Badania nasienia - co należy wiedzieć?

plemnik i jajeczkoSpermogram (spermiogram, seminogram) jest to podstawowe badanie oceniające płodność mężczyzny.
Do stwierdzenia obniżonej płodności lub niepłodności męskiej potrzebne jest co najmniej dwukrotne przeprowadzenie badania. Zazwyczaj w przypadku wyników odbiegających od normy, badanie powtarza się po upływie 3 miesięcy.
Spermogram polega na makroskopowej i mikroskopowej ocenie nasienia. Na wynik badania składa się szereg parametrów, takich jak:
  • Objętość ejakulatu, zabarwienie, czas upłynnienia, odczyn (pH) i lepkość.
  • Koncentracja (stężenie) plemników na jeden mililitr.
  • Ruchliwość plemników (całkowita i progresywna).
  • Morfologia (budowa) plemników.
  • Żywotność plemników.
  • Aglutynacja.
  • Obecność innych komórek niż plemniki (leukocyty, komórki nabłonkowe, komórki spermatogenezy).
Badanie można wykonać w wielu placówkach służby zdrowia, u lekarza urologa, androloga czy ginekologa, lub laboratoriach analitycznych. Zarówno w podmiotach państwowych jak i prywatnych. Badanie odpłatne, wykonywane jest bez skierowania a jego koszt waha się w zależności od placówki, od kilkudziesięciu do stu kilkudziesięciu złotych. Warto sprawdzić, czy placówka, w której wykonujemy badanie ma doświadczenie w przeprowadzaniu badań nasienia oraz upewnić się, że sprawdzone zostaną wszystkie wyżej wymienione parametry.

Warto wiedzieć: co roku w czerwcu Stowarzyszenie NASZ BOCIAN w ramach obchodów Dnia Ojca organizuje akcję bezpłatnych badań nasienia zapraszając do współpracy polskie ośrodki leczenia niepłodności. Informację o tym wydarzeniu wraz ze spisem placówek, w których można wykonać badanie można znaleźć na stronie głównej naszego portalu nasz-bocian.pl oraz na specjalnej stronie poświęconej zniżkom w ośrodkach leczenia niepłodności (strona jest aktualizowana co miesiąc).

Jak wygląda badanie?

Badanie przeprowadza się na próbce nasienia, uzyskanej na drodze masturbacji. Mężczyzna oddaje nasienie bezpośrednio do czystego, suchego i jałowego pojemnika, który otrzymuje przed badaniem w laboratorium. Należy pamiętać, że aby badanie było precyzyjne do pojemnika powinna trafić cała objętość nasienia uzyskana w pojedynczym wytrysku. Najlepiej by nasienie zostało oddane bezpośrednio w laboratorium, w którym ma być przeprowadzone badanie.
Warto wspomnieć o możliwości oddania nasienia poza laboratorium, np. w domu. W tym celu można wykorzystać specjalną prezerwatywę, umożliwiającą otrzymanie próbki w czasie stosunku.
Choć ta metoda wydaje się być o wiele bardziej komfortowa, wymaga szczególnej ostrożności - należy pamiętać, że czas pomiędzy pobraniem próbki, a dostarczeniem do badania nie powinien przekroczyć 30 minut. Ponadto, szczególnie ważny jest także bezpieczny transport próbki, która nie powinna być narażona na działanie zarówno wysokich jak i niskich temperatur.
WHO rekomenduje używanie ww prezerwatyw w sytuacji ,w której nie można pobrać nasienia w czasie masturbacji lub pacjent chce tego uniknąć z powodów etycznych. W Polsce prezerwatywę można kupić m.in. za pośrednictwem portalu www.badanie-nasienia.pl
Po otrzymaniu pojemnika z nasieniem (lub prezerwatywy), laboratorium przeprowadza testy potrzebne do określenia wszystkich parametrów.

Jak się przygotować do badania?

Zarówno intensywne życie płciowe jak i dłuższa abstynencja seksualna mogą wpłynąć negatywnie na parametry ejakulatu.
Zaleca się więc powstrzymanie się od seksu i masturbacji przez 4 do 5 dni przed badaniem.

Trzeba też pamiętać, że zarówno niektóre leki, jak i choroby oraz wysoka gorączka mogą zaburzać proces spermatogenezy (produkcji plemników). W razie wątpliwości powinno się skonsultować z lekarzem i ew. przełożyć termin badania.
Generalnym zaleceniem jest aby badanie wykonać po trzymiesięcznym okresie pełnego zdrowia i niezażywania leków.

Jak czytać wyniki?

Jak już wspominaliśmy, jakość spermy, morfologia i ruchliwość plemników ulegają dużym wahaniom i zależą od wielu czynników, takich jak dieta, stres, zmęczenie, przyjmowane leki czy chociażby spożywanie alkoholu i palenie papierosów. Szczególnie wpływ palenia papierosów na obniżenie jakości nasienia i uszkodzenia DNA plemników jest podkreślany w licznych badaniach i metaanalizach, więc rzucenie palenia powinno być pierwszym krokiem na drodze do starań o dziecko.
Należy zawsze pamiętać, że wyniki spermogramu poniżej norm nie przesądzają automatycznie o niepłodności mężczyzny a wyniki powtórzonego badania mogą diametralnie różnić się od poprzednich. Często wystarczy niewielka zmiana trybu życia, diety i wdrożenie właściwej suplementacji by uzyskać znaczące i pożądane zmiany.
Ponieważ na potencjalną płodność składają się wszystkie parametry nasienia, interpretację wyników spermogramu powinno się pozostawić lekarzowi. W zależności od wyników może on zlecić pacjentowi dodatkowe badania i/lub wdrożyć odpowiednie leczenie. Można również skorzystać  z bezpłatnej konsultacji z ekspertem portalu nasz-bocian.pl, dr Janem Karolem Wolskim, za pośrednictwem podforum „niepłodność męska- pytania do eksperta”  (możliwość dostępna dla zalogowanych użytkowników).


Punktem odniesienia są normy WHO, które zostały zmienione w roku 2010.
Normy WHO  

WHO 1998
WHO 2010
Objętość ejakulatu
2 ml
1,5 ml
Całkowita liczba plemników w ejakulacie
40 mln
39 mln
Liczba plamnikó na ml
20 mln/ml
15 mln/ml
Ogólna ruchliwość
50%
40%
Progresywna ruchliwość
50%
32%
Żywe plemniki
75%
58%
Plemniki o prawidłowej morfologii
30%
4%
Wartość pH
7,2 - 7,8
>= 7,2

Za opracowanie tekstu serdecznie dziękujemy producentowi preparatu PROfertil®
www.profertil.pl

Słowniczek

Poniżej przedstawiamy pojęcia, z którymi możecie się Państwo zetknąć w związku z badaniem nasienia.
Aglutynacja plemników – inaczej ich zlepianie się. Wzrasta najczęściej, jeśli organizm mężczyzny wytwarza przeciwciała przeciwplemnikowe.
Aspermia – brak nasienia.
Astenozoospermia – obniżony odsetek plemników o prawidłowej ruchliwości (poniżej 40%).
Azoospermia – brak plemników w ejakulacie.
Koncentracja (stężenie) plemników – określa liczbę plemników w 1 ml nasienia.
Wg. norm WHO nie powinna być mniejsza niż 15 mln.
Morfologia plemników – inaczej ich budowa. Odsetek plemników prawidłowo zbudowanych nie powinien być mniejszy niż 4%.
Objętość ejakulatu – określa całkowitą objętość nasienia uzyskaną w czasie jednego wytrysku.
Wg obecnych norm WHO, nie powinna ona być niższa niż 1,5 ml.
Odczyn pH – określa zasadowość/kwasowość. Nasienie powinno mieć pH ≥ 7,2.
Odsetek żywych plemników – określa procent żywych plemników w ejakulacie.
Wg. WHO nie powinien być mniejszy niż 58%.
Oligoastenozoospermia – połączenie terato- asteno- i oligospermii.
Oligozoospermia – obniżone stężenie plemników w ejakulacie (poniżej 15 mln/ml).
Progresywna ruchliwość (motoryka) plemników – odsetek plemników w ruchu postępowym,
norma WHO – min. 32%.
Ruchliwość plemników – odsetek plemników poruszających się w badanej próbce.
Wg. norm WHO nie mniej niż 40%.
Spermatogeneza – proces powstawania plemników. Trwa ok. 72-90 dni.
Spermogram – badanie nasienia.
Teratozoospermia – zaburzenia charakteryzujące się zmniejszonym odsetkiem plemników o prawidłowej morfologii (poniżej 4%).




 
4.5
Twoja ocena: Brak Średnia: 4.5 (2 votes)

Odpowiedzi

Portret użytkownika Aneta Krysińska

Badanie płodności samodzielnie

Mój mąż gdy staraliśmy się o dziecko stosował równolegle do badań klinicznych domowy test płodności i wyniki sie pokrywały. Mąż stosował ten test: http://accusperm.pl/ ponieważ jest aktualny z obecnymi wytycznymi WHO