Dane placówki

Klinika Zdrówko Centrum leczenia niepłodności Grupa Medyczna PARENS

Istnieje od 2014 roku

  • bierze udział w monitoringu Stowarzyszenia NASZ BOCIAN
  • jest Realizatorem programu refundacji in vitro
  • raportuje przeprowadzone zabiegi IUI i IVF w ramach European IVF Monitoring od roku 2014
  • zapoznał się z oczekiwaniami pacjentów spisanymi w postaci Standardów Pacjenckich
  • deklaruje stosowanie standardów terapeutycznych PTG SPiN i PTMR
  • personel Ośrodka uczestniczy w szkoleniach ESHRE i posiada certyfikaty ESHRE
  • zapewnia swoim pacjentom bezpośredni dostęp do opieki psychologicznej w ramach leczenia niepłodności
  • posiada certyfikat ISO i/lub CMJ

Raport finalny 2015


Nazwa Ośrodka Zdrówko
Data przeprowadzonego monitoringu 19.03.2015


Spis treści raportu:

1. Podstawowe informacje o Ośrodku
2. Opis Ośrodka
3. Strona www Ośrodka, rzetelność informacji i przejrzystość pracy Ośrodka wobec pacjenta
4. Program refundacyjny
5. Rejestracja wizyty
6. Wizyta lekarska: przebieg wizyty
7. Opieka nad mężczyzną
8. Opieka nad kobietą
9. Umowy z NFZ
10. Prawo: umowy cywilnoprawne i prawa pacjenta
11. Prawo do intymności i obecności osoby bliskiej
12. Prawo do dokumentacji medycznej
13. Osoby niepełnosprawne i ich prawo do leczenia
14. Pary nieheteroseksualne
15. opieka psychologiczna
16. Standardy w dawstwie i biorstwie gamet oraz zarodków
17. NASZE REKOMENDACJE
18. Komentarz osrodka do raportu



1. Podstawowe informacje o Ośrodku


Ośrodek przestrzega algorytmów diagnostyczno-terapeutycznych Polskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu oraz Sekcji Płodności i Niepłodności Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego. Ośrodek raportuje swoje wyniki do ESHRE oraz ma wdrożony system zarządzania jakością ISO 9001:2008. Personel Ośrodka posiada członkostwo w ESHRE, uczestniczy w szkoleniach ESHRE i posiada certyfikaty ESHRE (na stronie Ośrodka brakuje jednak certyfikatów ESHRE i informacji o tym, jakie konkretnie certyfikaty posiadają embriolodzy: Senior Clinial Embryologist, Clinical Embryologist, więc nie jesteśmy w stanie zweryfikować tej informacji). Ośrodek zadeklarował znajomość „Pacjenckich standardów w leczeniu niepłodności 2014” przygotowanych przez Stowarzyszenie NASZ BOCIAN. Ośrodek nie wykonuje badań/zabiegów w ramach umowy z NFZ.

2. Opis Ośrodka


Ośrodek znajduje się na przedmieściach Bydgoszczy, w miejscowości Niemcz (dzielnica mieszkaniowa), niecałe 10 km od centrum miasta. Do Ośrodka pacjenci mogą dojechać liniami autobusu miejskiego oraz busem z Bydgoszczy. Przed budynkiem znajduje się obszerny parking, nie ma wyznaczonego miejsca dla niepełnosprawnych. Ośrodek zajmuje nowy, niezależny budynek zbudowany specjalnie na własne potrzeby. Oprócz leczenia niepłodności Ośrodek oferuje również świadczenia z zakresu rehabilitacji medycznej, szczególnie pediatrycznej.

Budynek jest dobrze, widocznie oznakowany: znajduje się na nim duży szyld. Bezpośrednio przy wejściu, które jest pozbawione barier architektonicznych, znajduje się rejestracja, obok której umieszczono tablicę informacyjną z godzinami przyjęć (dobra praktyka).

Na parterze mieści się jeden gabinet ginekologiczny oraz część rehabilitacyjna. Jeden z gabinetów fizjoterapeutycznych służy również jako gabinet psychologa.

Na pierwszym piętrze znajduje się tzw. „część niepłodnościowa”: drugi gabinet ginekologiczny oraz sala zabiegowa z pokojem wybudzeń (pomieszczeniem pielęgnacyjnym) i pokojem do oddawania nasienia. Do tego ostatniego wchodzi się osobnym wejściem z zewnątrz budynku, co zapewnia pacjentom dyskrecję i co należy uznać za dobrą praktykę.

Sytuacja badawcza:


W dniu naszego monitoringu odwołano wizyty pacjentów, więc nie miałyśmy możliwości obserwacji regularnej pracy Ośrodka. Rozmawiałyśmy z pacjentkami, które przyjechały specjalnie dla nas i które wyraziły zgodę na rozmowę.  Rozmawiałyśmy jedynie z właścicielem Ośrodka – w dniu monitoringu nie było drugiego lekarza.

3. Strona www Ośrodka, rzetelność informacji i przejrzystość pracy Ośrodka wobec pacjenta


Ośrodek posiada swoją stronę WWW. Strona wydaje się łatwa w nawigacji.  Informacje poświęcone leczeniu niepłodności są bardzo lakoniczne, sprowadzają się właściwie do informacji o ofercie Ośrodka. Brakuje opisu badań i zabiegów, omówienia ich skuteczności, wskazań i przeciwwskazań, opisu możliwych skutków ubocznych, informacji o przygotowaniu się do zabiegów/badań i szerszego wyjaśnienia, na czym polegają i co się składa na ich etapy. Pod linkiem „Przewodnik dla pacjenta”, którego tytuł może sugerować obecność wzmiankowanych szerokich informacji, znajdują się informacje teleadresowe,  informacja o godzinach pracy Ośrodka i warunki przygotowania mężczyzny do oddania nasienia.  Na stronie nie ma biogramów personelu, ale znajdują się na niej wizytówki pracowników: lekarzy, embriologa (diagnosty laboratoryjnego), psychologa, fizjoterapeutów i pracowników administracji. Trzy wizytówki są uzupełnione zdjęciami. Fotografie zostały umieszczone przy wizytówce prof. Grabca sprawującego nadzór naukowy nad Ośrodkiem oraz  przy wizytówkach obojga właścicieli Ośrodka. W wizytówkach pracownicy są przedstawiani ze stopnia naukowego, ewentualnie specjalizacji i funkcji pełnionej w Ośrodku.

Na stronie WWW znajduje się także zakładka Kontakt, gdzie podana jest pełna nazwa Ośrodka, jego adres, numer telefonu do rejestracji i adres email, a także godziny pracy. Jest też formatka do wysłania wiadomości przez Internet.

Jeśli idzie o linię dyżurną dla pacjentów:

Ośrodek nie prowadzi linii dyżurnej/informacyjnej dla pacjentów, w tym dla pacjentów po zabiegach, jednak pacjenci na pierwszej lub drugiej wizycie otrzymują bezpośredni numer do lekarza i mogą z niego korzystać w przypadku pytań i wątpliwości. Pacjenci potwierdzili funkcjonowanie tej praktyki i zadeklarowali, że korzystali z takiej możliwości.

Jeśli idzie o materiały informacyjne dostępne w Ośrodku:


W dniu monitoringu stwierdzono w poczekalni jedynie obecność ulotki reklamowej kliniki z listą usług oraz mapką okolicy i ulotkę z listą placówek laboratoryjnych. Ośrodek ma podpisaną umowę z laboratorium zewnętrznym, jest to dogodna forma dla pacjentów, ponieważ badania mogą wykonać w jednej z wielu placówek w Bydgoszczy i na terenie województwa. Szczegółowe informacje dotyczące leczenia i jego przebiegu można znaleźć w treści umów i zgód, które są dostępne na stronie WWW (bardzo dobra praktyka), jednak aby je znaleźć trzeba być zainteresowanym treścią samych tych dokumentów, podczas gdy pacjenci szukający informacji mogą ich szukać po prostu bezpośrednio na stronie w zakładkach dotyczących poszczególnych zagadnień (inseminacja, zapłodnienie pozaustrojowe etc.). Zgodnie z deklaracjami pacjentek, z którymi rozmawiałyśmy, dokumenty są przekazywane do zapoznania się z dużym wyprzedzeniem (przed rozpoczęciem stymulacji, podczas drugiej wizyty). Na dokumencie zgody na IVF znajduje się polecenie, by pacjenci zachowali kopię dokumentu dla siebie. Obie praktyki należy uznać za pozytywne wobec pacjentów.

Placówka stawia na indywidualny kontakt między lekarzem a pacjentami – lekarz zapewniał nas, że udziela wyczerpujących informacji i upewnia się, czy pacjenci wszystko rozumieją, a pacjenci to potwierdzili. Oprócz lekarza informacji pacjentom udziela embriolog, który kontaktuje się z nimi po punkcji i informuje o rozwoju i kondycji zarodków. Jeśli takie pytania trafią do pracownika rejestracji bądź pielęgniarki, pacjenci są odsyłani do lekarza.

Jeśli idzie o politykę informacji o kosztach leczenia w Ośrodku: 

Na stronie WWW znajduje się cennik – w osobnej, łatwej do znalezienia zakładce. Płatności pobierane za wizyty są zgodne z cennikiem i wydawane są paragony, co pacjenci potwierdzili w wywiadach. W Ośrodku można również płacić kartą. Właściciel Ośrodka w rozmowie z nami zrelacjonował przyjęty przez Ośrodek ratalny system płatności za procedurę in vitro:
  • I rata: od początku stymulacji do pobrania komórek
  • II rata: faza laboratoryjna do transferu
  • III rata: jeśli zostaną komórki do mrożenia. Jeśli nie uda się pobrać komórek, lub nie pozostaną zarodki do transferu – kolejne raty są umarzane.
 Informacji tej nie ma w cenniku na stronie internetowej, zaś nasze rozmówczynie-pacjentki były objęte programem rządowym, więc nie mogłyśmy jej zweryfikować.

Jeśli idzie o procedurę składania skarg:

W rejestracji znajduje się księga skarg i wniosków („zeszyt skarg i wniosków”), wedle deklaracji personelu jest ona pusta i pacjenci nie złożyli dotąd skargi.

Jeśli idzie o politykę informacyjną Ośrodka o skuteczności zabiegów:

 Ośrodek nie udostępnia informacji o swojej skuteczności. W rozmowie z osobą zarządzającą usłyszałyśmy dane dotyczące skuteczności procedur in vitro za jeden miesiąc (bardzo pomyślne: 9 ciąż klinicznych na 12 transferów zarodka/ów), z czego wnioskujemy, że pacjenci również mogą otrzymywać takie informacje w rozmowie z lekarzem. Osoba zarządzająca uważa, że publikowanie informacji o skuteczności leczenia stanowiłoby reklamę i byłoby sprzeczne z etyką lekarską: „Kodeks lekarski zabrania reklamowania się”. Zwracamy uwagę, iż informacja o skuteczności Ośrodka nie jest informacją reklamową.

Jeśli idzie o politykę SET (transfer pojedynczego zarodka) w Ośrodku:

Informacje o polityce liczby transferowanych zarodków znajdują się w zgodzie na IVF, nie są to jednak informacje o SET:
[Cytat:] Zostaliśmy poinformowani o konieczności dokonania wyboru ilości transferowanych zarodków, ale nie więcej niż dwóch (większa ilość zarodków nie jest podawana w tutejszym Ośrodku), gdyż zwiększa to ryzyko ciąży wielopłodowej, jak również, nie jest rekomendowane przez europejskie ani amerykańskie towarzystwa medycyny rozrodu (np. ESHRE, ASRM).

Należy zwrócić pozytywną uwagę na odwołanie do ESHRE w tekście zgody. Osoba zarządzająca w rozmowie z nami przekazała jednak, iż zdecydowanie preferuje transfery dwóch zarodków, odnosząc się do zmienności zaleceń ESHRE: „wcześniej zalecano 2-3 zarodki”. Tę politykę uzasadniała także jedna z pacjentek będąca w ciąży bliźniaczej: „Jest większe prawdopodobieństwo ciąży przy dwóch zarodkach”. Zwracamy uwagę, iż zgodnie z zaleceniami ESHRE celem postępowania przy technikach wspomaganego rozrodu nie jest doprowadzenie do ciąży, a doprowadzenie do urodzenia zdrowego i donoszonego noworodka, czemu służy polityka SET i eSET. Wobec tego pacjenci z dobrze rokującej grupy, którym podaje się dwa zarodki, powinni być poinformowani o ryzyku ciąży mnogiej, która wiąże się również z większym ryzykiem poronienia, porodu przedwczesnego i porodu wcześniaczego związanego z niższą masą urodzeniową, ryzykiem dziecięcego porażenia mózgowego etc.

4. Program refundacyjny


Ośrodek jest realizatorem programu refundacyjnego od 01 lipca 2014 roku. Na stronie internetowej Ośrodka znajduje się przygotowany specjalnie odsyłacz „In vitro refundacja”, który prowadzi do zakładki na temat programu rządowego. Zakładka zawiera wyczerpujące informacje na temat kryteriów kwalifikacji, w tym linkuje strony zawierające aktualności ministerialne z zakresu funkcjonowania programu. Regulamin programu rządowego jest dostępny na stronie WWW Ośrodka w zakładce „Druki do pobrania”. Warto byłoby na stronie umieścić również odesłanie do serwisu invitro.gov.pl prowadzonego przez Ministerstwo Zdrowia i przygotowanego dla pacjentów. Dodatkowo osoba zarządzająca poinformowała nas, że osoby zainteresowane leczeniem niepłodności – czy to w programie rządowym, czy komercyjnie – mogą umówić się na bezpłatną wizytę informacyjną, podczas której lekarz udzieli wszystkich informacji. Należy tę praktykę uznać za propacjencką.

5. Rejestracja wizyty


Ośrodek posiada wspólną rejestrację dla części niepłodnościowej i rehabilitacyjnej. W efekcie pary niepłodne spotykają się z rodzicami malutkich dzieci wymagających rehabilitacji. Dwie pacjentki z którymi rozmawiałyśmy nie zgłaszały jednak zastrzeżeń co do tej sytuacji. Nie miałyśmy okazji obserwować zachowania rejestratorek wobec pacjentów niepłodnych, ponieważ w dniu monitoringu Ośrodek był zamknięty dla pacjentów.  Wywiadowane pacjentki o pracy rejestracji wypowiadały się pozytywnie: „Panie są przemiłe”.

Personel oraz pacjentki twierdzą zgodnie, że na pierwszą wizytę oczekuje się około tygodnia. Wizyty obywają się raczej punktualnie ( „kosmetyczne przesunięcia o 10-15min” – informacja od pacjentki). Personel deklaruje, że w razie potrzeby informuje telefonicznie pacjentki o większych opóźnieniach. Osoby z którymi rozmawiałyśmy nie spotkały się jednak z taką sytuacją, gdyż ich wizyty odbywały się terminowo. Niemniej jedna z pacjentek opowiedziała nam, że kiedyś zgłosiła się do Ośrodka bez wcześniejszego umówienia i: „pan doktor poświęcił mi 40 minut, mimo oczekujących pacjentów”.  Zostało to przywołane jako pozytywny przykład opieki w Ośrodku, jednak nie znamy relacji pacjentów, którzy tego dnia oczekiwali na opóźnioną przecież i umówioną wizytę.

Personel i osoba zarządzająca zadeklarowali w wywiadach, iż pracownicy rejestracji są szkoleni. Według deklaracji ostatnie szkolenie odbyło się w grudniu zeszłego roku i dotyczyło postępowania z trudnym pacjentem. Szkolenie przeprowadziła pani psycholog zatrudniona w Ośrodku. Nie przekazano nam informacji o specjalistycznych szkoleniach dedykowanych personelowi zajmującemu się pacjentami niepłodnymi (postępowanie z pacjentem doświadczającym wielokrotnych niepowodzeń, utraty ciąż, korzystającym z dawstwa gamet i zarodków etc).

Pacjenci dzwoniący do rejestracji mogą otrzymać informacje medyczne dotyczące swojego leczenia. Z rozmów z pracownikami, osobą zarządzającą oraz pacjentkami wynika, iż w przypadku telefonicznych pytań medycznych odpowiedź jest albo konsultowana z lekarzem, albo lekarz sam oddzwania do pacjenta. Badania laboratoryjne krwi wykonywane są przez firmę zewnętrzną na miejscu bądź w jednym z wielu punktów w Bydgoszczy i okolicach ( nie ma potrzeby przyjazdu do Ośrodka). Wyniki, na podstawie umowy z podwykonawcą,  zarówno lekarz jak i pacjent odbierają internetowo, w zahasłowanym pliku, co należy uznać za propacjencką praktykę.

6. Wizyta lekarska: przebieg wizyty


Według opinii pacjentek wizyty przebiegają wzorcowo. Zaczynając od zaproszenia na wizytę („Zostaliśmy zaproszeni oboje”, „Doktor pytał , czy chcemy wejść oboje”), poprzez długość wizyty (pierwsza wizyta trwa 45 minut, standardowa wizyta trwa 20-30 minut; w grafiku wizyty są standardowo umawiane co 20 minut), po pisemne i ustne podsumowanie wizyty.

Pacjentki zgodnie deklarowały, że doktor odpowiada na każde pytanie: „Doktor mówi, że nie ma głupich pytań”, „Sam zachęca do pytania”, „Wszystko tłumaczy i upewnia się czy zrozumieliśmy”, „Czujemy się swobodnie”, „Doktor kieruje się przekonaniem, że każdy jest ważny”.

Podczas monitoringu odniosłyśmy wrażenie, że w Ośrodku panują ciepłe relacje pomiędzy lekarzem i pacjentami, choć mogłyśmy obserwować jedynie relacje z osobami, które pojawiły się specjalnie po to, aby z nami porozmawiać i nie byli to tzw. pacjenci spontaniczni (osoby zgłaszające się do rozmów bez wcześniejszego umówienia przez Ośrodek). 

7. Opieka nad mężczyzną


Ośrodek posiada osobne i wydzielone pomieszczenie do oddawania nasienia. Wchodzi się do niego  osobnym wejściem od drugiej strony budynku. Pacjenci są umawiani z dużym zapasem czasowym, zgodnie z deklaracjami personelu nie ma sytuacji, w której pacjenci mieliby się spotkać przed pokojem. Podczas obserwacji bezpośredniej potwierdziłyśmy, iż pokój do oddania nasienia jest odpowiednio wyposażony. Znajdują się w nim umywalka, środki do higieny osobistej, kanapa, fotel, materiały erotyczne, sprzęt audio. Stan czystości pomieszczenia był bez zarzutu. W pokoju przewidziano również miejsce dla partnerki, jeśli takie byłoby życzenie pary.  Atmosfera z pewnością umożliwia komfortowe oddanie próbki nasienia. Ośrodek stosuje czterostopniową procedurę identyfikacji pacjentów oddających nasienie: na dole w rejestracji, sam pacjent podpisujący próbkę, dwie osoby odbierające próbkę. Według osoby zarządzającej jest to wypracowana przez klinikę najlepsza praktyka mająca na celu uniknięcie pomyłki. Należy tu nadmienić, że w klinice spotkałyśmy się z wyjątkowo dużym naciskiem na bezpieczeństwo. W celu uniknięcia pomyłki przy punkcji jajników oraz przy procedurze pozaustrojowego zapłodnienia, procedury odbywają się z dużym marginesem czasowym pomiędzy parami. Kameralne rozmiary Ośrodka sprzyjają bezproblemowemu funkcjonowaniu takiej praktyki, która zapewne nie byłaby możliwa do wdrożenia w dużym Ośrodku.

8. Opieka nad kobietą


Pacjentki, z którymi rozmawiałyśmy, deklarowały, że były bardzo zadowolone z opieki.
Podczas monitoringu obejrzałyśmy oba gabinety ginekologiczne. Do każdego z gabinetów przylegała bezpośrednio łazienka, co jest zgodne z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia. Stan obu łazienek był bez zarzutu: znajdowały się w nich bidety, środki do higieny intymnej, obie łazienki były zamykane od wewnątrz. Fotele ginekologiczne były zabezpieczone parawanami i ustawione w taki sposób, aby zapewnić maksymalny komfort pacjentki i osłonić ją przed wzrokiem osoby, która mogłaby ewentualnie wejść do gabinetu podczas badania.

W Ośrodku znajduje się ponadto pomieszczenie pielęgnacyjne dla pacjentek po zabiegach. Do pomieszczenia przylega oszklony kantor przeznaczony dla pielęgniarki lub/i lekarza, co umożliwia obserwację pacjentki po zabiegu i co uznajemy za bardzo dobre rozwiązanie. Tym samym po zabiegu i po wybudzeniu pacjentka nie pozostaje jedynie pod opieką partnera, ale również pod stałą opieką personelu medycznego przez cały okres pobytu w pomieszczeniu.

Inną zaobserwowaną przez nas praktyką jest praktyka przekazana nam w rozmowie z osobą zarządzającą dotycząca zasady, iż nasienie potrzebne do zabiegu in vitro zawsze pobiera się przed punkcją jajników. Osoba zarządzająca wychodzi z założenia, że trzeba mieć pewność, że nasienie dobrze rokuje, zanim rozpocznie się punkcję. Taka kolejność umożliwia również wspólne oddanie nasienia, co jest z kolei dobrą praktyką w opiece nad mężczyzną.

9. Umowy z NFZ


Ośrodek nie wykonuje świadczeń w ramach umowy z NFZ.

10. Prawo: umowy cywilnoprawne i prawa pacjenta


W Ośrodku udostępniona jest Karta Praw Pacjenta (zawieszona na ścianie i ogólnodostępna). Wszystkie dokumenty podpisywane z pacjentami Ośrodek udostępnił na stronie WWW, co stanowi bardzo dobrą praktykę. Na analizowaną i udostępnioną dokumentację składały się następujące dokumenty:
  1. Oświadczenie pacjenta
  2. Umowa – mrożenie oocytów
  3. Umowa – mrożenie nasienia
  4. Umowa – mrożenie zarodków
  5. Zgoda – IVF
  6. Zgoda – IVF oocytami dawcy
  7. Zgoda: IVF, ICSI, AH, mrożenie embrionów
  8. Zgoda – witryfikacja oocytów
  9. Zgoda – witryfikacja zarodków
  10. Zgoda – znieczulenie
  11. Zgoda – IUI
 Z uwagi na fakt, że analiza umów pod kątem formalno-prawnym stanowi tylko jeden  z celów prowadzonego monitoringu, poniżej przedstawione zostaną najważniejsze wątpliwości:

1. Oświadczenie pacjenta

Bez uwag

2. Umowa – mrożenie oocytów

„Jednocześnie KLINIKA ZDRÓWKO zapewnia Dawczynię, że powierzone do przechowywania oocyty nie zostaną wykorzystane w sposób inny niż ten, który wskaże Dawczyni”

Zwracamy uwagę, iż zapewnienie nie jest zobowiązaniem strony.

§4
Niniejsza umowa traci swoją ważność, jeśli zaistnieje jeden z poniżej przytoczonych okoliczności:
(a) Upłynie okres ważności umowy;
(b) KLINIKA ZDRÓWKO otrzyma pisemną instrukcję od Dawczyni, aby przenieść przechowywane oocyty do innego, wskazanego przez Dawczynię, licencjonowanego miejsca przechowywania;
(c) KLINIKA ZDRÓWKO otrzyma pisemną instrukcję od Dawczyni, aby zakończyć przechowywanie i przekazać Dawczyni oocyty w celu ich zniszczenia;
(d) Nieuiszczenie opłaty za przechowywanie po upływie 10 dni od dnia otrzymania pocztą poleconą pisemnego zawiadomienia o zaleganiu w płatnościach;
(e) Całkowitym użyciu oocytów do celów terapeutycznych zgodnie z dyspozycjami przekazanymi przez Dawczynię;
(f) Utrata przez KLINIKA ZDRÓWKO jakiegokolwiek kontaktu z Dawczynią;
(g) Pisemne, trzydziestodniowe (30) wypowiedzenie przez Dawczynię niniejszej umowy;
(h) Pisemne, trzydziestodniowe (30) wypowiedzenie przez KLINIKA ZDRÓWKO niniejszej umowy.
Po zaistnieniu jakiejkolwiek z powyższych okoliczności wygasają wszystkie zobowiązania

KLINIKI ZDRÓWKO dotyczące przechowywania oocytów Dawczyni.
Dawczyni w przeciągu 10 dni od chwili wygaśnięcia ważności niniejszej umowy może dysponować przechowywanymi przez KLINIKA ZDRÓWKO oocytami. Po tym okresie czasu KLINIKA ZDRÓWKO może w sposób dyskretny zniszczyć przechowywane oocyty.
 
Określenie„umowa traci ważność” proponujemy zastąpić określeniem „umowa wygasa”.

Ad. a) Określenie „upłynie okres ważności umowy” proponujemy zastąpić określeniem „upłynie czas, na jaki umowa została zawarta” (w odniesieniu do umów zawartych na czas określony).

Ad. f) Brak kontaktu może być niezawiniony przez dawczynię i od niej niezależny (np. siła wyższa), w związku z tym dawczyni nie powinna ponosić negatywnych skutków takiej sytuacji.

Ad. g) i h) Dyskusyjna w orzecznictwie Sądu Najwyższego jest możliwość wypowiedzenia przez strony umowy zawartej na czas określony.
 
3. Umowa – mrożenie nasienia

Uwagi podniesione przy omawianiu dokumentu Umowa – mrożenie oocytów odnoszą się również do dokumentu „Umowa – mrożenie nasienia”.

4. Umowa – mrożenie zarodków

Umowa zawiera jedynie dane pacjentki, podczas gdy zarodek powstaje z materiałów genetycznych dwóch osób: partnera i partnerki bądź kobiety i dawcy, bądź mężczyzny i dawczyni. Bieżąca forma umowy odnosi się jedynie do drugiej sytuacji, to jest kobiety i dawcy. Tylko w tej sytuacji pacjentka może być uznana za wyłączną dysponentkę mrożonych zarodków, gdzie nie jest wymagana zgoda i podpis partnera na poddanie zarodków dalszym procedurom. Jeżeli umowa dotyczy właśnie tej sytuacji, Ośrodek nie przedstawił  do celów analizy monitoringowej oddzielnego dokumentu dla pary korzystającej z dawstwa homologicznego oraz dla pary korzystającej z gamet dawczyni i materiału genetycznego partnera/męża pacjentki.

Ponadto uwagi podniesione przy omawianiu dokumentu „Umowa – mrożenie oocytów” odnoszą się również do dokumentu „Umowa – mrożenie zarodków”.

5. Zgoda – IVF

Zwróciłyśmy również uwagę na ostatnie zdanie w punkcie 6:

„Oświadczamy, że zatajenie którejkolwiek z wymienionych wyżej informacji traktowane jest jako przyczynienie się pacjenta do powstania szkody – art. 362 k.c. (między innymi w postaci rozstroju zdrowia, uszkodzenia ciała, negatywnego lub niepełnego efektu zabiegu), za którą lekarz nie ponosi odpowiedzialności.”

Art. 362 k.c. mówi o odpowiednim zmniejszeniu obowiązku naprawienia szkody w przypadku jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody. Cytowany zapis całkowicie wyłącza odpowiedzialność lekarza w sytuacji przyczynienia się pacjenta do powstania lub zwiększenia szkody, co jest niezgodne z treścią przytoczonego artykułu. Sugerujemy usunięcie słów „(...) za którą lekarz nie ponosi odpowiedzialności”.
 
pkt.12
Zostaliśmy poinformowani, że zapłodnienie pozaustrojowe wiąże się z istotnie wyższym prawdopodobieństwem pojawienia się ciąży mnogiej.

Ciąża mnoga po IVF jest powikłaniem jatrogennym wynikającym bezpośrednio z >1 liczby transferowanych zarodków, a nie cechą immanentną procedury. Tak więc również ryzyko nie wynika z metody IVF jako takiej, a z decyzji lekarza, jeśli takową podejmie. Należy zauważyć, iż powyższy zapis może wprowadzać pacjentów w błąd co do ryzyka związanego z procedurą IVF.

Pkt. 16
Jestem (jesteśmy) świadoma (mi),że wystąpienie negatywnych następstw i powikłań, o których zostałam (liśmy) poinformowani przez lekarza przed wykonaniem zabiegu nie uprawnia mnie (nas) do wnoszenia roszczeń odszkodowawczych***.

*** Zgodnie z Ustawą o zawodach lekarza i lekarza dentysty z 5.12.1996 r., (tj. DzU 2008 r., nr 136, poz. 857, ze zm.), lekarz ma obowiązek poinformować pacjenta o dających się przewidzieć następstwach i powikłaniach planowanych czynności medycznych. Wystąpienie negatywnych następstw i powikłań, których występowanie jest incydentalne lub następstw/powikłań, których nie da się przewidzieć w świetle aktualnej wiedzy medycznej nie może być przedmiotem roszczeń z tytułu niewłaściwego wykonania zabiegu.
 
Podnosimy uwagę, iż zapis Ustawy odnosi się jednocześnie do sytuacji, w której zostało wypełnione zobowiązanie świadczeniodawcy do „dołożenia należytej staranności”, o czym umowa nie wspomina w żadnym ze swoich punktów. W związku z tym pacjenci sygnujący umowę mogą nabrać błędnego przekonania, iż ich roszczenia wynikające z wystąpienia negatywnych następstw i powikłań, które wystąpiły wskutek niedołożenia należytej staranności, są bezpodstawne, co nie jest zgodne z aktami prawnymi. Cytując: "Lekarz ma obowiązek wykonywać zawód (...) z należytą starannością” (art. 4 u.z.l.). Warunek ten znajduje się także w art. 8 KEL: "Lekarz powinien przeprowadzić wszelkie postępowanie diagnostyczne, lecznicze i zapobiegawcze z należytą starannością, poświęcając im niezbędny czas". Każdy podmiot udzielający świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – a takimi są świadczenia w ramach programu refundacji in vitro – jest zobowiązany do udzielania świadczeń świadczeniobiorcom z zachowaniem należytej staranności. Tym samym podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych poniesie odpowiedzialność za niedołożenie należytej staranności, za wszelką winę nieumyślną i umyślną, niezależnie od zastrzeżeń zawartych w umowie cywilnoprawnej, będącej dokumentem niższego rzędu. Zapis może sugerować pacjentowi, który nie jest prawnikiem i nie potrafi prawidłowo ocenić całości sytuacji pod względem medycznym i prawnym, iż nie przysługuje mu prawo podnoszenia  roszczeń odszkodowawczych, podczas gdy każdorazowo ocena zasadności podnoszenia roszczeń należy do właściwego sądu.
 
6. Zgoda – IVF oocytami dawcy

Rozumiemy, że jeśli nie zdecydujemy się na utrzymywanie (w tym ponoszenie kosztów przechowywania) zamrożonych zarodków, wszystkie zarodki, które nie zostały transferowane do macicy zostaną przekazane anonimowo na rzecz KLINIKI ZDRÓWKO.

Zwracamy uwagę, iż zapisy w Zgodzie nie precyzują, z jakimi skutkami wiąże się przekazanie anonimowo zarodków na rzecz Ośrodka, w związku z czym pacjenci nie mogą w tym zakresie podjąć świadomej decyzji na podstawie pełnych informacji.

Długofalowe emocjonalne i psychologiczne ryzyko dla pary/pacjenta związane z użyciem oocytów anonimowego dawcy, krewnego bądź bliskich przyjaciół nie są znane.

Zwracamy uwagę na ten zapis, ponieważ piśmiennictwo naukowe obfituje w zweryfikowane i zrecenzowane publikacje dotyczące psychologicznych i społecznych efektów korzystania z dawstwa gamet i zarodków, a prace są prowadzone od wczesnych lat 80tych i są gromadzone w bazie PubMed (vide Golombok 1995, 2013, Freeman 2012, 2015, Yee 2007, Weil 1997, Burr 2010, Marshall 2002 i wiele innych prac). Rekomendujemy korektę zapisu i informowanie pacjentów-biorców o aktualnych rekomendacjach w tym zakresie (ESHRE 2001, 2015) oraz o ustaleniach nauk społecznych odnośnie długofalowych konsekwencji psychologicznych i społecznych związanych z dawstwem i biorstwem gamet oraz zarodków.

Zwracamy pozytywną uwagę na zapis o obowiązku poddania dawczyni komórek jajowych badaniom psychologicznym

W odniesieniu do poniższych zapisów:

6.Pomimo, iż nie ma w obecnym momencie ścisłych praw regulujących status dzieci poczętych metodą otrzymania komórek jajowych dawcy, wyrażamy zgodę na przestrzeganie przyszłego ustawodawstwa dotyczącego dzieci poczętych w wyniku wykorzystania komórki jajowej dawcy.
7.Rozumiemy, że dzieci w ten sposób urodzone, pod każdym względem, uwzględniając w to dziedziczenie, są uważane za własne.

Ad. 6. Status dziecka (afiliacja z matką) został uregulowany mocą art. 61(9) k.r.i.o. Ponadto system prawa obowiązujący na danym terytorium obowiązuje wszystkich przebywających na terenie danego państwa bez względu na ich akceptację bądź nie systemu prawnego.
Ad. 7. Zapis zawiera język dyskryminujący dziecko urodzone w wyniku leczenia in vitro, które to rodzice zgadzają się tratować jako własne. W wypadku dziecka poczętego i urodzonego w sposób naturalny nie podejmuje się takich czynności. Zapis sugeruje, iż dzieci urodzone w wyniku procedury IVF wymagają dodatkowej staranności poprzez ich uznanie za własne, podczas gdy sytuacja prawna tych dzieci w niczym nie różni się od sytuacji prawnej dziecka poczętego naturalnie.

7. Zgoda: IVF, ICSI, AH, mrożenie embrionów

Rozumiemy, że jeśli nie zdecydujemy się na utrzymywanie (w tym ponoszenie kosztów przechowywania) zamrożonych zarodków, wszystkie zarodki, które nie zostały transferowane do macicy zostaną przekazane anonimowo na rzecz KLINIKI ZDRÓWKO.

Zwracamy uwagę, iż zapisy w Zgodzie nie precyzują, z jakimi skutkami wiąże się przekazanie anonimowo zarodków na rzecz Ośrodka, w związku z czym pacjenci nie mogą w tym zakresie podjąć świadomej decyzji na podstawie pełnych informacji.

8. Zgoda – witryfikacja oocytów

Bez uwag

9. Zgoda – witryfikacja zarodków

Zapoznaliśmy się z powyższym tekstem i wyrażamy świadomą zgodę na przeprowadzenie procedury nitryfikacji na oocytach. [pisownia oryginalna]

Zwracamy uwagę, iż treść zgody dotyczy witryfikacji embrionów, a nie witryfikacji oocytów.
 
10. Zgoda – znieczulenie

Bez uwag

11. Zgoda – IUI

Bez uwag

*
Dokumenty zgody na IVF i na znieczulenie zawierają dużo cennych informacji o celu, przebiegu, skutkach ubocznych, choć zastosowane w nich terminy medyczne (szczególnie dotyczy zgody na znieczulenie) wymagałyby objaśnienia w postaci słowniczka lub objaśnienia podanego w nawiasach. Ponadto chcemy podnieść, iż warunki wykonania umowy w analizowanych umowach podpisywanych przez strony określone są w zasadzie tylko co do jednej ze stron, tj. pacjentów, i precyzują tylko obowiązki i zobowiązania pacjentów; nie są wskazane zobowiązania ośrodka, co tworzy sytuację nierównowagi stron, niekorzystną dla pacjenta. Umowa jest aktem, w którym obie strony  potwierdzają zakres swoich zobowiązań, podczas gdy w przedstawionych umowach stroną zobowiązywaną jest jedynie pacjent/pacjenci.

Kwestie związane z przechowywaniem materiału genetycznego:

Ośrodek uznaje, że umowa zostaje rozwiązana po 10 dniach od otrzymania pocztą poleconą zawiadomienia o upływie terminu płatności lub jeśli Klinika utraci kontakt z właścicielem tego materiału. W rozmowie z osobą zarządzającą uzyskałyśmy informację, że są to właściwie puste zapisy i Ośrodek ich nie egzekwuje. Zwracamy zatem uwagę, iż umowa powinna w sposób realistyczny opisywać prawa i obowiązki obu stron, w tym szczegółowo opisywać kroki, jakie ma podjąć Ośrodek, zanim będzie mógł swobodnie dysponować czyimś materiałem genetycznym. Sugerujemy dostosowanie umów do rzeczywistych potrzeb Ośrodka w tym względzie.

Odnośnie zapisu o dyspozycji gamet/zarodków na wypadek śmierci właściciela materiału genetycznego zwracamy uwagę, iż mowa jest o szeregu udokumentowanych prób przekazania materiału zgodnie z dyspozycją właściciela, natomiast nie jest sprecyzowane, jakie mają być to próby, ile Ośrodek powinien ich podjąć i jakimi formami kontaktu się posłużyć.

Ponadto w zgodach na IVF i IUI pacjenci muszą na wstępie zadeklarować, czy pozostają w związku małżeńskim czy partnerskim. Następnie wybierają nasienie pochodzące od: (a) męża, (b) dawcy, (c) partnera. Ta kolejność wydaje się być niezrozumiała; sugeruje, iż partner jest mniej związany z pacjentką niż dawca.

W dokumentach dostępnych na stronie WWW pojawiają się również rozbieżności odnośnie adresu placówki – czasem jest to Bydgoszcz, czasem Niemcz.

11. Prawo do intymności i obecności osoby bliskiej


Ośrodek mieści się w budynku wybudowanym specjalnie dla własnych potrzeb i został zaplanowany z myślą o uszanowaniu potrzeb pacjentów w zakresie intymności. Dysponuje odpowiednią przestrzenią, dzięki której pacjenci mają zapewnioną swobodę w rozmowach i jednocześnie dyskrecję. Dbałość o dyskrecję jest dodatkowo wspierana organizacją pracy Ośrodka, np. na zabiegi pacjenci umawiani są w taki sposób, by zawsze w części zabiegowej przebywała jedna para (pomieszczenie pielęgnacyjne dysponuje tylko jednym łóżkiem). Dla każdej pary rezerwowane są dwie godziny. Gabinety ginekologiczne są wyposażone w parawany a także bezpośrednio przylegające łazienki z bidetem. Przed i po zabiegu pacjentka korzysta z zamykanego kompleksu pomieszczeń: łazienki, przebieralni i pomieszczenia pielęgnacyjnego: może się w spokoju i bez ingerencji przygotować do zabiegu. Personel wchodzi do gabinetu zabiegowego innym wejściem.

Na szczególną uwagę zasługuje organizacja oddawania nasienia. Do pomieszczenia wchodzi się osobnym wejściem z boku budynku, może wejść sam pacjent lub para. Nasienie przekazywane jest przez śluzę, która znajduje się na korytarzu, nie jest bezpośrednio połączona z pokojem do oddawania nasienia, więc pacjenci nie mogą odnieść wrażenia, że byli obserwowani czy też personel mógł słyszeć ich przygotowania do oddania nasienia. Wszystkie te elementy są zgodne ze „Standardami pacjenckimi” i zapewniają wysokie poczucie intymności.

W Ośrodku przyjęte jest, że w czasie wizyt pary są razem. Jedna z pacjentek powiedziała wręcz, że wszędzie z mężem byli razem – za wyjątkiem transferu. Osoba zarządzająca uważa, że obecność osoby bliskiej przy inwazyjnych zabiegach medycznych jest niewskazana ze względu na „wymogi sterylności, filtry na sali zabiegowej, które się zapychają przez perfumy, lakiery”. Po zabiegu, kiedy pacjentka przebywa w pokoju pielęgnacyjnym, partner może być z nią, jeśli pacjentka wcześniej wyraziła na to zgodę.  Odnotowujemy jednak, iż w pokoju pielęgnacyjnym dla osoby towarzyszącej przewidziany jest jedynie metalowy taboret, więc komfort ewentualnej osoby towarzyszącej nie będzie zbyt wysoki. W pomieszczeniu pielęgnacyjnym panują raczej warunki szpitalne, aniżeli  „domowe”.

12. Prawo do dokumentacji medycznej


Dostęp do dokumentacji w Ośrodku ma lekarz i upoważniona rejestratorka, która wydaje kserokopie poświadczone za zgodność z oryginałem za opłatą – zgodną z rozporządzeniem. Pacjentki, którymi rozmawiałyśmy, nie korzystały z prawa do dokumentacji.

13. Osoby niepełnosprawne i ich prawo do leczenia


Ośrodek jest przystosowany do leczenia osób niepełnosprawnych, również z tego względu, iż – poza niepłodnością – specjalizuje się w rehabilitacji. Wejście do budynku jest pozbawione barier architektonicznych. Budynek jest dwukondygnacyjny, nie ma windy, ale Ośrodek deklaruje, że posiada podnośnik (schodołaz) – nie pokazano nam go jednak, więc nie możemy zweryfikować tej informacji. Obie ogólnodostępne łazienki są dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych.

Jeśli chodzi o funkcjonalności foteli ginekologicznych (możliwość obniżania dla potrzeb pacjentek z ograniczeniami ruchu), osoba zarządzająca przekazała w rozmowie, że: „specjalne udogodnienia nie są potrzebne ponieważ badanie USG można wykonać na kozetce”. Jak opisano w poprzedniej części raportu, pokój do oddawania nasienia mieści się na piętrze i wiedzie do niego osobne wejście, do którego prowadzą schody. Nie wiadomo, czy deklarowane przez Ośrodek posiadanie podnośnika umożliwia jego mobilność, i czy w związku z tym pacjenci niepełnosprawni mogą korzystać bez przeszkód z pokoju.
 

14. Pary nieheteroseksualne


Monitoring odbywał się w marcu 2015 roku, kiedy nie obowiązywała jeszcze Ustawa o leczeniu niepłodności wykluczająca osoby homoseksualne i kobiety samotne z prawa do leczenia niepłodności. W związku z powyższym obserwacji monitoringowej poddano również sytuację obu tych grup oraz ich dostęp do leczenia i sposób traktowania tej kwestii przez każdy z Ośrodków. Włączamy tę część do raportu pomimo zmiany prawa, jaka nastąpiła w trakcie projektu, uważając mimo wszystko te obserwacje za cenne dla pacjentów i uzupełniające obraz funkcjonowania Ośrodka.

Podczas monitoringu nie zauważyłyśmy przejawów dyskryminacji ze względu na orientację, stan cywilny etc.  Podczas rozmowy z osobą zarządzającą przywoływana została historia pacjentek nieheteroseksualnych, które korzystały z oferty Ośrodka, stąd możemy potwierdzić, że również osoby nieheteroseksualne były/są pacjentkami Ośrodka.

15. Opieka psychologiczna


  Z Ośrodkiem na zasadach kontraktu współpracuje psycholog. Jest wymieniony na stronie WWW oraz na tablicy informacyjnej w rejestracji. Psycholog ma specjalność psychologii klinicznej i  pracuje/pracował na oddziale Hematologii i Chorób Rozrostowych Układu Krwiotwórczego (informacje uzyskane z analizy internetowej). Nie otrzymałyśmy informacji od Ośrodka, jakie (i czy) ma doświadczenie w dziedzinie psychologii leczenia niepłodności. Konsultacje z psychologiem są wyłącznie płatne (100 zł).

Psycholog przyjmuje w gabinecie konsultacyjnym. W dniu monitoringu gabinet był pełen dziecięcych zabawek. Po naszej uwadze o niestosowności tej sytuacji wobec osób mierzących się z niezamierzoną bezdzietnością, osoba zarządzająca zapewniła nas, że zabawki są sprzątane przed konsultacją psychologiczną. Jednocześnie dano nam do zrozumienia, ze ludzie niepłodni: „nie są ludźmi specjalnej troski”. W rozmowach z osobą zarządzającą i jednocześnie lekarzem często pojawiały się sugestie lub opinie wyrażone wprost, iż w przypadku leczenia niepłodności kluczowa jest pomocna rozmowa z lekarzem, która jest ekwiwalentem konsultacji psychologicznej:  „Wystarczy mieć dla pacjentów czas i z nimi rozmawiać”, „Indywidualna rozmowa z pacjentem daje lepsze efekty”.

Kiedy poprosiłyśmy o uściślenie sytuacji, w której pacjentom zostanie zarekomendowana konsultacja psychologiczna, lekarz udzielił odpowiedzi: „Według mnie jedynym przypadkiem, kiedy potrzebny jest psycholog, to pacjentka po stracie i wtedy taką pacjentkę odsyłam do zaprzyjaźnionego Ośrodka Ego” (wizytówka na stronie). Nie jest dla nas jasnym, dlaczego w takiej sytuacji pacjentki są odsyłane do zewnętrznego gabinetu, skoro Ośrodek współpracuje z własnym psychologiem.  Zwracamy ponadto uwagę, iż kompetencje lekarskie nie pokrywają się z kompetencjami psychologa (szczególnie w przypadku psychologii leczenia niepłodności, będącej osobnym działem psychologii) niezależnie od tego, jak dobrym specjalistą w zakresie medycyny jest dana osoba.

Żadna z pacjentek, z którymi rozmawiałyśmy, nie korzystała z porad psychologa. Według personelu w Ośrodku odbywają się 1-2 konsultacje psychologiczne miesięcznie.

16. Standardy w dawstwie i biorstwie gamet oraz zarodków


Dawstwo nasienia

Ośrodek korzysta z banku nasienia Cryos na zasadach przyjętych przez Cryos. Możliwe jest sprowadzenie nasienia dawcy nieanonimowego. Pacjent sam lub za pośrednictwem kliniki zamawia nasienie, korzystając z bazy danych Cryosu w języku angielskim, bądź tej samej bazy w języku polskim na stronach Parens.

Dawstwo komórek jajowych i zarodków

Ośrodek nie prowadzi dawstwa komórek jajowych ani zarodków. Korzysta z zewnętrznych banków komórek jajowych. W umowie dotyczącej przyjęcia komórki jajowej dawczyni znajduje się zapis informujący, iż każda dawczyni przechodzi taką konsultację. Nie jesteśmy zatem w stanie zweryfikować, czy dawczynie istotnie są poddawane takim konsultacjom i czy Ośrodek to weryfikuje już w swoim zakresie.

 Zdarzają się pacjentki, które chcą oddać do dawstwa komórki jajowe pozostałe z programu ministerialnego, jednak uzyskałyśmy informację od osoby zarządzającej, iż w takiej sytuacji lekarz pyta: „A czy chciałaby pani, aby mąż oddał swoje nasienie?”. Zgodnie z deklaracją naszego rozmówcy potencjalne dawczynie wówczas rezygnują.

17. NASZE REKOMENDACJE


Zamieszczamy nasze rekomendacje w dwóch osobnych działach: dobrych praktyk oraz rekomendacji

Dobre praktyki:
  1. Poświęcanie pacjentom należytej uwagi i czasu, upewnianie się, że wszystko rozumieją, co potwierdzali pacjenci i co było przez nich pozytywnie oceniane;
  2. Poszanowanie intymności pacjentów widoczne w organizacji przestrzeni i pracy w Ośrodku;
  3. Udostępnianie umów i zgód na stronie WWW powinno być szczególnie podkreślone jako rzadka i modelowa dobra praktyka;
  4. Ośrodek dużą staranność przykłada do organizacji opieki nad pacjentem oddającym nasienie, włączając w to również doskonałe przygotowanie infrastruktury (osobne wejście, umawianie pacjentów w odpowiednich i komfortowych odstępach czasowych, procedura przekazywania próbki przez śluzę na korytarzu gwarantujące dodatkową dyskrecję).
Rekomendacje:
  1. Rekomendujemy rozszerzenie kompetencji personelu średniego. Być może przy niewielkiej liczbie pacjentów nadal sprawdza się organizacja pracy opierająca się na samym lekarzu – który oprócz przeprowadzania badań i procedur medycznych udziela wszystkich informacji, a także służy wsparciem – jednak może być to bardzo trudne do utrzymania w dłuższej perspektywie czasowej i przy zwiększonym zainteresowaniu ofertą Ośrodka. Dzięki współdziałaniu wielu kompetentnych pracowników Ośrodek może uzyskać zwielokrotnione korzyści, a także umożliwić im rozwój zawodowy i zapobiegać wypaleniu zawodowemu, o które nietrudno w tej wymagającej dziedzinie;
  2. Sugerujemy ponowną refleksję dotyczącą roli psychologa w Ośrodku i włączenia go do zespołu oraz odgrywania aktywniejszej roli w życiu Ośrodka. Personel Ośrodka zdaje się nie dostrzegać zalet ścisłej współpracy z  psychologiem specjalizującym się we wspomaganiu leczenia niepłodności. Rekomendujemy nawiązanie kontaktu choćby z Polskim Stowarzyszeniem Psychologów Niepłodności w celu uzyskania szerszych informacji;
  3. Rekomendujemy uzupełnienie strony WWW o rozszerzone informacje o przebiegu oferowanych zabiegów wraz z informacją o przygotowaniu do nich, o możliwych skutkach ubocznych, opisaną celowością i statystyczną skutecznością – nie tylko w drukach do pobrania, gdzie w naszej opinii mogą być trudno dostępne dla pacjentów;
  4. Rekomendujemy uzupełnienie biogramów pracowników Ośrodka;
  5. Sugerujemy umieszczenie na stronie również certyfikatów ESHRE, zważywszy na fakt, iż Ośrodek zadeklarował ich posiadanie w „metryczce merytorycznej” nadesłanej do Stowarzyszenia NASZ BOCIAN we wrześniu 2014;
  6. Rekomendujemy udostępnienie materiałów drukowanych w poczekalni. Materiały, o które warto wzbogacić poczekalnię i rejestrację, to ulotki, czasopisma i książki z zakresu leczenia niepłodności (np. Chcemy być rodzicami, z książek – poradniki adresowane do osób niepłodnych, np. „Zajść w ciążę” Piotra Pierzyńskiego, „Nadzieja na nowe życie. Poradnik dla marzących o dziecku” Agnieszki Doboszyńskiej i in., „Drogi ku płodności”, wyd. zbiorowe i inne), ale również publikacje dotyczące adopcji, dawstwa i biorstwa gamet i zarodków (np. bezpłatne poradniki „Powiedzieć i Rozmawiać” Stowarzyszenia NASZ BOCIAN). Lista publikacji, którą warto uwzględnić na stronie WWW dla pacjentów:
Poradniki:
Zajść w ciążę. Przewodnik dla par, Piotr Pierzyński, Wydawnictwo CMR
Jak szybko zajść w ciążę, Christopher Wiliams, Wydawnictwo Purana
Niepłodność. Pomoc medyczna i psychologiczna, Bogna Pawelec, Wojciech Pabian, Wydawnictwo Słowa Smak
Opowieści terapeutyczne o niepłodności, Bogda Pawelec, Wydawnictwo Feeria
Drogi ku płodności, wszystko o leczeniu, diagnostyce i metodach wsparcia w niepłodności, pod red. Zacharek, Wydawnictwo Zacharek Dom Wydawniczy
Kiedy dziecko każe na siebie czekać, Marie Mornet, Michel Mornet, Wydawnictwo Esprit
Publikacje popularnonaukowe i beletrystyka:
Doświadczenie In Vitro. Niepłodność i nowe technologie reprodukcyjne w perspektywie antropologicznej, autorzy: Magdalena Radkowska-Walkowicz, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego
Płodność. Powrót do źródeł, Małgorzata Zimoń, Marcin Zimoń, Wydawnictwo Inspiracje
O śmierci, seksie i metodzie in vitro, Zdzisława Piątek, Wydawnictwo Universitas
Dzieci z chmur. Opowieść o adopcji i macierzyństwie, Justyna Bigos, Beata Mozer, Wydawnictwo Nasza Księgarnia
Dawanie życia. Problemy wspomagania rozrodu człowieka, pod red. Janusza Gadzinowskiego, Janusza Wiśniewskiego i Leszka Pawelczyka, Wydawnictwo Filozofia i Logika
Dziecko ze szkła. In vitro – moja droga do szczęścia, Dagmara Weinkiper-Halsing, Wydawnictwo E-media
Niepłodność, Seli Emre, Wydawnictwo Urban & Partner
Niepłodność. Szkoła przetrwania, Judith C. Daniluk, Wydawnictwo Sensus
Płodność, niepłodność, bezpłodność, Kaye Philippa, Wydawnictwo PZWL
Publikacje naukowe:
Niepłodność i rozród wspomagany, pod red. Jerzego Radwana i Sławomira Wołczyńskiego, Wydawnictwo Termedia
Algorytmy diagnostyczno-lecznicze w niepłodności, pod red. Sławomira Wołczyńskiego i Michała Radwana, Instytut Medycyny Pracy
Niepłodność. Zagadnienie interdyscyplinarne, pod red. Emilii Lichtenberg-Kokoszki, Oficyna Wydawnicza IMPULS

18. Komentarz osrodka do raportu

It appears your Web browser is not configured to display PDF files. No worries, just click here to download the PDF file.



Adres: Al. Mickiewicza 23
86-032 Niemcz koło Bydgoszczy
Telefon: 52 375 25 07
E-mail: klinika-zdrowko@o2.pl
WWW: http://www.klinika-zdrowko.pl
Kierownik: dr n. med. Rafał Adamczak
OFERTA OŚRODKA:
  • Inseminacja nasieniem partnera
  • Inseminacja nasieniem dawcy
  • Współpraca z krajowymi lub zagranicznymi bankami nasienia dawców
  • Badanie ogólne nasienia
  • Posiew nasienia
  • Test fragmentacji DNA plemników
  • MARtest
  • Badania hormonów
  • Badania kariotypów
  • Zapłodnienie pozaustrojowe IVF
  • IVF ICSI
  • IVF IMSI
  • PESA
  • TESA
  • IVF z komórką dawczyni
  • Własny bank komórek jajowych dawczyń (komórki świeże)
  • IVF z nasieniem dawcy
  • AZ adopcja zarodka
  • Scratching endometrium
  • Onkofertility (zabezpieczenie nasienia u pacjentów onkologicznych)
  • Histeroskopia
  • HSG
  • Sono HSG
  • Laparoskopia
Projekt jest współfinansowany z Funduszy EOG w ramach programu Obywatele dla Demokracji logo fundusze norweskie logo fundacja batorego logo polska fundacja dzieci i mlodziezy