PROGRAM PRIDE

Temat: 
Wiadomości ze świata, prasy itp.

Czy wiesz, co czują dzieci, które zostały opuszczone przez własnych rodziców? Co czują, gdy od urodzenia są zaniedbywane, głodzone i maltretowane? Co czują, gdy dorośli, którzy powinni dać im bezpieczeństwo, ciepło i miłość, wywołują w nich raczej strach i agresję? Jak zachowują się dzieci, które straciły rodziców w wyniku choroby lub wypadku? Czego te dzieci oczekują, o czym marzą, jak się zachowują?

PRIDE - Rodzinna opieka zastępcza / Adopcja
Program informacyjno-szkoleniowy dla rodzin zastępczych i adopcyjnych

Czy wiesz, co czują dzieci, które zostały opuszczone przez własnych rodziców? Co czują, gdy od urodzenia są zaniedbywane, głodzone i maltretowane? Co czują, gdy dorośli, którzy powinni dać im bezpieczeństwo, ciepło i miłość, wywołują w nich raczej strach i agresję? Jak zachowują się dzieci, które straciły rodziców w wyniku choroby lub wypadku? Czego te dzieci oczekują, o czym marzą, jak się zachowują?

Jak Ty zachowywałbyś się, gdybyś stracił wszystko, co jest dla ciebie ważne? Jak można pomóc dziecku pokonać ból straty i rozłąki? Jak dać miłość, która nie będzie zawłaszczeniem drugiego człowieka, ale wyjdzie na przeciw jego prawdziwym potrzebom? Jak znaleźć szczęście i swoje powołanie opiekując się samotnym dzieckiem? Co zrobić, aby te dzieci rozkwitły jak piękne kwiaty i zaczęły na nowo wierzyć w siebie i w życzliwych im dorosłych? Jak pomóc tym dzieciom pogodzić się z ich rodzinami? Co myśleć o ich rodzicach, co mówić o nich dzieciom? Jaki wizerunek rodziców kształtować u dzieci, którymi mamy się zaopiekować? Czy pozwolić na kontakty z rodziną i przyjaciółmi? Jak wychowywać te dzieci? Na kogo można liczyć będąc rodziną zastępczą? Kto będzie pomagał i wspierał? Kto pomoże, gdy nastąpi kryzys?

Jak być szczęśliwym opiekunem zastępczym? Jak dawać i otrzymywać szczęście w rodzinie zastępczej lub adopcyjnej?

Na te i wiele innych pytań odpowiada jeden z najbardziej znanych na świecie programów szkoleniowych dla kandydatów na opiekunów zastępczych i rodziców adopcyjnych PRIDE. Jest to program amerykański, używany w wielu krajach Europy, na którego licencję w Polsce uzyskało Towarzystwo NASZ DOM. Po dostosowaniu Programu PRIDE do warunków polskich Towarzystwo rozpoczęło szkolenia trenerów oraz szkolenia rodzin zastępczych i adopcyjnych. Szkolenia te prowadzone są na coraz większą skalę, w coraz większej liczbie miast Polski.

Program PRIDE jest jak wielki parowóz. Raz ruszony w ruch nie da się łatwo zatrzymać. Tak jak na Węgrzech spowoduje zapewne powstanie prawdziwej alternatywy dla skierowań dzieci do domów dziecka. Sprawi, że tysiące dzieci znajdzie normalny dom i normalne rodziny. Sprawi również, że tysiące rodzin odkryje nowe powołanie: Otoczyć opieką i miłością dzieci, które o tym marzą. W Polsce 72 tysiące dzieci żyje na co dzień w instytucjach opiekuńczych (domach dziecka i innych ośrodkach). Duża część z nich marzy o normalnym życiu, w normalnych, kochających ich rodzinach. Wielu z nich marzy o tym, aby ktoś wreszcie pomógł ich często bezradnym rodzicom. Program PRIDE jest próbą odpowiedzi na te pytania i dylematy. Jak mówią doświadczenia innych krajów - odpowiedzią bardzo skuteczną.

Program PRIDE zaprezentowany został po raz pierwszy w Polsce podczas zorganizowanej przez Towarzystwo NASZ DOM III Ogólnopolskiej Konferencji na temat reformy systemu opieki nad dziećmi, która odbyła się w styczniu 1999, w Waplewie, pod hasłem "Ja chcę do domu!". Prezentacji dokonał Robert van Pagee, szef holenderskiej organizacji OKS, przedstawiciela programu PRIDE na Europę. Kilkadziesiąt osób, które uczestniczyło wtedy w warsztatach niemal zgodnie i z dużym zaskoczeniem oceniło prezentację jako absolutną rewelację. "Tego nam potrzeba", "nareszcie profesjonalny i komplementarny program dla opiekunów zastępczych i adopcyjnych", "kiedy będziemy mogli się szkolić?" - to najczęstsze opinie uczestników. Kolejne warsztaty z udziałem Roberta van Pagee w maju zgromadziły jeszcze większą liczbę chętnych, głównie pracowników ośrodków adopcyjno-opiekuńczych w całym kraju. W czerwcu 2000 pierwsza grupa 34 trenerów PRIDE zakończyła szkolenie i uzyskała certyfikaty uprawniające do prowadzenia szkoleń dla kandydatów na opiekunów zastępczych. W październiku rozpoczną się szkolenia dla kolejnych grup trenerów, podczas gdy już przeszkoleni trenerzy kontynuować będą szkolenia dla kandydatów na opiekunów zastępczych. Towarzystwo NASZ DOM planuje przeszkolenie co najmniej 300 rodzin zastępczych i adopcyjnych jeszcze w roku 2000.

PRIDE jest programem kompleksowym, przeznaczonym dla organizatorów rodzinnej opieki zastępczej oraz usług adopcyjnych, chociaż wiele jego elementów można wykorzystać również w pracy z rodziną naturalną. Jest zaprojektowany tak, aby poprawić jakość opieki zastępczej i adopcji zapewniając jednolitą, standardową ramę strukturalną potrzebną do rekrutacji, przygotowania i kwalifikowania rodziców zastępczych i adopcyjnych. Program powstał w USA w wyniku wieloletnich badań praktycznych prowadzonych we współpracy z kilkudziesięcioma ośrodkami rodzin zastępczych. Poprawiany niemalże corocznie, obrósł w wiele modułów przeznaczonych dla różnego rodzaju potrzeb, takich jak np. pomoc dzieciom molestowanym seksualnie czy z rodzin z problemem alkoholowym. Programem PRIDE, poza Ameryką, posługują się organizatorzy rodzinnej opieki zastępczej między innymi w krajach Beneluksu, krajach skandynawskich, na Węgrzech i w Estonii. Wczesną, wiele lat temu importowaną odmianą PRIDE jest również brytyjski model szkoleń, który w Polsce funkcjonuje pod nazwą "RODZINA".

Program PRIDE oparto na oczywistym założeniu, że największą wartością dla dzieci jest życie rodzinne, bez względu na to, jak zdefiniujemy pojęcie "rodzina". Dlatego właśnie opiekunowie zajmujący się opieką zastępczą czy adoptujący dzieci, posiadający odpowiednią wiedzę i umiejętności, stanowią integralną część systemu wysokiej jakości usług opiekuńczych. Rodzice zastępczy, podobnie jak pracownicy socjalni, winni być kompetentni, przygotowani, przejść kwalifikację i otrzymać licencję lub certyfikat uprawniający do pracy jako przedstawiciele profesjonalnego zespołu zdolnego ochronić i wychować dzieci oraz wzmacniać rodziny naturalne.

Celem programu PRIDE jest:

1. Zaspokajanie potrzeb bezpieczeństwa, przynależności, rozwoju i stabilności dzieci w rodzinach zastępczych i adopcyjnych.

2. Wzmacnianie rodzin bez względu na to, czy są to rodziny naturalne, spokrewnione, zastępcze czy adopcyjne. Poprawa jakości opieki zastępczej i adopcji poprzez stworzenie standardowej, jednolitej i spójnej ramy strukturalnej systemu szkoleń przygotowujących do objęcia opieki, procesu obustronnej kwalifikacji rodziców, szkolenia zasadniczego po umieszczeniu dziecka i dalsze doskonalenia opiekunów.

3. Prowadzenie szkoleń dla organizatorów systemu opieki, udostępnianie środków i materiałów państwowym i niepublicznym ośrodkom adopcyjno-opiekuńczych, centrów pomocy rodzinie, instytucji opiekuńczo-wychowawczych, uczelniom, stowarzyszeniom rodzin zastępczych i adopcyjnych oraz państwowym i pozarządowym organizacjom pomagającym dzieciom.

Metoda oparta na kompetencjach

Podstawą programu PRIDE są konkretne kompetencje (wiedza i umiejętności), potrzebne, aby skutecznie wypełniać zadania związane z opieką zastępczą i adopcją. Według tej metody, należy zacząć od analizy tych zadań. Następnie, czynności opiekuńcze są formułowane jako "opis ról". Opis ten z kolei jest podstawą oczekiwań wobec potencjalnych rodziców zastępczych i adopcyjnych.

Po opisaniu tych zadań, ośrodek prowadzący kwalifikację opiekunów zastępczych musi upewnić się, że kandydaci na rodziców zastępczych lub adopcyjnych będą mogli je wykonać. Program PRIDE oferuje ośrodkom odpowiednie metody szkoleń, zapewniające uczestnikom zdobycie niezbędnych kompetencji. W programie PRIDE kompetencje te są pogrupowane według kategorii. Są one również podzielone na grupy ze względu na stopień trudności i przedstawione w kolejności ich nauczania.

Program PRIDE wyróżnia następujące pięć podstawowych kategorii kompetencji:

1. Opieka nad dziećmi.

2. Zaspakajanie potrzeb rozwojowych oraz kompensacja opóźnień rozwojowych.

3. Wspieranie więzi pomiędzy dziećmi i ich rodzinami naturalnymi.

4. Ułatwianie dzieciom nawiązania bezpiecznych, pozytywnych i trwałych związków na całe życie.

5. Współpraca z innymi osobami stanowiącymi zespół utworzony dla rozwiązania problemu dziecka lub całej rodziny.

Powyższe kompetencje są podstawą procesu obustronnej kwalifikacji, wyboru, przygotowania, wsparcia oraz dalszego rozwoju rodziny opiekuńczej.

Posiadanie niektórych z tych kompetencji jest niezbędne zanim jeszcze dziecko zostanie umieszczone w rodzinie zastępczej lub zostanie adoptowane.

Przykładem kompetencji niezbędnej przed umieszczeniem dziecka jest świadomość, że regularne wizyty i inne formy kontaktu mogą wzmocnić więź dziecka z jego rodziną naturalną.

Kompetencje przydatne przed podjęciem się opieki zawarte są w materiale pn. "PRIDE - Szkolenie Podstawowe dla opiekunów zastępczych i rodziców adopcyjnych". Ukierunkowują one proces obustronnej kwalifikacji podczas spotkań szkoleniowych i w trakcie konsultacji w domu rodzinnym.

Istnieją również kompetencje, których uczyć można dopiero po umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej. Kompetencje te, określane niżej jako kompetencje podstawowe, powinny być opanowane podczas pierwszych dwóch lat wykonywania zadań opiekuńczych. Przykład kompetencji podstawowej jest umiejętność stworzenia warunków do odpowiednich w danej sytuacji kontaktów między dzieckiem i jego rodziną naturalną.

Podstawowe kompetencje są wymienione w dziesięciu modułach pn. "PRIDE -Rodzinna Opieka Zastępcza: Szkolenie Zasadnicze". Stanowić one będą podstawę działań ośrodka rodzin zastępczych w pracy z zakwalifikowanymi rodzinami. W miarę zdobywania doświadczenia przez opiekunów zastępczych, będą oni potrzebować coraz bardziej zaawansowanych umiejętności, nazywanych tu umownie "kompetencjami". Kompetencje te to wiedza i umiejętności, które poprawią i wzmocnią efektywność pracy opiekunów zastępczych jako członków profesjonalnego zespołu.

Przykładem kompetencji zaawansowanej jest umiejętność zastosowania odpowiednich metod przeciwdziałania eskalacji zachowań agresywnych oraz zapobiegania aktom przemocy ze strony powierzonych im wychowanków, łącznie z ewentualnym fizycznym opanowaniem tego rodzaju aktów.

Kompetencje specjalistyczne mogą dotyczyć danej dziedziny pracy, jak np. praca z nastoletnimi rodzicami, opieka nad niemowlętami specjalnej troski, lub przygotowanie młodzieży do usamodzielnienia. Przykładem kompetencji specjalistycznej jest umiejętność zastosowania takich metod wychowawczych, które będą skuteczne w stosunku do dzieci, które były narażone na alkohol i inne używki w łonie matki.

Doskonalenie

Oprócz szeregu kompetencji, które rodzice zastępczy powinni opanować, muszą oni stale kontynuować naukę, aby ich poziom wiedzy był stosowny do zadań, jakich się podejmują. Można tu określić następujące cztery poziomy wiedzy:

Poziom pierwszy - Świadomość

Poziom ten jest osiągnięty, gdy opiekun zastępczy wie, jak uporządkować sobie przyswajane informacje. Staje się wówczas świadomy, dlaczego dane zagadnienie jest istotne w pracy opiekuńczej.

Przykładowy rodzaj "kompetencji" odzwierciedlającej ten poziom:

Opiekun zastępczy zdaje sobie sprawę, że dla dzieci niezbędne jest utrzymywanie związków i więzi międzyludzkich.

Świadomość ta jest konieczna, aby rozumieć skutki rozłąki dziecka z rodziną naturalną.

Poziom drugi - Wiedza i zrozumienie

Rodzice zastępczy i podejmujący się adopcji muszą otrzymać wyczerpujące, konkretne informacje. Ucząc się na temat stanu psycho-emocjonalnego dzieci, które zostały odseparowane od swoich rodzin, dowiedzą się na przykład, jakie są typowe etapy przechodzenia przez ból rozłąki. Zrozumienie jest wyższym etapem wiedzy: jest umiejętnością odniesienia swojej wiedzy do zaobserwowanego zachowania. Rodzic zastępczy, który rozumie etapy żalu, wie nie tylko, jakie to są etapy, ale również odczyta zachowanie dziecka jako normalną reakcję związaną z konkretnym etapem radzenia sobie z utratą rodziców.

Trzeci poziom - Zastosowanie wiedzy i umiejętności w praktyce

Opiekun zastępczy, który osiągnął ten poziom kompetencji, wie jak zastosować swoją wiedzę. (np. wie, jak zdiagnozować etap żalu, przez który dziecko przechodzi).

Czwarty i najwyższy poziom - Przyswojenie umiejętności

Opiekun zastępczy swobodnie dysponuje przyswojoną wiedzą.

Przykład:

Opiekun zastępczy potrafi pomóc dziecku wyrazić uczucia w związku z separacją od rodziny.

Postęp w nauce jest konieczny, aby skutecznie wykonywać zadania opiekuńcze. Ta koncepcja jest wykorzystana w programie PRIDE w ustalaniu kolejności, w jakiej dana wiedza i umiejętność powinny być przyswojone przez przyszłe rodziny opiekuńcze. Na przykład, niektóre kompetencje związane z konkretnymi zadaniami wychowawczymi muszą zostać opanowane tylko na poziomie 'świadomości' i 'wiedzy' podczas podstawowego programu szkoleniowego. Z drugiej strony, rodzice zastępczy będą musieli umieć praktycznie zastosować swoją wiedzę w praktyce (poziom trzeci) i zdobyć umiejętności pozwalające te zadania wykonać (poziom czwarty) gdy już będą się opiekować dzieckiem, co jest zasadniczym etapem w ich rozwoju.

Rola rodziców i rodzin

PRIDE opiera się na założeniu, że rodzice i rodziny mają najsilniejszy wpływ na rozwój dziecka. Autorzy programu uznają, że wszystkie rodziny potrzebują niekiedy wsparcia. Oddzielenie dzieci od rodziców jest środkiem drastycznym, który powinien być zastosowany tylko wtedy, gdy już wszystkie środki inne środki zostały wykorzystane i/lub gdy dziecko jest zagrożone. Istotnym elementem systemu opieki nad dzieckiem są środki podejmowane aby zachować rodzinę, takie jak pomoc rodzinie w jej domu, opieka rodziny spokrewnionej, rodzinna opieka zastępcza, opieka instytucjonalna i adopcja.

Wartość różnorodności i kompetencje kulturowe

Nabycie własnej świadomości kulturowej nie może być efektem samego szkolenia. Jest to proces, który ma miejsce wówczas, gdy wszyscy z zespołu opieki nad dzieckiem pracują razem w celu uczenia się od siebie nawzajem.

PRIDE wskazuje na ścisły związek między uszanowaniem przynależności kulturowej a rozbudowywaniem poczucia własnej wartości.

Radzenie sobie z rozłąką

Program opiera się na założeniu, że utrata najbliższych jest naturalną częścią życia. Jest to również nieuchronny element rodzinnej opieki zastępczej i adopcji, wywołujący naturalny proces bólu i żalu. Zmienne jest to, jak różni ludzie radzą sobie z tego rodzaju uczuciami. W opiece zastępczej i adopcji ważne jest, aby rozumieć ból rozłąki, radzić sobie z nim, a także być na tyle silnym, aby wspomóc w tym żalu innych.

Wartość pracy w zespole

PRIDE uznaje, że potrzeby dzieci i rodzin zagrożonych są tak skomplikowane i trudne, że żaden pracownik socjalny, rodzic zastępczy, rodzic podejmujący się opieki zastępczej lub adopcji, specjalista ds. rozwoju rodziny, osoba nadzorująca pracę pomocników socjalnych czy administrator, nie mogą poradzić sobie w pojedynkę. Jeden ze współczesnych plakatów sugeruje, że angielskie słowo "team" (pol. zespół) jest skrótem od "together everyone achieves more" czyli "razem wszyscy osiągają więcej." Zadaniem tego programu jest, aby rodzice zastępczy lub podejmujący się adopcji zdobyli i ćwiczyli umiejętność pracy w zespole. Programy "PRIDE: Rodzinna Opieka Zastępcza, Podstawowy Program Szkoleniowy" i "PRIDE: Szkolenie Zasadnicze" utworzono w oparciu o metody pracy zespołowej.

Jasność podziału ról

PRIDE opiera się na poglądzie, że najlepiej można pomóc dzieciom i rodzinom, gdy rola każdego członka zespołu jest jasno określona, zrozumiała i doceniana. W przeszłości rodzice zastępczy odczuwali szczególnie skutki braku jasności podziału ról i często byli postrzegani jako dobroczyńcy, którzy mieli "uszczęśliwić" biedne, osierocone dzieci. Współczesne dzieci mają specjalne, jeśli nie nadzwyczajne, potrzeby, dlatego dzisiejsze rodziny zastępcze i adopcyjne powinny pełnić aktywną rolę wspierającą zarówno dzieci, jak i ich rodziny.

Szkolenie integracyjne dla przyszłych opiekunów zastępczych i rodziców adopcyjnych

Połączenie szkolenia podstawowego dla opiekunów zastępczych i rodziców adopcyjnych jest przydatne z wielu względów:

- Obie grupy potrzebują tych samych podstawowych informacji, takich jak: różnica między opieką zastępczą a adopcją; wiedza na temat separacji, straty i więzi; wykonywanie zadań rodzicielskich w stosunku do dziecka urodzonego przez kogoś innego; wartość rodziny naturalnej dla dzieci; wykonywanie zadań rodzicielskich w stosunku do dziecka wobec którego w przeszłości używano przemocy fizycznej, wykorzystywano seksualnie, zaniedbywano, stosowano przemoc fizyczną lub psychiczną; jak przejść okres adaptacji dziecka w nowej rodzinie; wpływ opieki zastępczej lub adopcyjnej na życie rodzin, które się na to decydują - na ich zwyczaje, stosunki rodzinne, pracę i sytuację finansową.

- Rodzice, którzy pragną podjąć się adopcji potrzebują pełnej wiedzy na temat mechanizmów opieki zastępczej oraz doświadczeń, jakie dzieci prawdopodobnie miały zanim znalazły się w ich domu.

- Szkolenie łączone również pomaga przyszłym opiekunom zastępczych i rodzicom adopcyjnym dostrzec różnice między opieką zastępczą a adopcją. W ten sposób ich decyzja, czy podjąć się opieki zastępczej lub adopcji jest poparta pełnią wiedzy na ten temat.

- Podejście łączone wzmacnia zasadę pracy zespołowej, zwiększa liczbę uczestników szkolenia, co na terenach o mniejszej populacji może wiązać się z oszczędnościami finansowymi biorąc pod uwagę możliwość wykorzystania czasu zatrudnianych pracowników oraz pomocy szkoleniowych.

Integracja procesu kwalifikowania rodziny i szkolenia grupowego

Program opiera się na poglądzie, że integracja procesu kwalifikowania rodziny i szkolenia grupowego sprzyja podjęciu bardziej precyzyjnej decyzji w sprawie ich przyszłej pracy, a zatem zmniejsza prawdopodobieństwo przerwania ciągłości opieki i dalszych strat ponoszonych przez dzieci. Podczas procesu kwalifikowania rodziny, przeprowadzonego w ciągu serii wizyt domowych, bierze się przede wszystkim pod uwagę pięć kategorii kompetencji. Podstawowa wiedza w procesie kwalifikacji jest spójna z programem podstawowych sesji szkoleniowych. W trakcie szkolenia rodziny mogą odnieść nabywaną wiedzę do swoich sił i potrzeb. W procesie tym niezwykle przydatne będą narzędzia kwalifikacyjne PRIDE.

Obustronna kwalifikacja rodziny oraz podjęcie świadomej decyzji

W programie PRIDE kwalifikowanie przeprowadza się 'wspólnie z' (nie "w stosunku do") potencjalną rodziną zastępczą. Proces ten wiąże się z analizą mocnych i słabych stron typowych dla przeszłego i obecnego funkcjonowania rodziny w odniesieniu do pięciu kategorii kompetencji. Prowadzi to do świadomej decyzji na temat chęci i możliwości rodziny do zaopiekowania się dziećmi.

Obustronny proces kwalifikacji prowadzi do jednej z poniższych świadomych decyzji:

- Dana rodzina uważa, że ma możliwość, chęć i potencjał, aby podjąć się opieki zastępczej lub adopcji, a z drugiej strony ośrodek adopcyjno-opiekuńczy wyraża gotowość pracy z daną rodziną.

- Rodzina uważa, że nie ma możliwości, chęci i/lub potencjału, aby podjąć się opieki zastępczej czy adopcji i wyklucza swoje uczestnictwo w programie.

- Rodzina uważa, że nie ma możliwości, chęci i/lub potencjału, aby podjąć się opieki zastępczej czy adopcji i choć ośrodek adopcyjno-opiekuńczy ma inne zdanie, rodzina wyklucza swoje uczestnictwo w programie.

- Rodzina uważa, że ma możliwości, chęci i/lub potencjał, aby podjąć się opieki zastępczej czy adopcji, lecz ośrodek adopcyjno-opiekuńczy się z tym nie zgadza. W tym przypadku rodzina nie może być zaproszona do dalszego uczestnictwa w programie i zostaje wykluczona.

Założeniem programu PRIDE jest traktowanie powyższego procesu decyzyjnego jako procesu obustronnego. Jednakże rodzina zawsze ma prawo odmówić przyjęcia dzieci w oparciu o jej własne wniosków na temat swoich mocnych i słabych stron. Ośrodek adopcyjno-opiekuńczy ma prawo zakwalifikowania rodziny lub nie na podstawie swoich uprawnień. Obustronna kwalifikacja jest procesem ciągłym, który sięga poza relacje między rodziną a ośrodkiem.

14-to stopniowy proces

Przedstawiony poniżej diagram pokazuje przekrój przez 14 stopniowy "proces rozwoju i wsparcia rodzin opiekuńczych" PRIDE. Szczegółowy opis tego procesu i potrzebne narzędzia są zawarte w materiale PRIDE pt. "Podręcznik specjalisty ds. rodzinnej opieki zastępczej".

Za zrealizowanie 14 etapów PRIDE odpowiedzialni będą przeszkoleni pracownicy ośrodków zajmujących się nadzorem nad realizacją programów opieki zastępczej i adopcji PRIDE. Określenie "specjalista ds. rodzinnej opieki zastępczej" odnosi się do uprawnionych trenerów PRIDE, którzy uzyskali odpowiedni certyfikat po ukończeniu specjalnego szkolenia trenerskiego organizowanego przez Towarzystwo NASZ DOM. Są to osoby odpowiedzialne za nabór, kwalifikowanie, przygotowanie, udzielanie certyfikatu opiekunom zastępczym czy podejmujących się adopcji i zapewnianie im ciągłego wsparcia.

Proces wspierania i rozwoju rodzin opiekuńczych

Rozwój Wspieranie
8A
1 2 3 4 5 6 7 8B
9 10 11 12 13 14

1. Identyfikacja celów ośrodka adopcyjno-opiekuńczego lub specjalistycznego ośrodka rodzin zastępczych (określenie "misji").

2. Zdefiniowanie ról, zadań i kompetencji pracowników ośrodka.

3. Przeprowadzenie rozeznania miejscowych potrzeb.

4. Rozpoczęcie programu edukacji środowiska i rekrutacji.

5. Odpowiadanie na zgłoszenia, organizowanie spotkań i konsultacji w domach zgłaszających się rodzin.

6. Wysłanie pakietu informacyjnego, przygotowanie do rozpoczęcia programu PRIDE: Rodzinna Opieka Zastępcza /Adopcja.

7. Przeprowadzenie konsultacji w domu rodziny.

8A.. Przeprowadzenie sesji szkoleniowych PRIDE: Rodzinna Opieka Zastępcza . /Adopcja.

8B. Prowadzenie ciągłego procesu kwalifikowania rodzin.

9. Dokończenie procesu obustronnej kwalifikacji rodzin, podjęcie decyzji o wydaniu certyfikatu.

10. Wydanie certyfikatów upoważniających do adopcji lub opieki zastępczej.

11. Sporządzenie planu rozwoju rodziny wspólnie z opiekunami zastępczymi.

12. Wspieranie pracy opiekunów zastępczych i rodziców adopcyjnych.

13. Prowadzenie szkoleń podnoszących kwalifikacje rodzin po umieszczeniu dziecka - PRIDE: Rodzinna Opieka Zastępcza, Szkolenie Zaawansowane.

14. Ostateczne określenie modelu współpracy z rodziną zastępczą.

Elementy programu PRIDE

Zgodnie z wyżej przedstawionym diagramem, PRIDE składa się z dwóch głównych części:

A. Elementy rekrutacji, przygotowania i kwalifikowania

Składają się z etapów od 1 do 9. Kwestiami pierwszorzędnymi w tej części będą:

- Organizacyjne planowanie w oparciu a analizę potrzeb - metody umożliwiające skuteczne i efektywne wykorzystanie środków dostępnych ośrodkowi rodzin zastępczych. Ośrodek adopcyjno-opiekuńczy lub inny specjalistyczny ośrodek rodzin zastępczych przechodzi szkolenie dotyczące standardów, metod pracy z rodzinami i innych środków udostępnianych danemu ośrodkowi w celu przeprowadzenia rozeznania potrzeb lokalnych, propagowania idei zastępczego rodzicielstwa i opracowania strategii rekrutacji. Bardzo ważnym elementem będzie tu również odpowiednie przygotowanie się ośrodka do odpowiedniego "zagospodarowania" zainteresowania społecznego wywołanego w trakcie kampanii rekrutacyjnej..

- "PRIDE: Rodzinna Opieka Zastępcza / Adopcja, Podstawowy Program Szkoleniowy" - to 9 sesji (27 godzin) podstawowego programu szkoleniowego dla potencjalnych rodziców zastępczych lub adopcyjnych.

- Konsultacje w domu rodziny - seria spotkań przeprowadzona przez specjalistę z potencjalnymi rodzinami opiekuńczymi. Spotkania są tak zorganizowane, aby pomóc rodzinom ocenić swoje mocne strony i te, w których będą potrzebowali wsparcia w odniesieniu do pięciu kategorii kompetencji. Tematy spotkań są bezpośrednio związane z treścią sesji szkoleń wstępnych. Wykorzystuje się tu metody kwalifikowania rodziców, nazywane "Narzędziami Kwalifikacyjnymi PRIDE", aby ocenić przeszłe i obecne funkcjonowanie rodziny według kategorii kompetencji.

B. Element ciągłego doskonalenia kompetencji

Ten element jest zawarty w krokach od 10 do 14 procesu rozwoju i wsparcia dla rodzin. Jego najważniejsze aspekty to:

- "PRIDE: Rodzinna Opieka Zastępcza - Zasadniczy Program Szkoleniowy" dla opiekunów zastępczych składający się z 10 modułów (81 godzin) szkolenia.

- Szkolenie w zakresie zaawansowanych i specjalistycznych umiejętności rodziców zastępczych. Chodzi tu o kompetencje potrzebne w opiece zastępczej i pozwalające sprostać zadaniom opieki nad dziećmi specjalnej troski bądź wymagającymi specjalistycznych umiejętności.

- Plan Rozwoju Rodziny (PRR) - pisemny plan sporządzony wspólnie przez rodzinę i organizatora rodzinnej opieki zastępczej, opisujący kompetencje rodziny zastępczej, etapowe cele szkoleniowe, metody osiągnięcia tych celów, oraz metody weryfikacyjne. Plan rozwoju rodziny pomaga rodzicom zastępczym i pracownikom ośrodka dopasować właściwy program szkoleniowy dla konkretnych opiekunów zastępczych.

Materiały szkoleniowe programu PRIDE dostępne obecnie w Polsce (własność Towarzystwa NASZ DOM)

1. Podręcznik specjalisty rodzinnej opieki zastępczej PRIDE

Jest to materiał opisujący sposób przeprowadzenia 14 etapów programu PRIDE. Podręcznik ten składa się z 14 rozdziałów (każdy odpowiada jednemu modułowi) i opisuje zadania, podaje przykłady i zawiera materiały potrzebne w pracy i przedziały czasowe, w ramach których należy przeprowadzić kolejne etapy programu.

Rozdziały od 1 do 9 dotyczą elementów rekrutacji, przygotowania i kwalifikacji w ramach programu PRIDE.

2. Podręcznik trenera PRIDE

PRIDE Rodzinna Opieka Zastępcza /Adopcja zawiera dziewięć wstępnych sesji szkoleniowych, które powinny być przeprowadzone równolegle z procesem kwalifikacji rodziny.

Przewodnik trenera jest podzielony na pięć części. Część I omawia całościowo program PRIDE, w tym jego cele, historię, podstawę merytoryczna, metody kwalifikacji rodzin oraz kompetencje wymagane od opiekunów zastępczych. Część II zawiera informacje o celu i możliwościach podstawowego programu szkoleniowego dla kandydatów na opiekunów zastępczych. Część III zawiera kluczowe informacje o tym, jak korzystać z materiałów i jak przygotować dziewięć sesji szkolenia wstępnego, jak również jest źródłem materiałów dla każdej z sesji. Część IV omawia zawartość i cel w/w dziewięciu sesji. Część V jest uzupełnieniem i zawiera indeks terminów, listę kompetencji rodziców podejmujących się opieki zastępczej czy adopcji. Części I, II, III i V są w jednym skoroszycie. Część IV jest podzielona na dziewięć skoroszytów, jeden dot. każdej sesji - tak, aby była łatwiejsza w użyciu (trenerzy mogą wtedy korzystać jedynie z materiałów dot. aktualnie prowadzonej sesji.)

3. Podręcznik PRIDE

Podczas gdy przewodnik trenera programu PRIDE jest pisany z myślą o trenerach, podręcznik PRIDE jest przeznaczona dla każdego z uczestników. Książka ta jest przydatna na sesjach, w domu podczas trwania sesji, jak i po ukończeniu szkolenia jako materiał informacyjny. Książka ta zawiera wszystkie materiały i ulotki, ćwiczenia i informacje uzupełniające, w kolejności chronologicznej. Zawiera ona również "Narzędzia Kwalifikacyjne PRIDE" używane podczas kwalifikowania rodzin.

4 Księga życia.

Jest to materiał pomocniczy, rodzaj ankiety dla kandydatów na opiekunów zastępczych i rodziców adopcyjnych. Tematyka ankiety odnosi się do treści poszczególnych dziewięciu sesji szkolenia przyszłych opiekunów. Materiał ten jest niezwykle potrzebnym narzędziem w procesie wzajemnej kwalifikacji i podejmowania decyzji.

4. Film wideo pt. "Odmień ich los"

Ważnym materiałem jest kaseta video "Odmień ich los", którą należy pokazać w sesji I. Ten film to 35 minut fabularyzowanego dokumentu wykonanego przez profesjonalnych aktorów. Filmu składa się z historii opowiadanych przez postacie bezpośrednio do kamery, epizodów dramatycznych i narracji.

Ogólne cele filmu to:

- Pomóc potencjalnym opiekunom zastępczym lub adopcyjnym zrozumieć ich wielorakie role w systemie opieki nad dziećmi;

- Inspirować potencjalnych rodziców zastępczych do podjęcia decyzji.

Postacie z filmu są wykorzystywane w dyskusjach podczas dalszych sesji.

Film video jest produkcji amerykańskiej, co może początkowo przeszkadzać uczestnikom szkolenia, jednakże tematyka filmu, odnosząca się do uniwersalnych problemów związanych ze stratą rodziców i potrzebą znalezienia nowej rodziny, sprawia, że jest to bardzo przydatna pomoc w prowadzonym programie szkoleniowym

Program PRIDE prowadzony jest przez licencjonowanych trenerów PROGRAMU. Informacje na temat ośrodków prowadzących szkolenia PRIDE: Rodzinna opieka zastępcza/ Adopcja można uzyskać w Biurze Towarzystwa NASZ DOM:

Towarzystwo NASZ DOM

Al. Zjednoczenia 34

01-830 WARSZAWA

tel./fax: (0 22) 834 60 53

e-mail:

Uwaga: Szkolenia PRIDE: Rodzinna opieka zastępcza / Adopcja zgodnie z warunkami licencji mogą być prowadzone tylko i wyłącznie za zgodą Towarzystwa NASZ DOM, przy użyciu materiałów szkoleniowych wyprodukowanych przez Towarzystwo NASZ DOM oraz przez licencjonowanych trenerów programu PRIDE.

PRIDE - "Parental Resources for Information, Development and Education". Prawa autorskie programu posiada Illinois Department of Children and Family Services, University of Illinois oraz Children Welfare League of America (CWLA). Prawa do wersji polskiej: Towarzystwo NASZ DOM

PRIDE: Rodzinna opieka zastępcza / Adopcja (c) 1993 Illinois Department of Children and Family Services, Published by CWLA,

Polska wersja: Towarzystwo NASZ DOM
Żródło: http://www.towarzystwonaszdom.pl

0
Twoja ocena: Brak