekarz podał jej swój numer telefonu pod który mogła dzwonić: “lekarze mają telefon służbowy komórkowy”.

Jeśli idzie o materiały informacyjne dostępne w Ośrodku:

W poczekalni Ośrodka znajdują się własne materiały edukacyjne Ośrodka przygotowane w formie biuletynów i broszur. Jedną z publikacji jest „Poradnik dla pacjentów” zawierający podstawowe i przystępnie podane informacje o niepłodności, jej diagnozowaniu i schemacie przebiegu leczenia w  Ośrodkach Invimed. Poradnik przybliża zagadnienie leczenia dostarczając wielu istotnych dla pacjentów informacji, począwszy od spisu badań niezbędnych i dodatkowych, poprzez objaśnienie (również w postaci czytelnych grafów) różnych zabiegów i procedur, a skończywszy na informacji o pomocy psychologicznej, która – cytując poradnik- jest „stałym elementem procesu leczenia w klinikach Invimed”. Zauważamy również z uznaniem, iż poradnik otwierają słowa: „Problem niepłodności, niezależnie od strony po której leży – mężczyzny czy kobiety – zawsze dotyczy pary!”. Pozostałe broszury dotyczą zagadnień ogólnych („męskie sprawy”, „zdrowie kobiety”), jak również szczegółowych informacji o poszczególnych badaniach czy zabiegach („cytologia”, „sono-HSG”, „histeroskopia”). W broszurach szczegółowych zawarto  opis wskazań do danego zabiegu, opis przebiegu i przygotowania, w niektórych broszurach znajduje się również bardzo skrótowy opis możliwych powikłań.  Także w dokumentach podpisywanych przez Ośrodek z pacjentami zawarto opis procedur, skuteczność i zalecenia.

Jeśli idzie o politykę informacji o kosztach leczenia w Ośrodku: 

Cennik znajduje się na stronie WWW Ośrodka w zakładce dotyczącej Invimedu Gdynia. Wydaje się być kompletny z wyjątkiem podania kosztów procedury adopcji zarodka. W poczekalni Ośrodka nie ma tablicy informacyjnej ani cennika. Zgodnie ze słowami personelu jest on pokazywany pacjentom na żądanie. Nie jesteśmy wobec tego w stanie stwierdzić czy ceny ze strony www oraz w Ośrodku są takie same. Nie mogłyśmy tego również potwierdzić w rozmowie z pacjentką, gdyż korzystała ona z programu ministerialnego. 

Jeśli idzie o procedurę składania skarg:

Osoba zarządzająca poinformowała nas, iż w Ośrodku można złożyć skargę. W tym celu należy wypełnić druk i złożyć go w rejestracji. Pacjent może również wysłać skargę drogą elektroniczną do Call Center lub zadzwonić i złożyć skargę ustną, którą Call Center przyjmie. Jest kilka poziomów rozpatrywania skarg, generalnie skargi rozpatruje dyrektor zarządzająca, ale jeśli skarga dotyczy: „sprawy wyższej rangi” (cytat dyrektor zarządzająca) skargę może rozpatrzyć np. pełnomocnik do spraw ISO. Tryb odpowiedzi na skargę może być pisemny lub ustny w zależności od formy wniesionej skargi: “ale polityka Invimedu jest taka, że staramy się rozpatrywać je pozytywnie”. W ostatnim roku wniesiono około dziesięciu skarg i – zgodnie z informacją od dyrektor zarządzającej – dotyczyły one spraw związanych z komunikacją: “z lekarzem jest tak sobie”, “chcę zmienić lekarza”.

Jeśli idzie o politykę informacyjną Ośrodka o skuteczności zabiegów:

Ośrodek na swojej stronie internetowej podaje różne statystyki. Pierwszą widoczną daną jest dana 89% ciąż, jednak bez podanej metodologii. Nie wiadomo, do czego dokładnie odnosi się ten wynik- czy ujęto w nim ciąże dzięki zapłodnieniu pozaustrojowemu? Inseminacji? Zabiegom z użyciem  gamet dawców? Ciąże spontaniczne u pacjentów leczonych farmakologicznie? Zagłębiając się w tekst  odnajdujemy  również inne statystyki: „Średnia skuteczność zabiegu in vitro w Polsce wynosi 35,2%, a w całej Europie 29,9%. Za Polską są Hiszpania (34,0%) i Wielka Brytania (30,1%), dalej Niemcy (28,0%), a na końcu Włochy (21,1%). Skuteczność in vitro w klinikach InviMed wynosi 50% w grupie kobiet w wieku 35 lat i poniżej. Natomiast we wszystkich grupach wiekowych skuteczność leczenia to 43%.’’.  Z kolei w trakcie rozmowy z osobą zarządzającą podano nam jeszcze inne statystyki: “in vitro: 62% InviMed Polska, ciąża kliniczna, z pierwszych transferów”, “83% do drugiego transferu”, “95% przy wszystkich transferach”.

Odbiorcy strony (jak również autorkom niniejszego raportu) może być trudno zorientować się w czytelności tych statystyk, szczególnie iż nie podano informacji, czy skuteczność ciążowa odnosi się do ciąż biochemicznych, klinicznych czy do wskaźnika take home baby. Brak podanej metodologii uniemożliwia pacjentom zatem wnioskowanie o skuteczności sieci Invimed, a szczególnie uniemożliwia wnioskowanie o skuteczności konkretnej placówki w ramach sieci.

Analiza strony została wykonana w lutym 2015 roku.

Jeśli idzie o politykę SET (transfer pojedynczego zarodka) w Ośrodku:
 
Lekarka zapytana o „politykę SET” poprosiła o wyjaśnienie. Nie jest jasne, czy nie był jej znany powyższy skrót odnoszący się do jednoczasowego transferu jednego zarodka zgodnego z zaleceniami ESHRE. Po wyjaśnieniu poinformowała nas, iż pacjenci są informowani o ryzyku związanym z transferem więcej niż jednego zarodka, jednak informacja taka znajduje się dopiero w dokumentacji podpisywanej przed rozpoczęciem leczenia: „pacjent jak dostaje umowę to ma tam wszystko opisane”. Jednocześnie na stronie WWW nie ma informacji o polityce SET i taki termin nie pojawia się w żadnym kontekście, jak również nie został wspomniany w broszurach edukacyjnych przygotowanych dla pacjentów. Pacjentka, z którą rozmawiałyśmy, zadeklarowała, że  nikt nie poruszył z nią zagadnienia SET i ryzyka związanego z ciążą mnogą przy transferze dwóch zarodków.

4. Program refundacyjny


Ośrodek nie jest realizatorem programu refundacyjnego.

5. Rejestracja wizyty


Zgodnie z informacjami uzyskanymi w rozmowie z rejestracją na pierwszą wizytę umówić można się: “z dnia na dzień” (wypowiedź Rejestratorki). W Ośrodku jest możliwość płatności bezgotówkowej (w Rejestracji znajduje się terminal), pacjenci zgodnie z informacją od osoby zarządzającej zawsze otrzymują rachunek. Personel zwraca się do pacjentów w sposób dyskretny i życzliwy, stosując formę „Pan, Pani”, co potwierdziłyśmy obserwacją bezpośrednią.

Pracownicy rejestracji uczestniczą w szkoleniach dotyczących umiejętności miękkich, ostatnie szkolenie odbyło się: „około dwóch miesięcy temu”, „dotyczyło komunikacji z pacjentami”. Podobną informację uzyskałyśmy od położnej, która potwierdziła, iż personel położniczy uczestniczy w szkoleniach. W rozmowie z osobą zarządzającą uzyskałyśmy ponadto informację: „szkoleń komercyjnych nie zapewniamy, nie wysyłam personelu na szkolenia”“jestem człowiek orkiestra, ja szkolę ludzi (uśmiech)” [warto nadmienić, iż osoba zarządzająca ma wieloletnie doświadczenie w pracy w branży medycznej, m.in. pracowała w Narodowym Funduszu Zdrowia, w  Ministerstwie Zdrowia i przez wiele lat tworzyła Centrum Medyczne Medicover], „Szkolenia opierają się o takie tematy jak asertywność, komunikacja, osobowość, prowadzę także coaching”, “co czwartek są 4 godziny szkoleniowe. No, co dwa czwartki w miesiącu, to są bardziej warsztaty”

6. Wizyta lekarska: przebieg wizyty


Lekarze Ośrodka zgodnie z ich deklaracją przestrzegają algorytmów diagnostyczno-terapeutycznych PTMR i PTG. Lekarka w rozmowie z nami zadeklarowała, że informacje udzielane podczas wizyty są kompleksowe – omawia się plan leczenia, proponowane badania i zabiegi, lekarze upewniają się, czy ustalenia są dla Pacjentów zrozumiałe. Schemat wizyty lekarskiej jest spisany i odbywa się w zgodzie z przyjętą procedurą. Zgodnie z deklaracjami personelu średni czas trwania pierwszej wizyty został określony jako 30 minut, co zgadza się również z informacją uzyskaną od pacjentki. Kolejne wizyty w zgodnej opinii lekarki i pacjentki trwają w zależności od potrzeby i od sytuacji, ale przeciętnie ok. 20 minut. Wizyty nie są przerywane wejściem osób trzecich, Ośrodek posiada system komputerowy zarządzający wizytami, z którego wynika, kto oczekuje na wizytę, która wizyta się właśnie odbywa. Po pacjentkę/parę oczekującą na wizytę wychodzi lekarz i zaprasza do gabinetu. Nasza rozmówczyni – pacjentka oceniła ten sposób postępowania jako: „całkowicie dyskretny”.

Pacjentka zadeklarowała ponadto, iż podczas wizyty uzyskiwała jasne i wyczerpujące odpowiedzi od lekarza, który również zaproponował plan leczenia, omówił przebieg zalecanych badań i zabiegów oraz upewnił się, że pacjenci zrozumieli plan i przebieg zabiegów. Pacjentka potwierdziła także, iż otrzymała pisemne podsumowanie wizyty, co należy uznać za dobrą praktykę Ośrodka. Zapytano ją również, czy podczas wizyty życzy sobie obecności osoby bliskiej.

7. Opieka nad mężczyzną


W Ośrodku znajduje się jeden pokój do oddawania nasienia. Pokój jest zamykany, nie posiada śluzy (okna do bezpośredniego przekazania próbki do laboratorium), posiada dostęp do umywalki i sedesu, znajdują się w nim podstawowe środki higieny (mydło, ręczniki papierowe, papier toaletowy), zapewniono filmy i prasę erotyczną oraz przewidziano miejsce dla partnerki, jeśli takie byłoby życzenie pary. Zgodnie z informacjami uzyskanymi w rozmowie z personelem, procedura oddawania nasienia w Ośrodku wygląda w sposób następujący: „Pacjent przychodzi do rejestracji -> otrzymuje formularz osobowy – jeśli jest  w Ośrodku po raz pierwszy, w tym momencie następuje również sprawdzenie dowodu tożsamości. Pani z rejestracji daje pacjentowi w specjalnej torebeczce pojemnik na nasienie. Pojemnik już ma naklejoną etykietę z imieniem i nazwiskiem. Potem pacjent jest kierowany do właściwego pokoju i otrzymuje do niego klucz. Po oddaniu nasienia pacjent zostawia materiał w pokoju i wychodzi, po materiał przychodzi położna i zanosi go do laboratorium”.

Pacjentka, z którą rozmawiałyśmy, potwierdziła, iż procedura oddawania nasienia jest zorganizowana w sposób dyskretny: „Mąż musiał przejść z torebeczką do pokoju oddawania nasienia a następnie już z próbką przejść do pani położnej. Cały  przebieg badania był komfortowy”.

8. Opieka nad kobietą


W Ośrodku znajdują się trzy gabinety ginekologiczne. Zapewniono w nich trzy krzesła, co wskazuje refleksję personelu Ośrodka wobec towarzyszenia osoby bliskiej podczas wizyty. Każdy z gabinetów posiada bezpośredni dostęp do łazienki, co jest zgodne z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w tym zakresie. W toaletach przylegających do gabinetów ginekologicznych dostępna jest odzież jednorazowa – spódniczki i buty. Łazienki w dniu monitoringu były czyste, znajdowały się w nich umywalka, sedes i bidet oraz środki higieny osobistej (środek do higieny intymnej, wkładki jednorazowe, odzież jednorazowa). Łazienki są zamykane od wewnątrz.

Część Ośrodka przeznaczona do wykonywania zabiegów jest oddzielona od reszty placówki drzwiami, zatem pacjenci oczekujący na wizytę i nieprzygotowujący się do zabiegów nie widzą tej części, ani osób z niej korzystających. Za drzwiami znajduje się korytarz, który oddziela salę zabiegową (po lewej) od pomieszczenia tzw. pielęgnacyjnego (po prawej). Na wprost usytuowana jest toaleta, z której mogą korzystać pacjenci przed i po zabiegach. W łazience znajduje się elektroniczny bidet, środki higieny intymnej, ręczniki papierowe oraz odzież jednorazowa (spódniczki i buty).  Pacjenci przychodzący na zabiegi (np. inseminacja, pick-up, transfer, biopsja) mogą pozostawić swoje rzeczy w szafce zamykanej na klucz, która znajduje się w korytarzu oddzielającym salę zabiegową od pomieszczenia pielęgnacyjnego, tuż obok drzwi do toalety. Pacjenci po zabiegu przewożeni są do pomieszczenia pielęgnacyjnego z 3 łóżkami.  Wymiary tego pomieszczenia to szacunkowo 3,5m x 7,5m.   W dniu monitoringu pościel była świeża. Pacjentom nie zapewniono dostępu do wody pitnej (obserwacja bezpośrednia w dniu monitoringu), jednakże pacjentka, z którą rozmawiałyśmy, powiedziała iż po swoim zabiegu miała dostęp do wody pitnej w pomieszczeniu pielęgnacyjnym. W pomieszczeniu pacjentowi może towarzyszyć osoba bliska. Z pomieszczenia nie ma bezpośredniego dostępu do łazienki, ale znajduje się ona w bliskiej odległości (ok 5m). Personel medyczny czuwa nad stanem pacjentów, sprawdza jak się czują.

9. Umowy z NFZ


Ośrodek nie wykonuje świadczeń w ramach umowy z NFZ. W rozmowie z osobą zarządzającą uzyskałyśmy jednak informację, iż personel (lekarz) informuje pacjentów o możliwości wykonania badań w ramach NFZ: “jak wiemy, to mówimy tego poszukajcie na NFZ”, “pewne rzeczy można wykonać na NFZ, pewne procedury można zrobić taniej, na przykład badanie kariotypów”. Ośrodek nie odsyła pacjentów na badania do innych placówek komercyjnych: „To jest nasza konkurencja”.

10. Prawo: umowy cywilnoprawne i prawa pacjenta


Karta Praw Pacjenta znajduje się w rejestracji, jest to wydruk: „na życzenie pacjenta może być zrobiona kopia”. Karta nie jest wywieszona na ścianie.

Dokumentacja przekazana przez Ośrodek dla potrzeb monitoringu została udostępniona drogą elektroniczną po monitoringu w dniach 06.02.2015 i 10.02.2015 roku, jak również przekazano ją w formie wydruków w dniu monitoringu. Z analizy wynika, iż dokumentacja była prawie kompletna (brakowało dokumentów oznaczonych numerami 14 oraz 15. Wniosek ten formułujemy na podstawie numeracji dokumentacji zawartej w tytułach plików) i  składały się na nią następujące dokumenty:

  1. Zgoda na leczenie niepłodności metodą zapłodnienia in vitro - formularz dla pary
  2. Zgoda na leczenie niepłodności metodą zapłodnienia in vitro - formularz dla samotnej pacjentki
  3. Zgoda in vitro - główny formularz zgody dot. transferu mrożonych zarodków od anonimowego dawcy – dla pary
  4. Zgoda in vitro - główny formularz zgody dot. transferu mrożonych zarodków od anonimowego dawcy – dla samotnej pacjentki
  5. Zgoda/in vitro - formularz zgody biorcy oocytów- przeznaczony dla pary
  6. Zgoda in vitro- formularz zgody biorczyni oocytów- singielka
  7. Zgoda na użycie nasienia dawcy - formularz dla pary
  8. Zgoda na użycie nasienia dawcy - singielka
  9. Zgoda na zamrożenie i przechowywanie zarodków
  10. Zgoda na zamrożenie i przechowywanie oocytów
  11. Zgoda na zamrożenie i przechowywanie nasienia
  12. Zgoda na zniszczenie przechowywanych oocytów/nasienia
  13. Zgoda na transfer rozmrożonych zarodków
  14. Regulamin ZOZ Invimed
  15. Zgoda - inseminacja wewnątrzmacicznej– formularz dla samotnej pacjentki
  16. Zgoda - inseminacja wewnątrzmaciczna  - formularz dla pary

 Z uwagi na fakt, że analiza umów pod kątem formalno-prawnym stanowi tylko jeden  z celów prowadzonego monitoringu, poniżej przedstawione zostaną najważniejsze wątpliwości.

Dokumenty są przygotowane wyczerpująco jeśli idzie o część zawierającą informację o potencjalnych skutkach ubocznych i powikłaniach zabiegów, opisy przebiegu procedur i ich skuteczność.  Przewidziano odrębne dokumenty dla pary i dla kobiety, która zgłasza się do Ośrodka sama. Język dokumentów dyskryminuje jednak pary jednopłciowe – pojawiają się określenia Pacjentka i Partner/Pacjent (monitoring przeprowadzono w czasie sprzed wejścia w życie Ustawy o leczeniu niepłodności). Pacjenci, który przystępują w Ośrodku do procedur komercyjnych, podpisują zgody na przeprowadzenie procedur medycznych. Niektóre ze zgód maja charakter uzupełniający w stosunku do zgód wiodących, tj. Zgód na leczenie niepłodności metodą zapłodnienia in vitro. Zgodnie z informacją uzyskaną od osoby zarządzającej: „treści zgód i umów nie są negocjowalne”. Pacjenci otrzymują dokumenty na ok. trzy tygodnie przed planowanym zabiegiem (informacja od osoby zarządzającej). Wzorce dokumentów nie są dostępne na stronie internetowej Ośrodka, ale: „na nowej stronie mają być” (cytat osoba zarządzająca). W dniu przygotowywania monitoringu (lipiec 2015 roku) nie ma wzorców dokumentów na stronie internetowej Ośrodka.

Należy wskazać, że pełnopłatne procedury wspomaganego rozrodu, których przedmiotem jest świadczenie wysokospecjalistycznej usługi medycznej, przeprowadzane są na podstawie ustnych umów zawartych pomiędzy Ośrodkiem leczenia niepłodności, prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a pacjentami.  Warunki wykonania umowy w dokumentach podpisywanych przez strony określone są jednak w zasadzie tylko co do jednej ze stron, tj. pacjentów, i precyzują tylko obowiązki i zobowiązania pacjentów; nie są wskazane zobowiązania Ośrodka, co tworzy sytuację nierównowagi stron, niekorzystną dla pacjenta.
Zgodnie z poglądami wyrażanymi w piśmiennictwie prawniczym umowy zawarte pomiędzy Ośrodkami medycznymi i pacjentami to umowy o świadczenie wysokospecjalistycznej usługi medycznej o charakterze konsumenckim. (por.: Tamara Zimna, „Zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej”: "Analizując umowę o świadczenie usług medycznych jako rodzaj umowy zawieranej bezpośrednio z pacjentem, nie sposób pominąć wymiaru konsumenckiego zawieranego kontraktu, gdzie stroną umowy jest nie tylko pacjent, lecz zarazem konsument otoczony szczególną ochroną prawną."  "Umowa zawarta bezpośrednio z pacjentem ma charakter umowy nienazwanej, do której zastosowanie znajdują odpowiednio przepisy o zleceniu (art.750 k.c. w związku z art. 734 i n. k.c.).").
Wobec powyższego należałoby przyjąć pogląd, iż stosunek Ośrodek - pacjent to stosunek konsumencki, a sama zgoda nie zabezpiecza należycie interesów pacjenta.  Przedstawione dokumenty stanowią wzorce umów i mają do nich zastosowanie art. 384 i następne ustawy Kodeks cywilny.

1. Zgoda na leczenie niepłodności metodą zapłodnienia in vitro (formularz dla pary)

Ust. 2, zdanie ostatnie:  “Pacjentka i Partner uiszczają solidarnie opłatę według cennika obowiązującego na dzień wystawienia faktury VAT.”

Biorąc pod uwagę, że umowa o przechowywanie zarodków może być umową długoterminową - należałoby rozważyć, czy -  przy dopuszczeniu w umowie zmiany cennika (na co wskazuje odesłanie do obowiązującego w dniu wystawienia faktury VAT)  nie powinien znaleźć się zapis dający pacjentom możliwość odstąpienia od umowy po zmianie cen. Nadmienić należy, że UOKiK wielokrotnie wskazywał, że zastrzeżenie w umowie z konsumentem zmienności ceny tworzy zbyt daleko idącą swobodę w kreowaniu stosunku prawnego po stronie przedsiębiorcy i stanowi klauzulę niedozwoloną (vide art. 3853 pkt 20 kodeksu cywilnego). Uwaga odnosi się również do pozostałych dokumentów, w których wykorzystano zacytowany zapis.

*
Ust. 4 zdanie: „Brak terminowego uiszczenia opłaty z tytułu przechowywania zamrożonego materiału biologicznego skutkował będzie powiększeniem jej o odsetki ustawowe, a w przypadku nasienia – jego utylizacją”

Zapis dotyczący odsetek ustawowych jest prawidłowy, gdyż Ośrodek jako świadczący odpłatne usługi ma prawo żądać zapłaty z tytułu wykonywanych czynności. Zastrzeżenie żądania zapłaty odsetek ustawowych w przypadku opóźnienia płatności jest zwykłą praktyką przy zawieraniu umów. Zastrzeżenia może budzić praktyka niszczenia materiału genetycznego (nasienie) bez uprzedniego powiadomienia osoby składającej depozyt.

*
Ust. 8: „Zostaliśmy poinformowani, że Klinika/Spółka nie ponosi odpowiedzialności za przypadki uszkodzenia lub utraty materiału biologicznego będące następstwem zdarzeń od niej niezależnych, w szczególności zaistnienia okoliczności siły wyższej np. pożaru, wybuchu, niemożliwej do uniknięcia awarii sprzętu, aktu terroryzmu, wojny, ataku, bombardowania lub innych działań militarnych, strajków czy też wszelkich innych nadzwyczajnych okoliczności tego rodzaju, na które Klinika/Spółka nie ma wpływu i których nie mogła przewidzieć, lub zawinionego działania albo zaniechania pacjentów, albo osób trzecich.”

Wobec faktu, iż Ośrodek jest przedsiębiorcą zobowiązanym do szczególnej staranności w ramach dokonywanych czynności, powyższy zapis powinien być uzupełniony o zapis „Z zastrzeżeniem zachowania przez Klinikę należytej staranności”. Ponadto Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów  uznał  za niedozwolone postanowienie o treści: „Sprzedający może być zwolniony od odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, jeżeli niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy jest następstwem siły wyższej. Zdarzeniami siły wyższej są takie zdarzenia, które stoją na przeszkodzie wykonania obowiązku Sprzedającego określonego w niniejszej umowie, które wystąpiły lub stały się stronom po jej zawarciu, których nikt nie mógł przewidzieć w chwili zawarcia umowy, które są zewnętrzne w stosunku do działalności Sprzedającego, a w szczególności: pożar, susza, powódź, trzęsienia ziemi, strajk, uszkodzenie maszyny i surowców niezbędnych do wykonania umowy i inne podobne zdarzenia” (wyrok z dnia 22 listopada 2004r. sygn. akt XVII Amc 55/03), podkreślenie nasze.

Postanowienie to zostało wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych  z numerem 367. SOKiK stwierdził, że postanowienie to stanowi klauzulę niedozwoloną określoną w art. 385³  pkt 2 Kodeksu cywilnego. Zalicza bowiem do okoliczności siły wyższej zwalniającej przedsiębiorcę z odpowiedzialności takie zdarzenia, które w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego nie stanowią zdarzeń egzoneracyjnych jak np. strajk czy uszkodzenie maszyn i surowców niezbędnych do wykonania umowy.  Uwagi powyższe dotyczą także następujących dokumentów:

  1. Zgoda na leczenie niepłodności metodą in vitro (główny formularz zgody dla samotnej pacjentki);
  2. Zgoda na leczenie niepłodności metodą in vitro (główny formularz zgody dotyczący transferu mrożonych zarodków od anonimowego dawcy) ;
  3. Zgoda na leczenie niepłodności metodą in vitro (główny formularz zgody dotyczący transferu mrożonych zarodków od anonimowego dawcy - dla samotnej pacjentki);
  4. Zgoda na leczenie niepłodności metodą in vitro (formularz zgody dla biorczyni uczestniczącej w programie adopcji oocytów) - formularz dla pary
  5. Zgoda na leczenie niepłodności metodą in vitro (formularz zgody dla samotnej pacjentki - biorczyni uczestniczącej w programie adopcji oocytów)
  6. Zgoda na zamrożenie i przechowywanie zarodków;
  7. Zgoda na zamrożenie i przechowywanie oocytów;
  8. Zgoda na zamrożenie i przechowywanie nasienia;
  9. Zgoda na leczenie niepłodności metodą inseminacji wewnątrzmacicznej – formularz dla pary;
  10. Zgoda na leczenie niepłodności metodą inseminacji wewnątrzmacicznej – formularz dla samotnej pacjentki;
*
 ust.  13 „Oświadczamy, że uznajemy się za prawnych rodziców dziecka (dzieci) urodzonego wyniku leczenia niepłodności metodą in vitro tak, jak dziecka pochodzącego z małżeństwa (związku partnerskiego). Przyjmujemy na siebie wszelkie obowiązki wobec dziecka wynikające z ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9 poz. 59 ze zm.), dalej k.r.o. lub innymi przepisami prawnymi mającymi zastosowanie w Polsce i/lub w kraju naszego zamieszkania (prawo rodzinne). Żadne z nas nie wystąpi z roszczeniem o zaprzeczenie ojcostwa lub macierzyństwa.”

Ośrodek nie jest podmiotem uprawnionym do odbierania oświadczenia o uznaniu ojcostwa, są to organy wskazane w Art. 73 i 74 k.r.i.o.   Dodatkowo w świetle obowiązującego prawa (analiza dokumentacji wykonana przed wejściem w życie Ustawy o leczeniu niepłodności) każdy mężczyzna ma prawo wystąpić z wnioskiem o zaprzeczenie ojcostwa, co wynika bezpośrednio z Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego (Art. 63, Art. 67 i Art. 69), z zastrzeżeniem Artykułu 68 k.r.i.o. stanowiącego:

„Zaprzeczenie ojcostwa nie jest dopuszczalne, jeżeli dziecko zostało poczęte w następstwie zabiegu medycznego, na który mąż matki wyraził zgodę.”

Artykuł odnosi się do męża matki, a nie do partnera matki, natomiast umowa odnosi się do obu tych sytuacji, co sprawia, iż złożenie cytowanego wyżej oświadczenia nie obliguje przyszłego ojca (partnera matki) do zaniechania zaprzeczeń ojcostwa, jeśli taką będzie mieć wolę. Kodeks daje mu taką możliwość i umowa zawierana z Ośrodkiem nie może być sprzeczna z Kodeksem Rodzinnym i Opiekuńczym. Ponadto należy podnieść, że na podstawie Art. 61(9) „matką dziecka jest kobieta, która je urodziła” wobec czego kobieta taka nie może wystąpić o zaprzeczenie macierzyństwa. Należy wskazać ponadto, iż wszelkie oświadczenia dotyczące uznania rodzicielstwa i wynikających z niego obowiązków, złożone przed poczęciem dziecka, nie mają mocy prawnej. Obowiązki rodziców wobec dziecka powstają z chwilą urodzenia żywego dziecka (dodatkowo – uznania dziecka przez jego ojca, w sposób określony przez przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w przypadku gdy rodzice dziecka nie pozostają w związku małżeńskim).

Uwagi powyższe dotyczą także następujących dokumentów:
  1. Zgoda na leczenie niepłodności metodą in vitro (główny formularz zgody dla samotnej pacjentki);
  2. Zgoda na leczenie niepłodności metodą in vitro;
  3. Zgoda na leczenie niepłodności metodą in vitro (główny formularz zgody dotyczący transferu mrożonych zarodków od anonimowego dawcy - dla samotnej pacjentki);
  4. Zgoda na leczenie niepłodności metodą in vitro (formularz zgody dla biorczyni uczestniczącej w programie adopcji oocytów);
  5. Zgoda na leczenie niepłodności metodą in vitro (formularz zgody dla samotnej pacjentki - biorczyni uczestniczącej w programie adopcji oocytów);
  6. Zgoda na użycie nasienia dawcy - formularz dla pary;
  7. Zgoda na użycie nasienia dawcy - formularz zgody dla samotnej pacjentki;
  8. Zgoda na leczenie niepłodności metodą inseminacji wewnątrzmacicznej – formularz dla pary;
  9. Zgoda na leczenie niepłodności metodą inseminacji wewnątrzmacicznej – formularz dla samotnej pacjentki;

*
Ust.  14 „Oświadczamy, iż uznajemy dziecko (dzieci) poczęte w wyniku leczenia niepłodności metodą in vitro, jak nasze własne poczęte w sposób naturalny.”

Zapis z użyciem języka dyskryminującego, sugerujący, iż dzieci poczęte wyniku leczenia niepłodności metodą in vitro wymagają dodatkowego uznania (są gorsze niż dzieci poczęte w sposób naturalny).

Uwagi powyższe dotyczą także następujących dokumentów:
  1. Zgoda na leczenie niepłodności metodą in vitro (główny formularz zgody dla samotnej pacjentki);
  2. Zgoda na leczenie niepłodności metodą in vitro (główny formularz zgody dotyczący transferu mrożonych zarodków od anonimowego dawcy);
  3. Zgoda na leczenie niepłodności metodą in vitro (główny formularz zgody dotyczący transferu mrożonych zarodków od anonimowego dawcy - dla samotnej pacjentki);
  4. Zgoda na leczenie niepłodności metodą in vitro (formularz zgody dla biorczyni uczestniczącej w programie adopcji oocytów);
  5. Zgoda na leczenie niepłodności metodą in vitro (formularz zgody dla samotnej pacjentki - biorczyni uczestniczącej w programie adopcji oocytów);
  6. Zgoda na użycie nasienia dawcy - formularz dla pary;
  7. Zgoda na użycie nasienia dawcy - formularz zgody dla samotnej pacjentki;
  8. Zgoda na leczenie niepłodności metodą inseminacji wewnątrzmacicznej – formularz dla pary;
  9. Zgoda na leczenie niepłodności metodą inseminacji wewnątrzmacicznej – formularz dla samotnej pacjentki;
*

Ust. 15 „w przypadku braku zgody Partnera na implantację zarodków lub cofnięcie takiej zgody,”

Brak zgody może dotyczyć także partnerki, więc zapis należałoby uzupełnić w przypadku braku zgody Partnera/ Partnerki …”. Ponadto implantacja zarodków jest procesem biologicznym zachodzącym w organizmie kobiety i nie pociąga za sobą konieczności udzielania zgód. Trafniejszym byłoby zastąpienie terminu „implantacja” terminem „transfer”. Uwagi powyższe dotyczą także dokumentu:

1.  Zgoda na leczenie niepłodności metodą in vitro (formularz zgody dla biorczyni uczestniczącej w programie adopcji oocytów) - formularz dla pary;

*
Ust. 30 „Zobowiązujemy się poinformować Klinikę/Spółkę o każdej zmianie adresu do korespondencji wskazanego w niniejszym dokumencie. Zostałam/zostaliśmy poinformowani, że korespondencję wysłaną pod ostatnio znany adres, a zwróconą wskutek niedotrzymania obowiązku określonego w zdaniu pierwszym, uważać będzie się za skutecznie doręczoną.”

Zgodnie z trwałą praktyką Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zapisy w umowach zawieranych pomiędzy przedsiębiorcami a konsumentami, które pozwalają uznać za doręczone dokumenty, których konsumenci w rzeczywistości nie otrzymali i nie mieli możliwości się z nimi zapoznać, traktowane są jako klauzule abuzywne.

Uwagi powyższe dotyczą wszystkich analizowanych dokumentów, za wyjątkiem Zgody na zniszczenie przechowywanych oocytów/nasienia oraz Zgody na transfer rozmrożonych zarodków

W oświadczeniu stanowiącym załącznik do opisywanej zgody:

„Wyrażenie powyżej zgody na zapłodnienie komórek jajowych jest równoznaczne ze zgodą na każdorazową implantację zarodków. Przyjmuję do wiadomości, iż niniejsza zgoda na implantację zarodków, może być w każdym czasie cofnięta. Dla swojej skuteczności wymaga ona formy pisemnej ze skutkiem wobec Kliniki/Spółki od dnia doręczenia Klinice/Spółce oryginału stosownego oświadczenia o cofnięciu zgody na implantację zarodków.” 

Implantacja zarodków jest procesem biologicznym zachodzącym w organizmie kobiety i nie pociąga za sobą konieczności udzielania zgód. Trafniejszym byłoby zastąpienie terminu „implantacja” terminem „transfer”.
*
“W przypadku, gdy (…) nastąpi rozwiązanie naszego małżeństwa przez rozwód/zaprzestanie życia w związku partnerskim, oświadczamy niniejszym, że decyzje co do przeznaczenia tych zarodków wymagać będą naszego wspólnego stanowiska.”
 
Należy zauważyć, że w polskim prawie nie została wprowadzona instytucja “związku partnerskiego”, nie jest zatem jasne, jak interpretowany byłby powyższy zapis.

2. Zgoda na leczenie niepłodności metodą in vitro (główny formularz zgody dotyczący transferu mrożonych zarodków od anonimowego dawcy) – formularz dla pary

Ust. 14 – „Jest nam wiadomym, że w wyniku rozmrożenia w Klinice zamrożonych zarodków anonimowego dawcy, personel Kliniki przeprowadzi ich badania, celem ustalenia przydatności do dokonania ich transferu. Przyjmujemy zatem do wiadomości i wyrażamy zgodę na zbadanie rozmrożonych zarodków anonimowego dawcy. Jeśli w wyniku takiego badania okaże się, że zamrożone zarodki anonimowego dawcy nie spełniają kryteriów upoważniających Klinikę – wedle stosowanych przez nią standardów – do wykonania transferu, oświadczamy, że z tego tytułu nie będziemy podnosić wobec Kliniki jakichkolwiek roszczeń.”

Zapis powyższy w części dotyczącej zrzeczenia roszczeń można uznać za klauzulę abuzywną zgodnie z art. 3853 pkt 2) Ustawy kodeks cywilny. Ponadto przywołana Zgoda nie precyzuje dalszego postępowania Ośrodka wobec Pacjentów w przypadku, gdy wybrane przez Ośrodek zarodki nie mogą być transferowane (w szczególności kwestii odpłatności za niewykonany zabieg).

Uwaga powyższa dotyczy także dokumentu: Zgoda na leczenie niepłodności metodą in vitro (główny formularz zgody dotyczący transferu mrożonych zarodków od anonimowego dawcy) - formularz dla samotnej pacjentki.

 3. Zgoda na leczenie niepłodności metodą in vitro (formularz zgody dla samotnej pacjentki-biorczyni uczestniczącej w programie adopcji oocytów)

Ust. 5. Wyrażam zgodę na użycie 8 komórek jajowych dostarczonych nam przez Klinikę. Jeżeli z 8 gwarantowanych w programie zwitryfikowanych komórek jajowych rozmrożenie przeżyje mniej niż 6 oocytów, a u Pacjentki nie zostanie stwierdzona ciąża kliniczna, zastosowanie mają zapisy Harmonogramu kompensacji.

Zwracamy uwagę na przejrzystą informację wobec pacjentów odnośnie przyjętej przez Ośrodek polityki kompensacji. Harmonogram kompensacji nie został załączony do udostępnionej dokumentacji, więc nie możemy go zweryfikować. Należy jednak podkreślić, iż zapis co do zasady jest dobrą praktyką wobec pacjentów – biorców.

4. Zgoda na leczenie niepłodności metodą in vitro (dla samotnej pacjentki)

Nie jest jasny zapis znajdujący się na str. 3 w pkt 12: „Oświadczam, że uznaję się za prawnego rodzica dziecka (dzieci) urodzonego w wyniku leczenia niepłodności metodą in vitro tak, jak dziecka pochodzącego z małżeństwa (związku partnerskiego)”.

Wydaje się, że taki zapis w umowie zawieranej z pacjentką samotną nie ma uzasadnienia z uwagi na treść przywołanego wyżej Art. 61(9) „matką dziecka jest kobieta, która je urodziła” wobec czego kobieta taka nie może wystąpić o zaprzeczenie macierzyństwa.

5.  Regulamin organizacyjny Podmiotu leczniczego działającego pod firmą Invimed-T Sp. z o.o.

W § 2 Regulaminu wskazano, że:
“Podmiot leczniczy wykonuje działalność leczniczą w przedsiębiorstwach pod nazwą:
a)      InviMed Europejskie Centrum Macierzyństwa Warszawa;
b)     InviMed  Europejskie Centrum Macierzyństwa Katowice”
Tymczasem Ośrodek, w którym odbył się monitoring – z siedzibą w Gdyni, nie jest wskazany w przedstawionym Regulaminie.
  
Należy wskazać, iż w analizowanych dokumentach konsekwentnie używane są określenia mąż/partner, żona/partnerka, co należy uznać za dobrą praktykę. Podobną uwagę należy podnieść wobec osobnych formularzy dla par i singielek.

11. Prawo do intymności i obecności osoby bliskiej


Usytuowanie Ośrodka wewnątrz dużego budynku o przeznaczeniu usługowo-handlowym sprawia, że osoby postronne nie wiedzą, dokąd udają się Pacjenci. Z bezpośredniej obserwacji pracy Ośrodka nie wynika, aby prawa pacjentów do poszanowania intymności były naruszane. Lokalizacja pokoju do oddawania nasienia w dalszej części Ośrodka powoduje, iż pacjent ma zapewnioną dyskrecję. W pomieszczeniu znajduje się miejsce dla towarzyszącej pacjentowi partnerki, jeśli życzyłby sobie jej obecności. W gabinetach ginekologicznych fotele i parawany są ustawione w sposób zapewniający pacjentkom odpowiednią intymność. Pacjentka przygotowuje się do badania w toalecie znajdującej się bezpośrednio przy fotelu ginekologicznym.

Strefa zabiegowa jest wydzielona, natomiast budziło naszą wątpliwość, czy pacjentki mogą się czuć swobodnie w pomieszczeniu pielęgnacyjnym z uwagi na bezpośrednie sąsiedztwo z klatką schodową i dobiegające z niej – słyszalne wyraźnie odgłosy/fragmenty rozmów. Również jedna ściana złożona z okien nie do końca wydaje się zapewniać poczucie intymności z uwagi na fakt, iż jest pokryta reklamą Kliniki (mleczne szyby). Być może lepszym rozwiązaniem byłoby zastosowanie na ścianie okiennej oraz na ścianie sąsiadującej z klatką schodową wertikali.

Z naszych obserwacji wynika ponadto, że personel zachowywał się dyskretnie, pozwalało to zachować intymność każdego z pacjentów (np. pracownice rejestracji zwracały się do pacjentów uzgadniających szczegóły wizyty przyciszonym tonem). Położna na pytanie, czy pacjentom podczas zabiegów i badań (w tym badania nasienia) mogą towarzyszyć osoby bliskie udzieliła pozytywnej odpowiedzi oraz potwierdziła, że może to być każda wskazana przez pacjentkę osoba, w tym partner tej samej płci. Zgodnie z wypowiedziami Położnej taka informacja jest udzielana jest udzielana rutynowo. Osoba zarządzająca poinformowała nas ponadto, iż partnerzy mogą uczestniczyć podczas badań, zabiegów inseminacji i transferów zarodka. Pacjentka, z którą rozmawiałyśmy, potwierdziła, że była pytana przez lekarza, czy chciałaby, aby towarzyszył jej partner.

12. Prawo do dokumentacji medycznej


Ośrodek posiada przyjętą „procedurę wydawania kopii dokumentacji medycznej na życzenie pacjenta”, którą nam okazano. Procedura określa osoby odpowiedzialne za wydanie kopii oraz precyzuje schemat udostępniania dokumentacji: pacjent zgłasza dyspozycję wydania kopii dokumentacji, pracownik Rejestracji lub Call Center udziela informacji niezbędnych do wypełnienia wniosku o wydanie dokumentacji oraz udziela informacji o koszcie sporządzenia kopii. Wydarzenie jest odnotowywane w Rejestrze Wydanej Dokumentacji. Lekarz potwierdza zgodność kopii z oryginałem. Określono również czas przygotowania kopii, który: „nie może przekroczyć 5 dni roboczych liczonych od dnia przekazania lekarzowi formularza zgłoszenia wraz z kompletem skopiowanych dokumentów”. Pacjent zostaje powiadomiony o możliwości odbioru dokumentacji telefonicznie lub sms'em, dokumentacja jest wydawana pacjentowi do rąk własnych . W wyjątkowych sytuacjach procedura zezwala na przesłanie kopii dokumentacji pocztą elektroniczną za każdorazową zgodą dyrektora zarządzającego.

Pracownica rejestracji poinformowała nas także, że Laboratorium Synevo, z którym Ośrodek współpracuje, udostępniło ostatnio usługę umożliwiającą sprawdzenie wyników badań przez Internet: “jest specjalna karta synevo”, “położna ustala hasło i login”, “nie przesyłamy wyników mailowo, telefonicznie też nie mówimy”.

13. Osoby niepełnosprawne i ich prawo do leczenia


Ośrodek jest przystosowany architektonicznie do potrzeb osób niepełnosprawnych (budynek jest wielokondygnacyjny – Klinika jest usytuowana na piętrze, z dostępem do dużej windy). Ośrodek posiada szerokie drzwi wejściowe, w miarę szerokie przejścia/korytarze, łazienki dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych).  W Ośrodku jest gabinet przeznaczony dla osób niepełnosprawnych ruchowo (jest specjalny, obniżany fotel ginekologiczny).
 

14. Pary nieheteroseksualne


Monitoring odbywał się w lutym 2015 roku, kiedy nie obowiązywała jeszcze Ustawa o leczeniu niepłodności wykluczająca osoby homoseksualne i kobiety samotne z prawa do leczenia niepłodności. W związku z powyższym obserwacji monitoringowej poddano również sytuację obu tych grup oraz ich dostęp do leczenia i sposób traktowania tej kwestii przez każdy z Ośrodków. Włączamy tę część do raportu pomimo zmiany prawa, jaka nastąpiła w trakcie projektu, uważając mimo wszystko te obserwacje za cenne dla pacjentów i uzupełniające obraz funkcjonowania Ośrodka.

Ośrodek deklaruje, iż z jego oferty mogą korzystać zarówno małżeństwa, jak i pary niemałżeńskie, kobiety samotne i pary jednopłciowe. Ta polityka została potwierdzona również w analizie dokumentacji, w której znajdowały się wzorce zgód zarówno dla par, jak i dla kobiet samotnych. W wywiadzie z lekarką uzyskano informację, iż w Ośrodku leczyły się pary jednopłciowe: „miałam kilka takich par, może dwie” (cytat lekarz).  Jednocześnie w trakcie zadawania pytań kwestionariuszowych z części poświęconej polityce Ośrodka wobec par nieheteroseksualnych, lekarka z którą rozmawiałyśmy zareagowała ze sporą rezerwą na pytanie, czy pacjentka przychodziła na wizyty z partnerką i czy partnerka była zapraszana na wizyty: „nie, ponieważ nigdy nie wiadomo, czy to stała partnerka, czy taka na chwilę”.

Zwracamy uwagę na nierówne traktowanie par hetero- i homoseksualnych wynikające z zacytowanego fragmentu rozmowy.

15. Opieka psychologiczna


  Ośrodek od niedawna zatrudnia psychologa na zasadzie “kontraktu gospodarczego” (wypowiedź Dyrektor Zarządzającej): „jest to osoba która miała do czynienia z niepłodnością w swoich prywatnych praktykach”. Dyrektor zarządzająca dodała także: “bardzo często ja się spotykam z pacjentami”. Faktycznie w czasie monitoringu byłyśmy świadkami, jak do Dyrektor Zarządzającej przyszła na wstępną rozmowę pacjentka po czterech nieudanych próbach IVF, chcąca się zorientować w ofercie Ośrodka. Należy docenić fakt, iż pacjenci czują się w Ośrodku na tyle bezpiecznie, że zwracają się w takich sprawach do osoby zarządzającej, mimo wszystko jednak takie spotkania nie są ekwiwalentem wsparcia psychologicznego i ich funkcja jest odmienna.

Pacjentom są oferowane konsultacje psychologiczne. Pacjenci podchodzący do procedury IVF mają prawo do jednej  bezpłatnej wizyty u psychologa. Osoba Zarządzająca powiedziała: „zależy nam na tym, aby pacjent był bezpieczny”.  Gabinet psychologa mieści się w pomieszczeniu, które – zgodnie z informacją udzieloną przez personel -  „pierwotnie było zaprojektowane jako gabinet USG”. Gabinet nie zawiera okien, jest dość duszny i niewielki.

W przyszłości Ośrodek zamierza również wprowadzić warsztaty psychoedukacyjne prowadzone przez psychologa. W wywiadach z osobą zarządzającą Ośrodkiem  oraz położną pojawiła się sprzeczność odnośnie częstotliwości dostępności psychologa w Ośrodku. Osoba zarządzająca powiedziała nam, że psycholog dostępny jest codziennie w godzinach 9-11 lub 10-12. Natomiast położna, iż 4 dni w tygodniu. Zgodnie z informacjami uzyskanymi od personelu w lutym 2015 roku z porady psychologa skorzystało sześciu pacjentów. Osoba zarządzająca Ośrodkiem poinformowała nas również o tym, iż personel Ośrodka: „współpracuje z psychologiem”, “przyszłe szkolenie chciałabym, aby dotyczyło tego, jak zachęcić pacjentów do tego, aby chcieli korzystać z porady psychologa”. Z drugiej strony w wywiadzie z lekarzem  uzyskałyśmy informację, że psycholog nie jest postrzegany jako osoba istotna w pracy z pacjentami niepłodnymi: „mi się wydaje, że ja nie mam problemów z komunikowaniem się z pacjentami, nie potrzebuję takich konsultacji” (cytat lekarz). Jednocześnie położne wskazywały, iż odbywają się szkolenia z zakresu umiejętności miękkich. Zgodnie z informacją uzyskaną od osoby zarządzającej: „psycholog jest członkiem zespołu Ośrodka i uczestniczy w zebraniach zespołu”, zgodnie z informacją od personelu: „Psycholog nie uczestniczy w zebraniach zespołu, ale wiemy, że możemy mieć takie wsparcie”, . Zgodne odpowiedzi pojawiły się w przypadku pytania, czy psycholog sprawuje opiekę konsultacyjną i  superwizyjną nad personelem: wszyscy rozmówcy odparli, że nie. Personel ponadto potwierdził, iż rekomenduje konsultacje psychologiczne pacjentom, ale pacjentka, z którą rozmawiałyśmy poinformowała nas, że nigdy nie otrzymała takiej informacji od lekarza ani od reszty personelu.

16. Standardy w dawstwie i biorstwie gamet oraz zarodków


Monitoring prowadzono w okresie sprzed obowiązywania Ustawy o leczeniu niepłodności, dlatego wiele z naszych obserwacji odnosi się do polityki jawnego dawstwa i wyboru dawców, które obecnie są prawnie zakazane. Mimo to włączamy te uwagi do raportu, ponieważ nadal pozostają integralną częścią „Pacjenckich standardów w leczeniu niepłodności” i odnoszą się również szerzej do rekomendacji europejskich (ESHRE 2001, ESHRE 2015).

W trakcie monitoringu zostałyśmy poinformowane, że kwestia dawstwa jest koordynowana w Ośrodku przez Dyrektor Zarządzającą. Lekarka w trakcie rozmowy wskazała, że w tej kwestii powinnyśmy rozmawiać z Panią Dyrektor Zarządzającą.

Dawstwo nasienia:

Ośrodek nie prowadzi własnego banku nasienia. Korzysta w tym zakresie z duńskiego banku  CRYOS. Jednak, jak zauważyła w rozmowie z nami dyrektor zarządzająca: „Pacjenci mogą też z innej bazy wybrać dawcę”. W związku z korzystaniem z banku CRYOS pacjenci mogą wybrać pomiędzy dawcą anonimowym i jawnym, jak również dawcą z profilem rozszerzonym wraz ze wszystkimi możliwościami udostępnianymi przez CRYOS, w tym samodzielnym wyborem dawcy z bazy.

Dawstwo komórek jajowych i zarodków:

Ośrodek – na miejscu w Gdyni – nie prowadzi Banku komórek jajowych, prowadzi jednak dawstwo międzypacjenckie. Z uwagi jednak na fakt, że jest jedną z filii InviMed w Polsce – korzysta z banku komórek jajowych prowadzonego w Warszawie: „za własny uznajemy prowadzony (bank komórek – dopisek nasz) w InviMed w Warszawie”. W związku z powyższym jeśli idzie o informacje o zasadach rekrutacji dawczyń, konsultacji z psychologiem etc. należy w tej kwestii korzystać z raportu opracowanego dla Ośrodka Invimed Warszawa. W odniesieniu do pytania z kwestionariusza dotyczącego osoby odpowiedzialnej za rekrutację dawczyń międzypacjenckich dyrektor zarządzająca wskazała: „Nie można tego określić “rekrutacją”, “ Raczej wynika to z rozmowy u lekarza”. Na pytanie, czy konsultacja psychologiczna jest rekomendowana przez lekarza prowadzącego potencjalnej dawczyni międzypacjenckiej odpowiedzi była twierdząca. Otrzymałyśmy również informację, iż: „jeśli rezygnują (potencjalne dawczynie – dopisek nasz) z konsultacji trafiają na listę rezerwową dawców”. Być może są to informacje wynikające z procedur stosowanych w Warszawie, nie umiemy tego określić. W ramach banku komórek jajowych są także deponowane rozszerzone informacje o dawczyniach, np. zdjęcia z dzieciństwa, czy zainteresowania. Pacjenci również są o tym informowani – że mogą, o ile takie informacje są – zapoznać się z nimi.

Pacjenci-biorcy nie otrzymują materiałów edukacyjnych na temat dawstwa dotyczących aspektów psychologicznych czy społecznych. Personel deklaruje, iż pacjenci-biorcy są zaznajamiani przez lekarza z prawną sytuacją dawstwa/biorstwa gamet i zarodków w Polsce.

17. NASZE REKOMENDACJE


Zamieszczamy nasze rekomendacje w dwóch osobnych działach: dobrych praktyk oraz rekomendacji

Dobre praktyki:
  1. Polityka Ośrodka dotycząca prawa do intymności pacjentów wygląda na realizowaną bez zarzutu począwszy od zaplanowania rozmieszczenia pokojów do pobierania nasienia oraz ich estetycznego urządzenia, a skończywszy na wdrożeniu komputerowego systemu monitorowania wizyt, aby nie zakłócać przebiegu badania ginekologicznego przez personel;
  2. Pozytywną uwagę należy zwrócić na jakość materiałów edukacyjnych udostępnionych w poczekalni. Choć wszystkie materiały są materiałami własnymi sieci Invimed, prezentują sobą bardzo dobrą jakość i używa się w nich propacjenckiego języka;
  3. Za dużą dogodność dla pacjentów należy uznać umożliwienie otrzymania wyników badań drogą elektroniczną poprzez współpracę z laboratorium Synevo, gdzie wszystkie dane wrażliwe są kodowane i bezpieczne.

Rekomendacje:
  1. Rekomendujemy umieszczenie w poczekalni tablicy z nazwiskami oraz godzinami przyjęć lekarzy pracujących w Ośrodku oraz wyeksponowanie Karty Praw Pacjenta.
  2. Sugerujemy uzupełnienie cennika na stronie o wszystkie zabiegi i badania oferowane przez Ośrodek;
  3. Rekomendujemy uzupełnienie biogramów i zdjęć personelu na stronie internetowej Ośrodka (personel recepcji, położne/pielęgniarki);
  4. Rekomendujemy zweryfikowanie treści dokumentacji podpisywanej przez pacjentów;
  5. Sugerujemy ponowną refleksję nad rolą psychologa w Ośrodku i kwestią współpracy pomiędzy personelem i psychologiem: jaki jest jej zakres, jakie są obowiązki psychologa, w jaki sposób personel rekomenduje pacjentom skorzystanie z możliwości konsultacji. Być może godna rozważenia jest procedura rutynowego informowania pacjentów o takiej możliwości zamiast funkcjonowania procedury zwyczajowej. Ponadto zachęcamy do włączenia psychologa w organizację szkoleń dla personelu z polityki antydyskryminacyjnej (nawet jeśli na mocy obowiązującej Ustawy o leczeniu niepłodności osoby homoseksualne nie mogą korzystać z oferty ośrodków leczenia niepłodności, warto poświęcić refleksję nastawieniu personelu do różnorodnych sytuacji, w jakich znajdują się pacjenci);
  6. Sugerujemy zweryfikowanie informacji dotyczących skuteczności Ośrodka w leczeniu niepłodności wraz z podaniem indywidualnej skuteczności Ośrodka oraz uzupełnieniem metodologii (jaka grupa wiekowa, jakie założenie pomiarowe, jaka liczba cykli, jaka metoda leczenia);
  7. Rekomendujemy włączenie do materiałów edukacyjnych dla pacjentów informacji o dawstwie i biorstwie gamet/zarodków z uwzględnieniem stanu prawnego dawstwa oraz aspektów psychologicznych i społecznych, w tym także udostępnienie pacjentom poradników na ten temat (np. bezpłatne poradniki „Powiedzieć i Rozmawiać”);
  8. Sugerujemy umieszczenie na stronie WWW informacji o internetowych grupach wsparcia dla pacjentów i korzystanie z tego źródła również w pracy z pacjentami, szczególnie że część funkcjonujących serwisów pacjenckich podlega ścisłej moderacji merytorycznej i jest prowadzona w zgodzie z rekomendacjami medycznymi PTG i PTMR , więc stanowi rzetelne i wiarygodne źródłoinformacji ( www.nasz-bocian.pl, www.powiedziecirozmawiac.pl, www.nieplodnoscboli.pl);
  9. Lista publikacji, którą warto uwzględnić na stronie WWW dla pacjentów lub włączyć do informacji pisemnych:
Poradniki:
Zajść w ciążę. Przewodnik dla par, Piotr Pierzyński, Wydawnictwo CMR
Jak szybko zajść w ciążę, Christopher Wiliams, Wydawnictwo Purana
Niepłodność. Pomoc medyczna i psychologiczna, Bogna Pawelec, Wojciech Pabian, Wydawnictwo Słowa Smak
Opowieści terapeutyczne o niepłodności, Bogda Pawelec, Wydawnictwo Feeria
Drogi ku płodności, wszystko o leczeniu, diagnostyce i metodach wsparcia w niepłodności, pod red. Zacharek, Wydawnictwo Zacharek Dom Wydawniczy
Kiedy dziecko każe na siebie czekać, Marie Mornet, Michel Mornet, Wydawnictwo Esprit
Publikacje popularnonaukowe i beletrystyka:
Doświadczenie In Vitro. Niepłodność i nowe technologie reprodukcyjne w perspektywie antropologicznej, autorzy: Magdalena Radkowska-Walkowicz, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego
Płodność. Powrót do źródeł, Małgorzata Zimoń, Marcin Zimoń, Wydawnictwo Inspiracje
O śmierci, seksie i metodzie in vitro, Zdzisława Piątek, Wydawnictwo Universitas
Dzieci z chmur. Opowieść o adopcji i macierzyństwie, Justyna Bigos, Beata Mozer, Wydawnictwo Nasza Księgarnia
Dawanie życia. Problemy wspomagania rozrodu człowieka, pod red. Janusza Gadzinowskiego, Janusza Wiśniewskiego i Leszka Pawelczyka, Wydawnictwo Filozofia i Logika
Dziecko ze szkła. In vitro – moja droga do szczęścia, Dagmara Weinkiper-Halsing, Wydawnictwo E-media
Niepłodność, Seli Emre, Wydawnictwo Urban & Partner
Niepłodność. Szkoła przetrwania, Judith C. Daniluk, Wydawnictwo Sensus
Płodność, niepłodność, bezpłodność, Kaye Philippa, Wydawnictwo PZWL
Publikacje naukowe:
Niepłodność i rozród wspomagany, pod red. Jerzego Radwana i Sławomira Wołczyńskiego, Wydawnictwo Termedia
Algorytmy diagnostyczno-lecznicze w niepłodności, pod red. Sławomira Wołczyńskiego i Michała Radwana, Instytut Medycyny Pracy
Niepłodność. Zagadnienie interdyscyplinarne, pod red. Emilii Lichtenberg-Kokoszki, Oficyna Wydawnicza IMPULS


18. Komentarz osrodka do raportu

It appears your Web browser is not configured to display PDF files. No worries, just click here to download the PDF file.



Adres: ul. 10 Lutego 16
81-364 Gdynia
Telefon: 500 900 888
E-mail: invimed@invimed.pl
WWW: http://www.invimed.pl/klinika/gdynia
Kierownik: Agnieszka Górtowska
OFERTA OŚRODKA:
  • Inseminacja nasieniem partnera
  • Inseminacja nasieniem dawcy
  • Współpraca z krajowymi lub zagranicznymi bankami nasienia dawców
  • Badanie ogólne nasienia
  • Posiew nasienia
  • Test fragmentacji DNA plemników
  • MARtest
  • Badanie MSOME
  • Badania hormonów
  • Badania kariotypów
  • Zapłodnienie pozaustrojowe IVF
  • IVF ICSI
  • IVF IMSI
  • PESA
  • TESA
  • mTESE
  • IVM
  • IVF z komórką dawczyni
  • IVF z nasieniem dawcy
  • AZ adopcja zarodka
  • PGD diagnostyka preimplantacyjna
  • Scratching endometrium
  • Onkofertility (zabezpieczenie nasienia u pacjentów onkologicznych)
  • Onkofertility (zabezpieczenie komórek jajowych u pacjentów onkologicznych)
  • Onkofertility (zabezpieczenie tkanki jajnikowej u pacjentów onkologicznych)
  • Sono HSG
Projekt jest współfinansowany z Funduszy EOG w ramach programu Obywatele dla Demokracji logo fundusze norweskie logo fundacja batorego logo polska fundacja dzieci i mlodziezy