Klinika Leczenia Niepłodności GAMETA Szpital

Istnieje od 2011 roku

  • bierze udział w monitoringu Stowarzyszenia NASZ BOCIAN
  • jest Realizatorem programu refundacji in vitro
  • raportuje przeprowadzone zabiegi IUI i IVF w ramach European IVF Monitoring od roku 2000
  • zapoznał się z oczekiwaniami pacjentów spisanymi w postaci Standardów Pacjenckich
  • deklaruje stosowanie standardów terapeutycznych PTG SPiN i PTMR
  • personel Ośrodka uczestniczy w szkoleniach ESHRE i posiada certyfikaty ESHRE
  • zapewnia swoim pacjentom bezpośredni dostęp do opieki psychologicznej w ramach leczenia niepłodności
  • posiada certyfikat ISO i/lub CMJ
  • wykonuje badania/zabiegi w ramach NFZ:
    badania prenatalne, zabiegi chirurgii i urologii w ramach chirurgii jednego dnia

Dane placówki

pin

Adres:

ul. Rudzka 34/36
95-030 Rzgów k/ Łodzi

phone

Telefon:

42 645 77 77

Nasza lokalizacja

Raport finalny 2015


Nazwa Ośrodka Gameta Rzgów
Data przeprowadzonego monitoringu 23.01.2015



Spis treści raportu:

1. Podstawowe informacje o Ośrodku

2. Opis Ośrodka

3. Strona www Ośrodka, rzetelność informacji i
przejrzystość pracy Ośrodka wobec pacjenta

4. Program refundacyjny

5. Rejestracja wizyty

6. Wizyta lekarska: przebieg wizyty

7. Opieka nad mężczyzną

8. Opieka nad kobietą

9. Umowy z NFZ

10. Prawo: umowy
cywilnoprawne i prawa pacjenta

11. Prawo do
intymności i obecności osoby bliskiej

12. Prawo do
dokumentacji medycznej

13. Osoby
niepełnosprawne i ich prawo do leczenia

14. Pary nieheteroseksualne

15. opieka psychologiczna

16. Standardy w
dawstwie i biorstwie gamet oraz zarodków

17. NASZE REKOMENDACJE

18. Komentarz osrodka do raportu





1. Podstawowe informacje o Ośrodku


Ośrodek przestrzega algorytmów diagnostyczno-terapeutycznych Polskiego
Towarzystwa Medycyny Rozrodu oraz Sekcji Płodności i Niepłodności
Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego. Ośrodek raportuje swoje wyniki
do ESHRE od 2000 roku oraz ma wdrożony system zarządzania jakością ISO
9001:2008. Personel Ośrodka posiada członkostwo w ESHRE, uczestniczy w
szkoleniach ESHRE i posiada certyfikaty ESHRE (Ośrodek posiada łącznie
cztery certyfikaty ESHRE: trzech pracowników posiada certyfikat Senior
Clinical Embryologist ESHRE,  jeden pracownik posiada certyfikat
Clinical Embryologist ESHRE) . Ośrodek zadeklarował znajomość
„Pacjenckich standardów w leczeniu niepłodności 2014” przygotowanych
przez Stowarzyszenie NASZ BOCIAN. Ośrodek wykonuje niektóre
badania/zabiegi  w ramach umowy z NFZ.



2. Opis Ośrodka


Ośrodek mieści się w niezależnym, wielopiętrowym budynku przeznaczonym
jedynie na potrzeby szpitala GAMETA. Ośrodek zlokalizowany jest w
Rzgowie pod Łodzią, dojazd jest możliwy właściwie wyłącznie samochodem.
Przed Ośrodkiem znajduje się duży parking, zapewniono również miejsca
parkingowe dla osób niepełnosprawnych. W Ośrodku znajduje się kilka
poczekalni, większość z nich udostępnia oczekującym pacjentom dostęp do
wody i dystrybutorów napojów. Pacjenci oczekujący na wizytę mają do
dyspozycji ogólnodostępne łazienki, w tym jedna jest dostosowana do
potrzeb osób niepełnosprawnych. W samym Ośrodku nie ma tablicy z
nazwiskami lekarzy przyjmującymi pacjentów, brak jest informacji
pisemnej (nie ma możliwości otrzymania jej w rejestracji) na temat
zakresu oferowanych usług czy też cennika. Jedynym źródłem informacji w
tym zakresie może być tylko strona WWW lub rozmowa z rejestracją. Karta
Praw Pacjenta została wyłożona przy stanowiskach rejestracyjnych.



Sytuacja badawcza:



Monitoring Ośrodka odbywał się w dniu regularnej pracy Ośrodka.
Pacjenci zgłaszali się spontanicznie do wywiadów z nami, nie były to
osoby poproszone z wyprzedzeniem przez personel o wzięcie udziału w
monitoringu.



3. Strona www Ośrodka, rzetelność informacji i przejrzystość pracy
Ośrodka wobec pacjenta


Ośrodek posiada stronę
WWW. Jest ona podstawowym narzędziem informacyjnym dla pacjentów
Ośrodka. Strona placówki jest ogólną stroną dla trzech różnych
podmiotów działających w ramach sieci Gameta – Rzgowa k. Łodzi, Kielc i
Gdyni (przy opisie zakresu usług jest adnotacja, które usługi są
dostępne w której lokalizacji, ale brak takich informacji odnośnie
kadry Ośrodka). Bardzo łatwo odnajdujemy dane teleadresowe Ośrodka –
podany jeden ogólny numer telefonu (odrębny kontakt dla pacjentów
zainteresowanych skorzystaniem z usług Banku komórek jajowych i
programem refundacyjnym Ministerstwa Zdrowia). Jednak placówki prowadzą
też działalność szerszą niż tylko leczenie niepłodności, w związku z
tym informacje o usługach są ze sobą wymieszane (np. w zakresie usług,
w aktualnościach). Na stronie WWW Ośrodka znajduje się spis
specjalistów zatrudnionych w Ośrodku w domyślnym podziale na grupy
personelu: lekarze, pielęgniarki/położne, embriolodzy, pracownicy
laboratorium, psycholog.  Na stronie znajduje się wyszukiwarka, w
której można zaznaczyć, iż szukamy personelu konkretnego Ośrodka (Łódź,
Gdynia lub Kielce), można także otworzyć osobną zakładkę poświęconą
konkretnemu Ośrodkowi i znaleźć odsyłający baner „Nasi specjaliści” -
znajdziemy tam spis wszystkich pracowników w podziale na grupy. 
Nie wszystkie wizytówki są zaopatrzone w zdjęcia. Brakuje również
informacji o kwalifikacjach kadry i ich biogramów, jedynie niektórzy
pracownicy mają takie opisy przy swoich wizytówkach.  Nie umiemy
odpowiedzieć na pytanie, czy taka konstrukcja spisu personelu jest dla
pacjenta czytelna czy nie; należy uznać, iż Ośrodek takich danych
dostarczył i znajdują się one w zasobach prowadzonej przez niego
strony.



Bardzo eksponowane działy na stronie WWW Ośrodka to informacja o
Programie rządowym dotyczącym refundacji in vitro, informacja o
możliwości porodu w Szpitalu GAMETA oraz informacja o banku komórek
jajowych GAMETA . Dla tych działów istnieją bardzo dokładnie
rozbudowane i  poświęcone im podstrony. Pozostałe informacje
dotyczące niepłodności, jej diagnozowania i leczenia są ogólne dla
wszystkich trzech ośrodków. Jakość  informacji o diagnostyce i
metodach leczenia należy uznać za bardzo dobrą, jednak nie kompletną –
brakuje szczegółowych informacji o punkcji jąder, banku nasienia,
brakuje informacji o możliwości adopcji zarodka i wykonania procedury
in vitro z komórką dawczyni lub z nasieniem dawcy. Przy opisie
poszczególnych badań/zabiegów (z wyjątkiem wyżej wymienionych) znajdują
się informacje o ich przebiegu, sposobie przygotowania do nich, 
skutkach ubocznych i prognozowanej skuteczności.  Naszą uwagę
zwróciło także uźrodłowienie informacji w Rekomendacjach Polskiego
Towarzystwa Medycyny Rozrodu i Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego,
co należy uznać za modelową praktykę konstruowania informacji dla
pacjentów (w tym również zamieszczono krótkie i czytelne objaśnienia,
jakie metody diagnostyczne nie są zalecane przez Rekomendacje/jakie
warunki należy spełnić przy np. stymulacji jajeczkowania cytrynianem
klomifenu, co stanowi ważne źródło edukacji pacjentów). Dobrym
rozwiązaniem jest szczegółowe opisanie pierwszej wizyty w Ośrodku,
wyszczególnienie co na wizytę należy zabrać. Dzięki temu pacjenci będą
do wizyty dobrze przygotowani co jest istotne szczególnie dla pacjentów
mieszkających poza Rzgowem. Strona zawiera ponadto dział „Najczęściej
zadawane pytania”, tzw. FAQ, który szereguje odpowiedzi na szereg
istotnych pytań począwszy od różnicy między niepłodnością i
bezpłodnością, a skończywszy na objaśnieniu, czym jest endometrium.
Również tę praktykę należy uznać za bardzo pozytywną edukacyjnie.



Jeśli idzie o linię dyżurną dla pacjentów:



Zgodnie z informacją uzyskaną od osoby zarządzającej, Ośrodek prowadzi
linię dyżurną dla pacjentów. Obsługuje ją lekarz dyżurujący, a do
godziny 20.00 – rejestracja. Linia jest przeznaczona dla pacjentów po
zabiegach ingerencyjnych, np. punkcji, jest to kontakt całodobowy, pod
który pacjenci mogą dzwonić w wypadku nagłych sytuacji. Ponadto
niektórzy lekarze pracujący w Ośrodku podają swoje numery telefonów
pacjentom i są z nimi w stałym kontakcie. Generalnie jednak nie jest to
procedura zwyczajowa i obowiązująca. Pacjenci (wszyscy) mają kontakt z
Ośrodkiem tylko za pośrednictwem rejestracji. Wszyscy pacjenci, z
którymi rozmawiałyśmy, potwierdzili funkcjonowanie tej praktyki,
zarówno jeśli idzie o istnienie linii dyżurnej (działającej całodobowo,
lekarz odbierał od razu lub oddzwaniał), jak i otrzymywanie prywatnych
numerów telefonów do lekarzy, które nie jest regułą: „do
pierwszego lekarza miałam podany numer komórki – korzystałam,
oddzwaniał lub odbierał. Z pozostałymi lekarzami miałam kontakt tylko
przez Ośrodek i rejestrację”
(cytat: pacjentka).



Jeśli idzie o materiały informacyjne dostępne w Ośrodku:



W samym Ośrodku nie są dostępne materiały informacyjne (z wyjątkiem
materiałów dotyczących programu rządowego). Wszystkie informacje w
formie ustnej i pisemnej przekazywane są pacjentom przez lekarza
prowadzącego w opracowanych formularzach informacyjnych, które
zawierają jednocześnie zgody na przeprowadzenie proponowanego leczenia.
Pielęgniarkom nie wolno udzielać informacji o wynikach badań czy
przeprowadzanych zabiegach. Pracownikom rejestracji nie wolno również
podawać interpretacji wyników badań. Podczas rozmów z pacjentami od
większości usłyszałyśmy, iż nie mieli żadnych zastrzeżeń co do sposobu
i jakości przekazywanych informacji i sposobie leczenia. Informacje
dotyczące planu leczenia, skuteczności, skutkach ubocznych czy
przebiegu badań były dla nich jasne i wystarczające.



Jedna z par miała zastrzeżenia w tym względzie. Zgodnie z relacją pary, lekarz poinformował ją, iż: „w Ośrodku się nie diagnozuje przyczyn niepłodności, a jedynie doprowadza do ciąży”.  Para była jedynie na wizycie informacyjnej i dopiero rozważała podjęcie leczenia w Ośrodku.



 Ośrodek zapewnia pacjentom poprzez recepcję możliwość zakupu
podręcznika dot. niepłodności (nie otrzymałyśmy informacji, jaki to
dokładnie podręcznik). Dostępna jest także do wypożyczenia i zapoznania
się w poczekalni publikacja „Powiedzieć i rozmawiać. Jak rozmawiać o poczęciu dzięki dawstwu z dziećmi w wieku 0 – 7 lat. Poradnik dla rodziców”.
Ośrodek nie korzysta z edukacyjnych narzędzi multimedialnych w
miejscach ogólnodostępnych (rejestracja, poczekalnia), których treść za
pomocą zrozumiałego przekazu przybliżałaby pacjentom procedury
wspomaganego rozrodu, diagnostykę niepłodności, oferowane zabiegi etc.
Należy więc podsumować, iż informacje o działalności Ośrodka podawane
są głównie, a może nawet wyłącznie na stronie www.



Jeśli idzie o politykę informacji o kosztach leczenia w Ośrodku: 



Na stronie WWW znajduje się cennik dotyczący badań i zabiegów
oferowanych przez Ośrodek. Cennik nie jest kompletny, brakuje w nim
informacji na temat kosztów procedur in vitro z zastosowaniem komórek
dawców oraz kosztów procedury adopcji zarodka. W Ośrodku istnieje
możliwość płatności bezgotówkowej (jest dostępny terminal). Na życzenie
wystawiane są faktury VAT, każdy pacjent dostaje imienny rachunek.
Pacjenci potwierdzili tę praktykę.



Jeśli idzie o procedurę składania skarg:



W Ośrodku przyjęto procedurę składania skarg przez pacjentów. Zgodnie z
informacjami uzyskanymi od osoby zarządzającej skargę można złożyć
pisemnie w rejestracji, a procedurę rozpatrywania skargi: „reguluje procedura ISO przyjęta przez Ośrodek”.
Osoba zarządzająca nie potrafiła nam podać odpowiedzi na pytania o to,
kto  rozpatruje skargę, jaki jest tryb odpowiedzi na skargę, czy
pacjenci mogą się od niej odwołać oraz ile skarg w ostatnim roku
odebrał Ośrodek i czego dotyczyły.



Jeśli idzie o politykę informacyjną Ośrodka o skuteczności zabiegów:



Na stronie głównej Ośrodka (dotyczącej wszystkich placówek
Gameta)  znajduje się zakładka „Wyniki leczenia”, której brzmienie
może sugerować umieszczenie na niej statystyk. Znajdujemy tam jednak
następującą informację:



„W naszym Ośrodku od wielu lat
wykonujemy bardzo dużo prób leczenia metodą pozaustrojowego
zapłodnienia. Pomimo tego, że zebraliśmy w tym czasie setki tysięcy
pozycji w analizach statystycznych nie możemy przedstawić przed
leczeniem idealnie określonego rokowania w przeliczeniu na próbę
leczenia, którą Państwo podejmujecie. Dlaczego? Dlatego, że przed
Państwem leczyliśmy wiele par, których czynniki rokownicze były bardzo
zbliżone do Państwa jednak nie identyczne. Pamiętajmy o tym, że każda
para ma indywidualne czynniki, które wpływają na szansę na urodzenia
dziecka. Dlatego też ważne jest to aby dopasować jak najlepiej sposób
leczenia. Jest to możliwe wtedy, gdy Ośrodek zapewnia wszystkie możliwe
metody leczenia niepłodności.”




Nie jest do końca jasne, dlaczego Ośrodek przyjął, iż udostępnienie
pacjentom informacji o szacunkowej skuteczności zabiegów może być
tożsame z ryzykiem złożenia obietnicy o gwarancji sukcesu. Wydaje się,
iż sama konstrukcja zacytowanego wpisu jasno tłumaczy, dlaczego
medycyna nie jest nauką ścisłą, a przyrodniczą, więc siłą rzeczy opiera
się na dowodach i przewidywanej skuteczności zabiegów,  którą
ekstrapoluje się na różne grupy pacjentów. Są to jednak nadal jedynie
szacunki, a nie obietnice gwarancji. Zachęcałybyśmy, aby w przywołanej
zakładce udzielić pacjentom jednak szerszej informacji na temat
orientacyjnej skuteczności procedur, szczególnie iż w innych miejscach
strony Ośrodek udostępnia jednak częściowe statystyki, jak również
informuje o nich w dokumentacji podpisywanej z pacjentami. Wydaje się
więc uzasadnionym, aby zebrać te informacje w jednym miejscu dla ich
większej czytelności i dla dania pacjentowi ogólnego obrazu jego
sytuacji.



Na przykład w odniesieniu do stymulacji owulacji na stronie WWW  pojawiają się informacje:



„Pozytywną odpowiedź jajników
uzyskuje się w 60 – 80 % przypadków. Odsetek ciąż wynosi ok. 20% na
cykl, z czego 70 % ciąż jest uzyskiwanych w trzech pierwszych cyklach
leczenia .”




W odniesieniu do skuteczności procedury in vitro możemy z kolei znaleźć
informację zawartą w formularzu świadomej zgody na zabieg:



„Skuteczność zapłodnienia
pozaustrojowego (szansa na ciążę),w przeliczeniu na zabieg pobrania
komórek jajowych w najlepiej rokujących sytuacjach nie przekracza 50%.
Skuteczność terapii zależy od wielu czynników. Najważniejsze z nich to:
wiek, masa ciała, palenie papierosów, obecność nieprawidłowości w
narządzie rodnym,przebyte operacje (jajników,macicy , jajowodów i
innych narządów w jamie brzusznej) oraz inne choroby towarzyszące.”




Informacje nt skuteczności IUI podawane w formularzu świadomej zgody:



„Skuteczność inseminacji domacicznej
w najlepiej rokujących sytuacjach nie przekracza 15% w przeliczeniu na
jedną próbę. Jeżeli istnieją negatywne czynniki prognostyczne szansa na
ciąże jest mniejsza niż 5%”.




W zgodach na leczenie metodą IVF znajduje się zapis:



„Skuteczność FET (szansa na ciążę), w
najlepiej rokujących sytuacjach nie przekracza 40%. W skrajnie
niekorzystnych warunkach szansa ta jest znacznie mniejsza niż 10%.
Skuteczność terapii zależy od wielu czynników. Najważniejsze z nich to:
wiek pacjentki (zwłaszcza w chwili pobrania komórek jajowych), liczba i
potencjał rozwojowy przenoszonych zarodków masa ciała, palenie
papierosów, obecność nieprawidłowości w obrębie narządu rodnego,
przebyte operacje (macicy), parametry nasienia oraz choroby
towarzyszące”.




Tak więc Ośrodek udziela orientacyjnych informacji na temat
skuteczności stosowanych procedur i zabiegów, jednak nie są one zebrane
w jednym miejscu i ogólnodostępne. Co bardzo istotne, informacje
dotyczące skuteczności są każdorazowo podawane w szerokim kontekście
zgodnym z rekomendacjami PTMR i PTG. Uwagę zwraca odpowiedzialność
autorów dokumentów/informacji w zakresie przedstawienia pacjentom
rzetelnie i wyczerpująco sytuacji, z reguły z odniesieniami do
metodologii (ciąża w przeliczeniu na zabieg pobrania komórek jajowych)
bez dawania „marketingowych obietnic bez pokrycia”. Mimo to
zachęcałybyśmy do większej otwartości w dzieleniu się z pacjentami
informacjami o skuteczności Ośrodka, gdzie można zachować tę samą
odpowiedzialność i szeroki kontekst, ale jednak udostępnić więcej
ważnych dla pacjentów danych.



Na uwagę zasługuje również umieszczenie na stronie informacji o
interpretowaniu wyników leczenia niepłodności publikowanych przez inne
ośrodki:



http://www.gameta.pl/wyniki-leczenia/interpretacja-wynik%C3%B3w-leczenia



Takie działanie – jak również samą treść informacji – należy uznać za
wartościowe edukacyjnie wobec pacjentów, którzy często nie są świadomi,
iż publikowane na stronach różnych ośrodków i  obiecująco
wyglądające statystyki mogą być w istocie wynikami prób beta HCG w
odniesieniu do wybranej grupy pacjentek (np. poniżej 30 roku życia) i
wprowadzać w błąd co do ogólnej skuteczności terapii.



Pacjenci podczas wywiadów deklarowali, że lekarz prowadzący
przedstawiał ustnie informacje o skuteczności zabiegów IVF, jednak
jedna z pytanych par zadała nam pytanie, czy orientujemy się jaka jest
skuteczność IVF prowadzonego przez Ośrodek w ramach programu MZ w
porównaniu z tzw. „komercyjnie” (pełnopłatnie) wykonywanym IVF. Można
więc domniemywać, że nie uzyskali takich informacji od lekarza.



Ośrodek dostarcza pacjentom szczegółowych informacji dotyczących
przebiegu procedur inseminacji oraz IVF (m.in. rodzaje protokołów).
Ośrodek nie szacuje skuteczności postępowania w przypadku danej pary
przed podjęciem przez nią decyzji o rozpoczęciu leczenia.



Jeśli idzie o politykę SET (transfer pojedynczego zarodka) w Ośrodku:



Pacjenci są poinformowani o zaleceniach ESHRE w zakresie i ryzyku
związanym z ciążami wielopłodowymi, jednakże nie jest to polityka SET.
Cytując świadomą zgodę na zabieg zapłodnienia pozaustrojowego:

„Aby zmniejszyć ryzyko ciąży mnogiej,
ogranicza się liczbę przenoszonych zarodków do 1, 2 lub 3 w zależności
od sytuacji klinicznej”




I dalej:



„e. Istnieje większe prawdopodobieństwo wystąpienia ciąży wielopłodowej wskutek terapii metodą zapłodnienia pozaustrojowego”



Chciałybyśmy podnieść, iż zacytowane prawdopodobieństwo nie jest cechą
immanentną metody in vitro, a właśnie powikłaniem jatrogennym związanym
bezpośrednio z decyzją o transferze do macicy więcej niż jednego
zarodka. Tak sformułowane zapisy zgody mogą sugerować pacjentowi, iż
ryzyko ciąży wielopłodowej wynika w sposób bezpośredni z samej
procedury in vitro, co nie jest zgodne z rzeczywistością.  W
zgodzie omówiono poszczególne pojęcia/skróty medyczne wyjaśniając ich
znaczenie pacjentowi, jednak brakuje tam skrótu SET i objaśnienia,
dlaczego ESHRE zaleca transfer jednego zarodka (SET lub eSET). Z kolei
w innym dokumencie - dokumencie świadomej zgody na transfer mrożonego
zarodka FET powyższa informacja została już sformułowana odmiennie i w
sposób niebudzący zastrzeżeń:



„a) istnieje większe
prawdopodobieństwo wystąpienia ciąży wielopłodowej wskutek
przeniesienia do macicy więcej niż jednego zarodka. Ciąża wielopłodowa
niesie za sobą większe ryzyko: poronienia, porodu przedwczesnego oraz
większe prawdopodobieństwo zakończenia ciąży cięciem cesarskim.”




Na pozytywną uwagę zasługuje jednak – w kontekście informowania
pacjentów o ryzyku związanym z ciążą mnogą – informacja zawarta w
formularzu świadomej zgody dotyczącym zabiegu inseminacji:



„W wyniku stymulacji owulacji dochodzi do wzrostu więcej niż jednego pęcherzyka w jajniku. W związku
z tym istnieje zwiększone ryzyko ciąży mnogiej. W szczególnych
sytuacjach (obecność ponad 3 dojrzałych pęcherzyków) IUI nie powinna
być wykonana, ponieważ istnieje znaczne zwiększone ryzyko ciąży mnogiej


(wytłuszczenie oryginalne)



Pacjenci, z którymi rozmawiałyśmy, potwierdzili, iż podczas wizyty
przygotowującej ich do zapłodnienia in vitro, lekarz poruszał z nimi
kwestię SET i ryzyka związanego z transferem więcej niż jednego
zarodka. W związku z powyższym trudno sformułować spójne konkluzje w
tej części raportu, ponieważ relacje pacjentów i lekarza odnośnie
faktycznego praktykowania polityki SET nie krzyżują się z informacjami
zawartymi w zgodach.


4. Program refundacyjny


Ośrodek jest realizatorem programu refundacyjnego od początku jego
trwania, to jest od lipca 2013 roku. Informacja o realizacji Programu
znajduje się na stronie głównej Ośrodka, gdzie można także znaleźć
odnośnik do odrębnej podstrony poświęconej tylko Programowi MZ.
Znajduje się tam ogólna informacja o Programie, regulamin uczestnictwa
w Programie, informacje kto kwalifikuje się do Programu i co należy
uczynić, aby taką kwalifikację uzyskać. Jest również uruchomiona
infolinia dla pacjentów zainteresowanych Programem, co należy uznać za
dobrą praktykę, jak również istnieje możliwość, aby przez formularz na
stronie WWW zamówić rozmowę z konsultantem (opcja zarówno dla osób
zainteresowanych Programem jak i już uczestniczących – będących w cyklu
leczenia).



Ponadto Ośrodek przygotował własne materiały informacyjne dla osób
zainteresowanych programem, które są dostępne w siedzibie Ośrodka
(wyłożone w poczekalni, w rejestracji).



Ośrodek stosuje takie same zasady traktowania pacjentów pełnopłatnych i
korzystających z Programu refundacyjnego MZ (informacja od osoby
zarządzającej i większości pacjentów). Jednak jedna z par, z którą
prowadziłyśmy rozmowę deklarowała, iż czuła się inaczej traktowana w
momencie, gdy podchodziła do procedury IUI pełnopłatnej i inaczej będąc
w Programie refundacyjnym (różnice polegały na długości wizyt, ilości i
jakości przekazywanych prze lekarza informacji, pomimo prośby pacjentki
o prowadzenie stymulacji tylko przez jednego lekarza, co miało zapewnić
jej komfort wizyty, umawiane były do różnych lekarzy - na niekorzyść
uczestnictwa w Programie refundacyjnym).  Inna para naszych
rozmówców zgłosiła uwagi do realizacji Programu, była to para po pięciu
nieudanych transferach w ramach programu rządowego w innym Ośrodku.
Para rozważała zmianę realizatora na Ośrodek Gameta. Zgodnie z jej
relacją: „płatna wizyta nas
rozczarowała, usłyszeliśmy, że w dotychczasowym Ośrodku byliśmy bardzo
dobrze prowadzeni, co budzi wątpliwości po pięciu nieudanych
transferach. Mieliśmy wrażenie, że Ośrodek nie chce nas przyjąć do
programu, bo źle rokujemy i możemy zaniżyć statystyki. Kiedy
zapytaliśmy o możliwość zrobienia diagnostyki usłyszeliśmy „my tu nie
diagnozujemy tylko do ciąży mamy doprowadzić”
. Pozostali
pacjenci deklarowali równe traktowanie niezależnie od uczestnictwa w
Programie bądź korzystania z procedur pełnopłatnych.


5. Rejestracja wizyty


Rejestracja pracuje w systemie zmianowym – po 4 pracowników na zmianę
plus kierownik rejestracji. Liczba osób obsługujących pacjentów może
być mniejsza przy mniejszej liczbie pacjentów (tak według deklaracji
naszych rozmówców jest np. w piątki kiedy to do Ośrodka przychodzi
zwyczajowo najmniej pacjentów). Poczekalnia jest przestronna i dająca
swobodę i komfort pacjentom. Część wyodrębniona na poczekalnię jest
integralną częścią całego ciągu komunikacyjnego, jednak znajduje się z
boku i praca rejestracji nie zakłóca komfortu pacjentów na
wizytę/zabieg/badanie.



Na wizytę można się umówić telefonicznie lub osobiście, nie ma
możliwości umawiania wizyt przez Internet. Według deklaracji rozmówców
czas oczekiwania na pierwszą wizytę to około 14 dni. Pierwsza wizyta
zgodnie z informacjami uzyskanymi od pacjentów trwała ok. 45minut- 1
godziny. Lekarz, z którym rozmawiałyśmy, podał te same wartości.
Kolejne wizyty są umawiane według konieczności i dostosowane do
indywidualnego toku stosowanych procedur. Ich przeciętny czas trwania
wynosi ok. 15-20 minut (źródło: pacjenci i lekarz). W momencie
opóźnienia rejestracja informuje pacjentów o tym, że takie wystąpi i o
przewidywanym czasie oczekiwania na wizytę. Jeśli pacjenci nie
przebywają w Ośrodku są o tym informowani telefonicznie. Według
deklaracji pacjentów opóźnienia nie przekraczały 30 minut.



Personel obsługujący rejestrację jest przeszkolony w zakresie
komunikacji z pacjentami ze szczególnym naciskiem na zapewnienie
pacjentom dyskrecji oraz komfortu (szkolenia wewnętrzne prowadzone
przez psychologa zatrudnionego w Ośrodku, często indywidualne rozmowy z
pracownikami rejestracji, pomoc w rozwiązywaniu sytuacji trudnych
związanych z obsługą pacjenta).


6. Wizyta lekarska: przebieg wizyty


Zgodnie z informacjami uzyskanymi od osoby zarządzającej, Ośrodek
przyjął schemat prowadzenia wizyt. Ma on postać programu komputerowego,
który wyświetla w trakcie wizyty tzw. „check listę” i standaryzuje
przebieg wizyt lekarskich niezależnie od tego, kto jest lekarzem
prowadzącym pary. Lekarz podczas wizyty wypełnia w systemie
komputerowym kartę pacjenta przechodząc przez jej kolejne punkty (które
z siebie wynikają, nie ma możliwości ominięcia jakiegoś elementu
karty). Po zakończonej wizycie karta pacjenta jest drukowana i
przechowywana w dokumentacji w wersji papierowej. Pacjent jej nie
otrzymuje. Pacjenci przechodzący procedurę IVF otrzymują kartę
stymulacji, w której na każdej wizycie lekarz prowadzący robi stosowne
adnotacje dotyczące m.in. koniecznych do wykonania badań, ich wyników,
stosowanych leków i ich dawek. Pacjenci zgodnie potwierdzili, iż wizyty
składały się z następujących elementów: zaproponowanie planu
leczenia/postępowania na najbliższe miesiące; omówienie rodzaju,
kolejności, przebiegu, i kosztu badań/zabiegów; upewnienie się lekarza,
że informacje są zrozumiałe dla pacjentów; pisemne i ustne podsumowanie
przebiegu wizyty i zaleceń oraz otrzymanie pisemnej informacji odnośnie
zalecanych leków i ich dawkowania. Wywiady z pacjentami potwierdziły
zatem, iż schemat przyjęty przez Ośrodek jest stosowany i w praktyce
oznacza standaryzację przebiegu wizyty. Według oceny pacjentów, z
którymi rozmawiałyśmy lekarze zazwyczaj byli komunikatywni, chętnie
odpowiadali na pytania pacjentów. Informacje otrzymywane przez
pacjentów były – w relacji pacjentów - kompletne i wystarczające.



Po ustaleniu planu leczenia lekarze zawsze przekazywali pacjentom –
rozmówcom materiały pisemne (informacje wraz ze zgodami), w których
zawarte były wszystkie niezbędne dane dotyczące proponowanego leczenia
– wybór metody leczenia, opis przebiegu procedury, opis przygotowań,
skutki uboczne.



 Lekarz zadeklarował – a pacjenci potwierdzili- iż zawsze podczas
przeprowadzania badania pacjentki informuje o wykonywanych
czynnościach; uznał w rozmowie z nami, iż taka praktyka jest oczywista.
Pacjentki również przekazały, iż wizyty lekarskie nie były zakłócane
wejściem do gabinetu osób trzecich.


7. Opieka nad mężczyzną


Ośrodek posiada trzy pokoje do oddawania nasienia. Wszystkie są
umiejscowione poza głównym ciągiem komunikacyjnym, co sprzyja
zachowaniu dyskrecji i komfortowi pacjentów. Pokoje są  zamykane,
mają dostęp do jednej łazienki (dodatkowo w każdym pokoju jest
umywalka). Pokoje są wyposażone w prasę i filmy erotyczne, zapewniono w
nich przyćmione światło oraz miejsce dla partnerki, jeśli takie będzie
życzenie pary.  Ankietowani pacjenci potwierdzili, iż całość
procedury była zorganizowana w sposób bardzo dyskretny.



Pacjenci na badanie nasienia proszeni są bezpośrednio osobiście przez
personel kliniki (wg deklaracji pracowników Ośrodka zajmuje się tym
recepcja, wg słów pacjentów – pracownicy laboratorium seminologicznego)
i prowadzeni do wyodrębnionej części Ośrodka,  w której znajdują
się pokoje do oddawania nasienia oraz laboratorium. Po sprawdzeniu
zgodności danych pacjenta z dowodem osobistym wydawany jest pojemnik,
który po oddaniu nasienia do badania odnoszony jest przez pacjenta do
wskazanego okienka (brak śluzy w pokojach do oddawania nasienia).



Personel deklaruje, że istnieje możliwość oddawania nasienia do badania
w domu, jednak w praktyce - z uwagi na umiejscowienie Ośrodka i warunki
przechowywania i dostarczania nasienia do laboratorium -  jest to
proces niemal nierealny do wykonania. W Ośrodku nie ma dostępnych
prezerwatyw bez środka plemnikobójczego do pobierania nasienia.




8. Opieka nad kobietą



W Ośrodku znajduje się siedem gabinetów ginekologicznych. W każdym
znajdują się trzy krzesła (dla lekarza i pacjentów), co pośrednio
wskazuje na refleksję Ośrodka o istotności potrzeby obecności osoby
bliskiej. Do gabinetów przylegają łazienki, co jest zgodne z
Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w tym zakresie. Łazienki są
nowe/wyremontowane, znajdują się w nich umywalki, bidety oraz sedesy,
zaopatrzono je w środki do higieny osobistej, wkładki higieniczne,
ręczniki papierowe oraz papier toaletowy.  Każda łazienka jest
zamykana od wewnątrz. W dniu monitoringu stan czystości łazienek był
bez zarzutu.  Pacjentki przygotowują się do badania w łazienkach
przynależnych do gabinetów ginekologicznych, co potwierdzono w
wywiadach pacjenckich. W samym gabinecie fotel ginekologiczny
usytuowany jest za zasłaniającym go parawanem.



W Ośrodku znajduje się pomieszczenie pielęgnacyjne dla pacjentek po
zabiegach. Mieszczą się w nim cztery łóżka i leżanka, wszystkie miejsca
leżące są zaopatrzone w jednorazową pościel. Pacjentki przygotowujące
się do zabiegów mają udostępnioną odzież jednorazową oraz zamykane
szafki na rzeczy osobiste, które może w nich przechować na czas
zabiegu. W dniu monitoringu pacjentki przebywające w pomieszczeniu
pielęgnacyjnym nie miały dostępu do wody/napojów, choć w wywiadach z
pacjentkami, które poddawały się zabiegom w poprzednich
tygodniach/miesiącach potwierdzono, iż taki dostęp był zapewniony.



Pracownicy Ośrodka zadeklarowali, iż informują pacjentki o możliwości
obecności partnera/rki/osoby bliskiej podczas wizyty. Według deklaracji
pracowników Ośrodka pacjentkom mogą też towarzyszyć osoby bliskie
podczas transferu oraz w pokoju wypoczynkowym po punkcji. Jednak
-  jak dodawał personel -  „pacjentki w zazwyczaj nie chcą i nie pytają”. Jedna z z par w rozmowie z nami przekazała: „nie wiedziałam, że jest taka możliwość, aby mąż był ze mną po zabiegu, nikt mi nie powiedział o tym”.


9. Umowy z NFZ


Ośrodek, wg informacji osoby zarządzającej, posiada podpisaną umowę z
NFZ na: prowadzenie gabinetów ginekologicznych (nie jest to opcja
dostępna dla pacjentów leczących się w Ośrodku z powodu niepłodności),
badania prenatalne oraz zabiegi ginekologii operacyjnej małoinwazyjnej
(laparoskopia, histeroskopia i HSG). Jednak ani reprezentant Ośrodka,
ani lekarz, z którym prowadzona była rozmowa nie sprecyzowali dokładnie
o jakiej puli zabiegów mowa, a co za tym idzie jaka jest ich dostępność
dla pacjentek Ośrodka. Każda pacjentka, która ma w zaleceniu wykonanie
wskazanego zabiegu jest informowana bezpośrednio przez lekarza o
możliwości jego wykonania w ramach kontraktu z NFZ bezpośrednio w
Ośrodku lub ma wskazaną inną placówkę, która takie zabiegi wykonuje
(Ośrodek wskazuje zawsze Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi).



Jedna z pacjentek, z którą rozmawiałyśmy w trakcie monitoringu miała
wykonywaną w Ośrodku histeroskopię, jednak zabieg ten był wykonany
odpłatnie, a pacjentka nie posiadała wiedzy o tym, że istnieje
możliwość wykonania go w ramach kontraktu z NFZ.



Na stronie WWW Ośrodek nie informuje o możliwości wykonywania zabiegów
ginekologii operacyjnej małoinwazyjnej w ramach kontraktu z NFZ. W
cenniku prezentowanym na stronie WWW jest odniesienie do strony
Szpitala GAMETA, który zabiegi te wykonuje komercyjnie (jest podany
cennik).


10. Prawo:
umowy cywilnoprawne i prawa pacjenta



Dokumentacja przekazana przez Ośrodek dla potrzeb monitoringu została
udostępniona bezpośrednio w dniu monitoringu i  składały się na
nią następujące dokumenty:

  1. Informacja dla pacjentki oraz formularz świadomej zgody na
    leczenie metodą  pozaustrojowego zapłodnienia z wykorzystaniem
    nasienia anonimowego dawcy z banku nasienia z mrożeniem zarodków ( IVF
    - SD)
  2. Informacja dla pacjentów oraz formularz świadomej zgody na
    leczenie metodą pozaustrojowego zapłodnienia z mrożeniem zarodków (IVF,
    IVF-ICSI)
  3. Umowa o przechowywanie zarodków
  4. Informacja dla pacjentów oraz formularz świadomej zgody na
    leczenie metodą pozaustrojowego zapłodnienia z mrożeniem zarodków w
    ramach programu Ministra Zdrowia „Leczenie niepłodności metodą
    zapłodnienia pozaustrojowego na lata 2013-2016” (Program MZ)
  5. Informacja dla pacjentów oraz formularz świadomej zgody na
    leczenie poprzez przeniesienie do macicy zarodka poddanego procesowi
    mrożenia i rozmrażania (FET) w ramach programu Ministra Zdrowia
    „Leczenie niepłodności metodą zapłodnienia pozaustrojowego na lata
    2013-2016” (Program MZ)
  6. Informacja dla pacjenta oraz formularz świadomej zgody (badanie/zabieg)
  7. Informacja dla pacjentów oraz formularz świadomej zgody na
    leczenie poprzez przeniesienie do macicy zarodka pochodzącego od
    anonimowych dawców poddanego procesowi mrożenia i rozmrożenia
  8. Informacja dla pacjentów oraz formularz świadomej zgody na
    leczenie metodą  pozaustrojowego zapłodnienia z wykorzystaniem
    nasienia anonimowego dawcy z banku nasienia z mrożeniem zarodków ( IVF
    - SD)
  9. Dyspozycja wykorzystania depozytu nasienia przechowywanego w
    GAMETA SZPITAL (formularz został przekazany drogą elektroniczną, 
    nie było go w pakiecie otrzymanym na miejscu)
  10. Formularz informacyjny oraz świadoma zgoda pacjentki na badanie hysterosalpingosonograficzne (SIS)
  11. Informacja dla pacjentów oraz formularz świadomej zgody na
    leczenie poprzez przeniesienie do macicy zarodka poddanego procesowi
    mrożenia i rozmrażania (FET)
  12. Informacja dla pacjentów oraz formularz świadomej zgody na
    leczenie metodą  IVF-ICSI z  mrożeniem zarodków z
    wykorzystaniem oocytów anonimowej dawczyni ( IVF - OD)
  13. Procedura postępowania - Kwalifikacja dawczyni komórek jajowych
  14. Wniosek o wydanie dokumentacji medycznej w postaci wyciągu – opiekun prawny
  15. Wniosek o wydanie dokumentacji medycznej w postaci wyciągu - pacjent
  16. Wniosek o wydanie dokumentacji medycznej w postaci kopii - opiekun prawny
  17. Wniosek o wydanie dokumentacji medycznej w postaci kopii- osoba upoważniona
  18. Wniosek o udostępnienie dokumentacji medycznej w postaci kopii - pacjent
  19. OŚWIADCZENIE - upoważnienie osoby do otrzymania dokumentacji medycznej
  20. Umowa o przechowywanie nasienia
  21. Umowa o przechowywanie zarodków powstałych w trakcie leczenia w
    ramach programu Ministra Zdrowia „Leczenie niepłodności metodą
    zapłodnienia pozaustrojowego na lata 2013-2016” (Program MZ)
  22. Informacja dla pacjenta oraz formularz świadomej zgody na
    kriokonserwację (zamrożenie) depozytu nasienia do procedur ART (IUI,
    IVF-ICSI, IVF-OD)
  23. Formularz informacyjny oraz świadoma zgoda pacjentów leczonych metodą inseminacji domacicznej
  24. Informacja dla pacjentki oraz formularz świadomej zgody na
    leczenie metodą inseminacji domacicznej nasieniem anonimowego dawcy z
    banku nasienia
  25. Informacja dla pacjentów oraz formularz świadomej zgody na
    przeniesienie do macicy zarodka powstałego metodą IVF-ICSI z mrożeniem
    zarodków, z wykorzystaniem nasienia anonimowego dawcy z banku nasienia
    oraz z wykorzystaniem oocytów anonimowej dawczyni z banku oocytów
    (IVF-OSD)



*

Należy zauważyć, że wszystkie umowy/informacje/zgody, jakim posługuje
się GAMETA-SZPITAL zostały skonstruowane (także graficznie) w sposób
bardzo przystępny, z wyraźnie wyodrębnionymi sekwencjami wskazującymi,
które pola wypełnia pacjent, które lekarz, itp. Jednocześnie w
dokumentach oznaczone zostały fragmenty, które są istotne i należy je
„przeczytać uważnie”. Przyjęcie takiego rozwiązania uznać należy za
działanie zdecydowanie pro-pacjenckie i bardzo dobrą praktykę.



Pozytywnie należy odnieść się do posługiwania się przez Ośrodek
przystępnym językiem, w którym w sposób nieskomplikowany objaśniane są
kwestie medyczne, natomiast informacja zaprezentowana w analizowanych
dokumentach jest obszerna i szczegółowa. Nadmienić należy, że w trakcie
monitoringu uzyskano informacje, że pacjenci mają możliwość
negocjowania zapisów umów. Nie zostało to jednak zweryfikowane,
ponieważ żaden z pacjentów, którzy zgodzili się na rozmowę nie
dostrzegał potrzeby dokonywania jakichkolwiek zmian w podpisywanych
dokumentach i stąd też nie podejmował prób negocjowania wybranych
fragmentów umów czy zgód. Wszyscy rozmówcy-pacjenci zgodnie
potwierdzili, iż otrzymali wzorce dokumentów co najmniej 24 godziny
przed planowanym zabiegiem i otrzymali kopię podpisanych dokumentów.



Niemniej umowy, którymi posługuje się Ośrodek nie są wolne od zapisów,
które budzą wątpliwości. Z uwagi na fakt, że analiza umów pod kątem
formalno-prawnym stanowi tylko jeden

z celów prowadzonego monitoringu, poniżej przedstawione zostaną wyłącznie najważniejsze wątpliwości.



1.Informacja dla pacjentki oraz
formularz świadomej zgody na leczenie metodą  pozaustrojowego
zapłodnienia z wykorzystaniem nasienia anonimowego dawcy z banku
nasienia z mrożeniem zarodków ( IVF – SD)




Część druga n)

Wyrażam zgodę, żeby personel
GAMETA-SZPITAL prowadzący leczenie metodą IVF-SD oraz inni pracownicy
jednostki, prowadzili obserwację procedur laboratoryjnych i klinicznych
w trakcie terapii. Zgadzam się na zbieranie i publikowanie danych
medycznych oraz wykoywanie zdjęć fotograficznych i nagrań
audiowizualnych podczas leczenia metodą IVF-SD, w celu polepszenia
edukacji medycznej i badań naukowych. Moje dane personalne oraz
wizerunek w żadnym wypadku nie mogą zostać ujawnione.




Analizowany dokument ma formę zgody potwierdzonej jednokrotnym
podpisem, co sprawia, iż pacjentka podpisująca dokument – chcąc podjąć
leczenie w Ośrodku – musi automatycznie wyrazić zgodę na wykorzystanie
jej danych medycznych dla potrzeb Ośrodka, podczas gdy nie jest to
konieczny element procedury leczniczej. Zachęcamy do wyłączenia tego
zapisu z dokumentu i podpisywania go osobno, aby dać wybór pacjentom w
tym zakresie, ewentualnie do pozostawienia zapisu w dokumencie, ale z
możliwością odznaczenia „zgadzam się/nie zgadzam się”.



Poza tym brak uwag: dokument został skonstruowany językiem jasnym i
zrozumiałym, z obszernymi wyjaśnieniami dotyczącymi przebiegu
procedury, ewentualnych skutków ubocznych. Dokument zaopatrzono w
słowniczek pojęć medycznych, co należy uznać za bardzo dobrą praktykę.



2. Informacja dla pacjentów oraz
formularz świadomej zgody na leczenie metodą pozaustrojowego
zapłodnienia z mrożeniem zarodków (IVF, IVF-ICSI)




Podnosimy tę samą uwagę dotyczącą zgody na wykorzystanie danych
klinicznych, co w przypadku dokumentu nr 1., i zauważamy tę samą dobrą
praktykę w zakresie konstrukcji dokumentu w części informacyjnej.



3.Umowa o przechowywanie zarodków



Budzą wątpliwości zapisy mówiące o waloryzacji cen. Biorąc pod uwagę, że umowa

o przechowywanie zarodków może być umową długoterminową - należałoby
rozważyć, czy -  przy dopuszczeniu w umowie waloryzacji cen - nie
powinien znaleźć się zapis dający pacjentom możliwość odstąpienia od
umowy po zmianie cen.



Nadmienić należy, że UOKiK wielokrotnie wskazywał, że zastrzeżenie w umowie

z konsumentem zmienności ceny tworzy zbyt daleko idącą swobodę w
kreowaniu stosunku prawnego po stronie przedsiębiorcy i stanowi
klauzulę niedozwoloną (vide art. 385³ pkt 20 kodeksu cywilnego).



§4, pkt 9

W przypadku nie uiszczenia opłaty w
terminach wskazanych w punktach: 2, 3 i 4 niniejszego paragrafu,
GAMETA-SZPITAL zobowiązana jest wezwać Pacjentów do zapłaty zaległości
w terminie 30 dni od daty doręczenia Im wezwania. Strony uznają
wezwanie za skutecznie doręczone, po upływie 15 dni od dnia nadania go
pod ostatni adres podany przez Pacjentów.




Powyższy zapis zawiera tzw. fikcję doręczenia, a więc przyjmuje
założenie, iż druga strona otrzymała korespondencję, której w
rzeczywistości nie odebrała. Zgodnie z trwałą praktyką Urzędu Ochrony
Konkurencji i Konsumentów, zapisy w umowach zawieranych pomiędzy
przedsiębiorcami a konsumentami, które pozwalają uznać za doręczone
dokumenty, których konsumenci w rzeczywistości nie otrzymali i nie
mieli możliwości się z nimi zapoznać, traktowane są jako klauzule
abuzywne (niedozwolone).



§ 6, pkt 1

W razie utraty powierzonych zarodków
z przyczyn zawinionych przez GAMETA-SZPITAL, GAMETA-SZPITAL zobowiązuje
się zwrócić wszystkie opłaty pobrane za usługi wykonane na podstawie
niniejszej umowy, w ciągu 30 dni od daty otrzymania stosownego
oświadczenia od Pacjentów z numerem konta, nna które mają być
przekazane pieniądze. Zobowiązanie to wyczerpuje odpowiedzialność
materialną GAMETA-SZPITAL wobec pacjentów za utratę zarodków.




 Każdy podmiot udzielający świadczeń opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych – a takimi są m.in. świadczenia w
ramach programu refundacji in vitro – jest zobowiązany do udzielania
świadczeń świadczeniobiorcom z zachowaniem należytej staranności.
Cytując Ustawę o zawodzie lekarza: "Lekarz ma obowiązek wykonywać zawód (...) z należytą starannością” (art. 4 u.z.l.). Warunek ten znajduje się także w art. 8 KEL: "Lekarz
powinien przeprowadzić wszelkie postępowanie diagnostyczne, lecznicze i
zapobiegawcze z należytą starannością, poświęcając im niezbędny czas"
.
Tym samym podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych poniesie
odpowiedzialność za niedołożenie należytej staranności, za wszelką winę
nieumyślną i umyślną, niezależnie od zastrzeżeń zawartych w umowie
cywilnoprawnej, będącej dokumentem niższego rzędu. Zauważamy, iż w
analizowanym dokumencie w żadnym punkcie nie ma wzmianki o obowiązku
dołożenia należytej staranności ze strony Ośrodka. Zapis może zatem
sugerować pacjentowi, który nie jest prawnikiem i nie potrafi
prawidłowo ocenić całości sytuacji pod względem medycznym i prawnym, iż
nie przysługuje mu prawo podnoszenia  roszczeń odszkodowawczych,
podczas gdy każdorazowo ocena zasadności podnoszenia roszczeń należy do
właściwego sądu.



§ 7, pkt 6:

„Wszelkie spory wynikłe z niniejszej
umowy będą rozpatrywane przez Sąd powszechny właściwy dla każdoczesnej
siedziby GAMETA-SZPITAL”.




Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów m.in. w wyroku z dnia 31 stycznia
2003 r. (sygn. akt XVII Amc 31/02) uznał za niedozwolone postanowienie
w brzmieniu: „Wszelkie spory wynikłe na tle zawartej umowy podlegają
wyłączności sądu powszechnego dla siedziby firmy przyjmującej
zamówienie”.



4. Informacja dla pacjentów oraz
formularz świadomej zgody na leczenie metodą pozaustrojowego
zapłodnienia z mrożeniem zarodków w ramach programu Ministra Zdrowia
„Leczenie niepłodności metodą zapłodnienia pozaustrojowego na lata
2013-2016” (Program MZ)




Dokument nie był poddawany analizie. Z analizy wyłączono dokumentację w ramach Programu MZ.



5.Informacja dla pacjentów oraz
formularz świadomej zgody na leczenie poprzez przeniesienie do macicy
zarodka poddanego procesowi mrożenia i rozmrażania (FET) w ramach
programu Ministra Zdrowia „Leczenie niepłodności metodą zapłodnienia
pozaustrojowego na lata 2013-2016” (Program MZ)




Dokument nie był poddawany analizie. Z analizy wyłączono dokumentację w ramach Programu MZ.



6. Informacja dla pacjenta oraz formularz świadomej zgody (badanie/zabieg)



Bez uwag



7. Informacja dla pacjentów oraz
formularz świadomej zgody na leczenie poprzez przeniesienie do macicy
zarodka pochodzącego od anonimowych dawców poddanego procesowi mrożenia
i rozmrożenia




pkt 6

 i) Pacjenci zobowiązują się, że
nigdy nie wystąpią z żądaniem zaprzeczenia ojcostwa ani z żądaniem
zaprzeczenia macierzyństwa




W świetle obowiązującego prawa (analiza dokumentacji wykonana przed
wejściem w życie Ustawy o leczeniu niepłodności) każdy mężczyzna
niebędący mężem matki ma prawo wystąpić z wnioskiem o zaprzeczenie
ojcostwa, co wynika bezpośrednio z Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego
(Art. 63, Art. 67 i Art. 69), a co sprawia, iż złożenie oświadczenia
nie obliguje przyszłego ojca do zaniechania żądania zaprzeczenia
ojcostwa, jeśli taką będzie mieć wolę. Kodeks daje mu taką możliwość i
zgoda podpisywana z Ośrodkiem nie może znosić przepisów prawa wyższego
rzędu. Z kolei jeśli pacjent podpisujący oświadczenie jest mężem matki
odnosić się do niego będzie Artykuł 68 k.r.i.o. stanowiący:



„Zaprzeczenie ojcostwa nie jest
dopuszczalne, jeżeli dziecko zostało poczęte w następstwie zabiegu
medycznego, na który mąż matki wyraził zgodę.”




który powoduje, iż zapis staje się redundantny wobec k.r.i.o.



Ponadto należy podnieść, że na podstawie Art. 61(9) „matką dziecka jest
kobieta, która je urodziła” wobec czego kobieta taka nie może wystąpić
o zaprzeczenie macierzyństwa.



Podnosimy tę samą uwagę dotyczącą zgody na wykorzystanie danych
klinicznych, co w przypadku dokumentu nr 1., i zauważamy tę samą dobrą
praktykę w zakresie konstrukcji dokumentu w części informacyjnej.



8. Informacja dla pacjentów oraz
formularz świadomej zgody na leczenie metodą pozaustrojowego
zapłodnienia z wykorzystaniem nasienia anonimowego dawcy z banku
nasienia z mrożeniem zarodków ( IVF – SD)




Część druga, l)

Zobowiązujemy się, że nigdy nie wystąpimy z żądaniem zaprzeczenia ojcostwa



W świetle obowiązującego prawa (analiza dokumentacji wykonana przed
wejściem w życie Ustawy o leczeniu niepłodności) każdy mężczyzna
niebędący mężem matki ma prawo wystąpić z wnioskiem o zaprzeczenie
ojcostwa, co wynika bezpośrednio z Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego
(Art. 63, Art. 67 i Art. 69), a co sprawia, iż złożenie oświadczenia
nie obliguje przyszłego ojca do zaniechania zaprzeczeń ojcostwa, jeśli
taką będzie mieć wolę. Kodeks daje mu taką możliwość i zgoda
podpisywana z Ośrodkiem nie może znosić przepisów prawa wyższego rzędu.
Z kolei jeśli pacjent podpisujący oświadczenie jest mężem matki odnosić
się do niego będzie Artykuł 68 k.r.i.o. stanowiący:



„Zaprzeczenie ojcostwa nie jest
dopuszczalne, jeżeli dziecko zostało poczęte w następstwie zabiegu
medycznego, na który mąż matki wyraził zgodę.”




który powoduje, iż zapis staje się redundantny wobec k.r.i.o.



Podnosimy ponadto opisane już przy poprzednich dokumentach zastrzeżenie
dotyczące wyrażenia zgody na wykorzystanie danych medycznych dla
potrzeb naukowych Ośrodka.



9. dyspozycja wykorzystania depozytu
nasienia przechowywanego w GAMETA SZPITAL (formularz został przekazany
drogą elektroniczną,  nie było go w pakiecie otrzymanym na miejscu)




Bez uwag



10. Formularz informacyjny oraz świadoma zgoda pacjentki na badanie hysterosalpingosonograficzne (SIS)



Bez uwag



11.  Informacja dla pacjentów
oraz formularz świadomej zgody na leczenie poprzez przeniesienie do
macicy zarodka poddanego procesowi mrożenia i rozmrażania (FET)




Podnosimy tę samą uwagę dotyczącą zgody na wykorzystanie danych
klinicznych, co w przypadku dokumentu nr 1., i zauważamy tę samą dobrą
praktykę w zakresie konstrukcji dokumentu w części informacyjnej.



12.Informacja dla pacjentów oraz
formularz świadomej zgody na leczenie metodą  IVF-ICSI z 
mrożeniem zarodków z wykorzystaniem oocytów anonimowej dawczyni ( IVF –
OD)




Podnosimy tę samą uwagę, która została już opisana w poprzednich
dokumentach, a która odnosi się do zobowiązania rezygnacji z żądania
zaprzeczenia ojcostwa/macierzyństwa, jak również uwagę dotyczącą
wyrażenia automatycznej zgody na wykorzystanie danych medycznych.



13. Procedura postępowania - Kwalifikacja dawczyni komórek jajowych



Procedura nie jest dokumentem podpisywanym z pacjentami (ani z
dawczynią), zawiera schemat postępowania z kandydatkami na dawczynie
komórek jajowych. Uwagę zwraca uwzględnienie w procedurze roli
psychologa (w tym wypełnienie testu psychologicznego i odbycie
konsultacji psychologicznej przez kandydatkę na dawczynię), jak również
włączenie do procedury omówienia z kandydatką na dawczynię prawnej
sytuacji dawstwa i biorstwa komórek (rola konsultanta). W świetle
treści powyższej, modelowej procedury tym bardziej zwraca uwagę, iż do
żadnego z dokumentów przekazywanych pacjentom-biorcom nie włączono
informacji o tym, iż dawczyni komórki jajowej odbyła konsultację
psychologiczną i wypełniła test, co przecież nie tylko jest istotną
informacją dla pacjentów-biorców, ale pokazuje również bardzo dobrą i
odpowiedzialną praktykę Ośrodka w tym względzie – warto się nią chwalić
i eksponować.



14. Wniosek o wydanie dokumentacji medycznej w postaci wyciągu – opiekun prawny



Bez uwag



15. Wniosek o wydanie dokumentacji medycznej w postaci wyciągu – pacjent



Bez uwag



16. Wniosek o wydanie dokumentacji medycznej w postaci kopii - opiekun prawny



Bez uwag



17. Wniosek o wydanie dokumentacji medycznej w postaci kopii- osoba upoważniona



Bez uwag



18. Wniosek o udostępnienie dokumentacji medycznej w postaci kopii - pacjent



Bez uwag



19. OŚWIADCZENIE - upoważnienie osoby do otrzymania dokumentacji medycznej



Bez uwag



20. Umowa o przechowywanie nasienia



Wydaje się, że wątpliwe pod względem zgodności z prawem konsumenckim mogą być zapisy



§ 7 ust. 5:

„Prawa i obowiązki GAMETA-SZPITAL”
wynikające z niniejszej umowy mogą być przenoszone na profesjonalny
podmiot świadczący usługi stanowiące przedmiot niniejszej umowy bez
zgody pacjentów z zachowaniem postanowień niniejszej umowy.”.




por. sygn. akt XVII AmC 162/05, Rejestr klauzul niedozwolonych – klauzula nr: 1019.



Postanowienie uznane za niedozwolone: „Zleceniobiorca ma prawo przekazywania praw

i obowiązków wynikających z niniejszej umowy osobom trzecim”



21. umowa o przechowywanie zarodków
powstałych w trakcie leczenia w ramach programu Ministra Zdrowia
„Leczenie niepłodności metodą zapłodnienia pozaustrojowego na lata
2013-2016” (Program MZ)




Dokument nie był poddawany analizie. Z analizy wyłączono dokumentację w ramach Programu MZ.



22. Informacja dla pacjenta oraz
formularz świadomej zgody na kriokonserwację (zamrożenie) depozytu
nasienia do procedur ART (IUI, IVF-ICSI, IVF-OD)




Dokumentu zawiera podobne zapisy co dokument nr 20. Uwagi odnoszące się
do dokumentu nr 20 podnosimy i w przypadku dokumentu nr 22.



23. Formularz informacyjny oraz świadoma zgoda pacjentów leczonych metodą inseminacji domacicznej



Bez uwag



24. Informacja dla pacjentki oraz
formularz świadomej zgody na leczenie metodą inseminacji domacicznej
nasieniem anonimowego dawcy z banku nasienia




Bez uwag



25. Informacja dla pacjentów oraz
formularz świadomej zgody na przeniesienie do macicy zarodka powstałego
metodą IVF-ICSI z mrożeniem zarodków, z wykorzystaniem nasienia
anonimowego dawcy z banku nasienia oraz z wykorzystaniem oocytów
anonimowej dawczyni z banku oocytów (IVF-OSD)




Podnosimy to samo zastrzeżenie, co w przypadku dokumentu nr 7 (dotyczy
zobowiązania pacjentki, iż nigdy nie wystąpi z żądaniem zaprzeczenia
macierzyństwa). Podnosimy również opisaną już wyżej uwagę dotyczącą
automatycznej zgody na wykorzystanie danych medycznych przez Ośrodek.



*

Uwagi dodatkowe:



1) Budzą wątpliwości zapisy w niektórych dokumentach mówiące o
waloryzacji cen. Biorąc pod uwagę, że umowa o np. przechowywanie
zarodków może być umową długoterminową - należałoby rozważyć, czy
-  przy dopuszczeniu w umowie waloryzacji cen - nie powinien
znaleźć się zapis dający pacjentom możliwość odstąpienia od umowy po
zmianie cen. Nadmienić należy, że UOKiK wielokrotnie wskazywał, że
zastrzeżenie w umowie  z konsumentem zmienności ceny tworzy zbyt
daleko idącą swobodę w kreowaniu stosunku prawnego po stronie
przedsiębiorcy i stanowi klauzulę niedozwoloną (vide art. 3853 pkt 20
kodeksu cywilnego).



Ponadto pragniemy podkreślić, iż dokumenty w warstwie informacyjnej są
przygotowane modelowo: informują pacjentów nie tylko o potencjalnych
powikłaniach, przebiegu zabiegu/procedury etc., ale zawierają również
klarowne objaśnienia dotyczące bezpieczeństwa stosowania danych
procedur (od jak dawna są wykonywane, jak odnoszą się do danego
zagadnienia rekomendacje medyczne itd.). Uwagę zwraca propacjencki
język, zamieszczanie wyjaśnień użytych skrótów i rzetelność
informacyjna dokumentów.


11. Prawo do
intymności i obecności osoby bliskiej


W Ośrodku szanowane jest prawo pacjentów do godności osobistej i do
intymności – zwróciłyśmy uwagę na odpowiednie usytuowanie fotela
ginekologicznego, obecność parawanu oraz zakaz wchodzenia do gabinetu
dla personelu podczas wizyt pacjentów. Poczekalnia do gabinetów
ginekologicznych, laboratorium seminologicznego oraz wydzielonej części
zabiegowej umiejscowiona jest na uboczu rejestracji, co daje spokój i
zapewnia intymność oczekujących pacjentów.



Wydzielona część zabiegowa składa się z sali zabiegowej, pomieszczenia
pielęgnacyjnego, WC i „przedsionka”, w którym znajdują się szafki
zamykane na kluczyk dostępne dla pacjentek do pozostawienia prywatnych
rzeczy. Zapewnia to komfort pacjentkom, które przygotowują się do
zabiegu lub po nim odpoczywają. Podczas monitoringu pomieszczenie
pielęgnacyjne pokazano nam w momencie, gdy przebywały w nim pacjentki
po punkcji.



Personel Ośrodka zachowuje się dyskretnie, co potwierdzili pacjenci w
rozmowach z nami. Prosząc pacjentów na badanie nasienia pracownik
rejestracji lub laboratorium podchodzi do pacjenta bezpośrednio i prosi
na badanie. Tak samo wygląda proszenie pacjentów do gabinetów
lekarskich – lekarze również osobiście podchodzą i proszą bezpośrednio
do gabinetu.



Pacjenci, z którymi rozmawiałyśmy nie mieli zastrzeżeń do poszanowania
ich prawa do intymności. Wg deklaracji rozmówców pacjenci mają prawo do
obecności osoby bliskiej podczas badań/zabiegów/wizyt. Podczas rozmowy
lekarz wyraźnie podkreślał, że wg jego standardów pracy zdecydowanie
zaleca pacjentkom, aby podczas wizyty towarzyszyła im osoba bliska
(mąż, partner, inna osoba wskazana przez pacjentkę), ponieważ zapewnia
to komfort obu stronom.



Inna sytuacja jest w przypadku towarzyszenia osób bliskich podczas
zabiegów. Generalnie w Ośrodku przyjęta jest zasada opisana powyżej,
jednak w praktyce wydaje się, że dzieje się tak dość rzadko. Rozmówcy
(przedstawicielka zarządu, lekarz, pielęgniarka) podkreślali, że
pacjentki bardzo rzadko życzą sobie obecności osoby bliskiej w pokoju
pielęgnacyjnym np. po punkcji czy w trakcie transferu. Często decydują
się same w nim uczestniczyć. Podczas rozmów z pacjentami ustaliłyśmy,
że jedna para w ogóle nie wiedziała o takiej możliwości, a chciałaby z
niej skorzystać, jedna para faktycznie potwierdziła, że partner mógł
być przy pacjentce w trakcie transferu (nie miała informacji o
możliwości obecności partnera po punkcji). Tylko jedna para
potwierdziła, że partner mógł być obecny po punkcji i/lub w trakcie
transferu (para ta leczyła się w Ośrodku pełnopłatnie, nie była
uczestnikiem programu MZ, dwie poprzednie były).



Jeśli chodzi o oddawanie nasienia do badania – pacjenci, z którymi
rozmawiałyśmy nie pytali o możliwość obecności partnerki podczas
oddawania nasienia. Pracownicy Ośrodka deklarują, że istnieje taka
możliwość i że się zdarza.


12. Prawo do
dokumentacji medycznej


W Ośrodku jest spisana procedura udostępniania dokumentacji medycznej
pacjentom na ich prośbę. Procedura ta jest przestrzegana (jedna z par,
z którą rozmawialiśmy prosiła o przekazanie im dokumentacji medycznej
i  otrzymała całość dokumentów). Otrzymałyśmy ponadto od osoby
zarządzającej komplet wzorców wniosków o wydanie dokumentacji
medycznej, które mogą złożyć pacjenci, jeśli chcą uzyskać kopię lub
odpisy dokumentacji. Procedura opisana przez personel wygląda
następująco:



Pacjent zobowiązany jest złożyć osobiście wniosek o wydanie
dokumentacji medycznej. Wyniki badań dostępne w formie elektronicznej
mogą zostać przekazane drogą mailową (o ile pacjent złożył stosowne
oświadczenie). Pozostała dokumentacja przygotowana przez dyrektora
medycznego, podpisana przez lekarza prowadzącego wydawana jest
pacjentowi osobiście, osobie upoważnionej (na piśmie) lub wysyłana
pocztą na wskazany we wniosku adres. Pobierana jest opłata – 70 gr za
stronę dokumentacji, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia.


13. Osoby
niepełnosprawne i ich prawo do leczenia



Ośrodek jest przygotowany architektonicznie do potrzeb osób
niepełnosprawnych (wydzielone miejsca parkingowe, szerokie drzwi
wejściowe, szerokie przejścia/korytarze, łazienka dostosowana, windy,
brak progów). Nie potwierdziłyśmy istnienia gabinetu przeznaczonego dla
osób niepełnosprawnych ruchowo (z obniżanym fotelem ginekologicznym),
ponieważ nie został nam pokazany. Zgodnie z relacją personelu Ośrodek
taki gabinet posiada. Ośrodek w swojej odpowiedzi na niniejszy raport
wskazał, iż posiada w pełni dostosowany do potrzeb osób
niepełnosprawnych gabinet nr 09 – zachęcamy do zapoznania się z
odpowiedzią Ośrodka.

 

14. Pary
nieheteroseksualne



Monitoring odbywał się w lutym 2015
roku, kiedy nie obowiązywała jeszcze Ustawa o leczeniu niepłodności
wykluczająca osoby homoseksualne i kobiety samotne z prawa do leczenia
niepłodności. W związku z powyższym obserwacji monitoringowej poddano
również sytuację obu tych grup oraz ich dostęp do leczenia i sposób
traktowania tej kwestii przez każdy z Ośrodków. Włączamy tę część do
raportu pomimo zmiany prawa, jaka nastąpiła w trakcie projektu,
uważając mimo wszystko te obserwacje za cenne dla pacjentów i
uzupełniające obraz funkcjonowania Ośrodka.




Ośrodek deklaruje, że traktuje pacjentów w sposób wolny od wszelkiej dyskryminacji.



Jedna z par, z którą rozmawiałyśmy twierdziła, że jeden z lekarzy
wyraźnie określał ich sytuację jako „problem męża”.  Nie umiemy
jednak określić, jaki był kontekst użycia tego terminu (być może ściśle
medyczny), więc po prostu przekazujemy uwagę pacjentów. Pozostali
lekarze zawsze używali określenia „niepłodność pary”. Pozostali
rozmówcy (pacjenci) nie zauważyli takiego problemu.


15. Opieka psychologiczna

 


Ośrodek umożliwia swoim pacjentom skorzystanie z porady psychologa.
Konsultacje psychologiczne są bezpłatne, dostępne dla wszystkich
pacjentów „w dowolnym wymiarze czasowym” (cytat osoba zarządzająca).
Osoba sprawująca psychologiczną opiekę nad pacjentami  jest w
Ośrodku zatrudniona na podstawie umowy zlecenie, jest dostępna dla
pacjentów w określone dni i godziny (dyżury pełni od poniedziałku do
piątku w godz. 8:00 – 15:00). Ma ukończone studia magisterskie ze
specjalnością psychologii klinicznej i jest członkinią Polskiego
Stowarzyszenia Psychologów Niepłodności. W Ośrodku znajduje się osobny
gabinet psychologiczny wyposażony w fotele, krzesła i biurko.



Na stronie WWW Ośrodka znajduje się informacja o przydatności opieki
psychologicznej dla osób leczących niepłodność. Brak jest jednak
odniesienia do informacji o zatrudnionym psychologu, godzinach jego
pracy i zakresie usług, jakie świadczy – znajduje się jedynie zakładka
dotycząca pomocy psychologicznej zawierająca ogólne informacje o wadze
wsparcia psychologicznego w procesie leczenia.  Brak również
informacji o psychologu w rejestracji. Wg informacji pracowników
Ośrodka pacjenci o możliwości skorzystania z wizyty u psychologa
informowani są przez lekarza prowadzącego i/lub w rejestracji.
Niektórzy pacjenci potwierdzili otrzymanie takiej informacji od
lekarza: „lekarz zachęcał, ale nie skorzystałam”,
większość jednak deklarowała, iż ich lekarze prowadzący nie
rekomendowali i nie informowali o takiej możliwości. Rozbieżność może
wynikać z faktu, iż w Ośrodku pracuje wielu lekarzy, a pacjentki, z
którymi rozmawiałyśmy, nie leczyły się u tego samego lekarza.  W
rozmowie z lekarzem potwierdzono, iż proponuje on pacjentom konsultację
psychologiczną. Z rozmowy z osobą zarządzającą wynika, iż miesięcznie z
konsultacji psychologicznej korzysta: „kilkudziesięciu pacjentów”.



W przypadku biorstwa gamet konsultacja psychologiczna jest standardowo
zalecana przez lekarza prowadzącego. Jednak ostatecznie to pacjenci
decydują, czy z niej skorzystają czy nie. W przypadku dawstwa komórek
jajowych - konsultacja psychologiczna jest bezwzględnie wymagana, co
zostało opisane w części raportu dotyczącej analizy dokumentacji
(procedura kwalifikacji kandydatek na dawczynie komórek jajowych).



Personel Ośrodka ma zapewnione wsparcie psychologa. Psycholog prowadzi
szkolenia wewnętrzne z zakresu obsługi pacjentów, radzenia sobie z
trudnymi sytuacjami, pracy z pacjentem borykającym się z niepłodnością.
Sporadycznie organizowane są też szkolenia zewnętrzne. Psycholog
wspiera pracowników także w codziennej pracy, na bieżąco reagując na
problemowe sytuacje, prowadząc indywidualne rozmowy z pracownikami. Ze
wszystkich rozmów z personelem niezależnie od pełnionej funkcji w
Ośrodku wynikało, iż szkolenia są zapewniane pracownikom, odbywają się
regularnie i dotyczą różnorodnych kwestii, np. obsługi pacjenta i
radzenia sobie w trudnych sytuacjach (personel rejestracji) Personel
potwierdził również, iż może liczyć na wsparcie i konsultację
psychologa w problemach zawodowych związanych z opieką nad pacjentami.
Informacje dotyczące roli psychologa w Ośrodku zostały skrzyżowane u
różnych grup rozmówców (personel, pacjenci).

Ośrodek prowadzi również ogólnodostępne bezpłatne spotkania psychoedukacyjne z psychologiem.


16. Standardy w
dawstwie i biorstwie gamet oraz zarodków



Monitoring prowadzono w okresie
sprzed obowiązywania Ustawy o leczeniu niepłodności, dlatego wiele z
naszych obserwacji odnosi się do polityki jawnego dawstwa i wyboru
dawców, które obecnie są prawnie zakazane. Mimo to włączamy te uwagi do
raportu, ponieważ nadal pozostają integralną częścią „Pacjenckich
standardów w leczeniu niepłodności” i odnoszą się również szerzej do
rekomendacji europejskich (ESHRE 2001, ESHRE 2015).




Podczas monitoringu nie udało nam się rozmawiać z żadną parą, która
korzystała lub korzysta z dawstwa gamet. W związku z tym nie możemy
przedstawić obrazu biorstwa z punktu widzenia pacjentów. Ośrodek
deklaruje, iż rejestruje umowy o dawstwo/biorstwo gamet i przestrzega w
tym zakresie zasad gromadzenia dokumentacji medycznej  dawcy/ów
oraz biorcy/ów zgodnie z rozporządzeniami Ministra Zdrowia. Ośrodek
informuje pacjentów w formie pisemnej (w zgodach) o skuteczności
Ośrodka w zakresie zabiegów inseminacji domacicznej z użyciem nasienia
dawcy, zapłodnienia pozaustrojowego z użyciem komórki dawczyni,
zapłodnienia pozaustrojowego z użyciem nasienia dawcy. Brak 
informacji w formie pisemnej o aspektach prawnych dawstwa i biorstwa (o
aktualnym stanie prawnym dawstwa gamet w Polsce z uwzględnieniem
informacji  o stanie centralnej kontroli nad dawstwem lub o jej
braku), jednak w opisanej wyżej procedurze kwalifikacji kandydatek na
dawczynie komórek jajowych znajduje się zapis o przeprowadzeniu z
kandydatką rozmowy na ten temat. W zgodach dla pacjentów również
umieszczono częściowe informacje na ten temat. Nie ma jednak rutynowo
przekazywanej i zebranej informacji  o aspektach psychologicznych
i społecznych dawstwa (spotkania pacjentów-biorców z psychologiem nie
są obowiązkowym elementem procedury).



Dawstwo nasienia



Ośrodek współpracuje z kilkoma bankami nasienia. W przypadku nasienia
dawcy pacjenci-biorcy mogą uzyskać rozszerzone informacje o dawcy takie
jak: zapis głosu, zdjęcie z dzieciństwa, list do dziecka (o ile
nasienie dawcy pochodzić będzie z banku, który takie dane gromadzi; nie
wszystkie je udostępniają).



Dawstwo komórek jajowych i zarodków




Ośrodek prowadzi własny bank komórek jajowych. Komórki są oddawane
jedynie przez osoby  niespokrewnione, płodne. W Ośrodku
zatrudniona jest osoba – koordynator odpowiedzialny za bank komórek
jajowych, a co za tym idzie również po części za biorstwo. Niestety
podczas monitoringu pracownika nie było w Ośrodku, więc nie udało nam
się z nim porozmawiać.



Ośrodek przekazuje aktualną informację o średnim czasie oczekiwania w
danym Ośrodku na biorstwo komórki jajowej. Zapewnia także pacjentom
bezpłatne konsultacje z psychologiem (są ustnie rekomendowane, jednak
nie są obowiązkowe). Po określeniu przez biorców cech dawcy/dawczyni,
to lekarz prowadzący dokonuje wstępnego wyboru puli dawczyń/dawców, z
którego ostatecznie mogą wybrać pacjenci. Duża część biorczyń jednak
pozostawia ostateczny wybór lekarzowi. Biorczyniom udostępniane są
wszystkie nieidentyfikujące informacje dot. dawców, w tym informacje o:
grupie krwi, cechach fenotypowych, wykształceniu, wieku i opinii
psychologa na temat dawczyni. W przypadku banku komórek jajowych
pozostawienie przez dawczynie zdjęcia z dzieciństwa czy listu do
dziecka jest dobrowolne (Ośrodek prowadzi swój bank komórek jajowych).
Jeśli takie informacje są dostępne i biorczyni chce je otrzymać to
istnieje taka możliwość.



W przekazanych nam materiałach (otrzymują je i podpisują pacjenci) brak jest pełnej, pisemnej informacji o:

  • stosowanym przez dany Ośrodek limicie biologicznego potomstwa przypadającego na jednego dawcę/dawczynię
  • korzystaniu z zewnętrznych banków nasienia
  • praktykowanym systemie rekrutacji kandydatów na
    dawców/dawczynie,  w tym informacji, kto zajmuje się rekrutacją i
    czy jest w ten proces zaangażowany psycholog. Z pisemnej procedury
    wynika, iż rekrutacją zajmuje się koordynator, psycholog i lekarze, jak
    również że dawczynie przechodzą przez testy psychologiczne i
    konsultacje z psychologiem.
  • możliwości lub braku możliwości zarezerwowania nasienia/komórek
    jajowych/zarodków dawców celem wykorzystania ich przy staraniach o
    kolejne dzieci, aby móc zachować pokrewieństwo  genetyczne
    rodzeństwa (jest krótka informacja na stronie WWW – analiza strony www
    była prowadzona w styczniu 2015 roku)

 W materiałach, które uzyskałyśmy podczas monitoringu (otrzymują je i podpisują pacjenci) znajdują się informacje o:

  • anonimowości dawstwa
  • możliwości wyboru procedury - skorzystania z mrożonych lub
    świeżych oocytów – według zgody, którą podpisują pacjenci, decyduje o
    tym lekarz prowadzący. Podczas rozmowy z przedstawicielem Ośrodka
    (reprezentant zarządu) przekazano nam jednak informację, że cykle
    biorczyń i dawczyń nie są synchronizowane i oocyty są mrożone. Lekarz
    podczas rozmowy powiedział z kolei, że Ośrodek nie mrozi oocytów,
    przyjmuje w depozyt nasienie partnera biorczyni (mrożenie) i po
    pobraniu komórek jajowych od dawczyni są one zapładniane i mrożone są
    zarodki, choć zdarza się też możliwość synchronizowania cyklu (rzadko).
  • praktykowanych panelach badań wymaganych od kandydatów na
    dawców/dawczynie. Są one opisane we wspomnianej Procedurze kwalifikacji
    i znajduje się tam ich pełna lista.

Pacjenci, którzy korzystają ze wsparcia psychologa otrzymują informacje
o materiałach edukacyjnych drukowanych lub internetowych przeznaczonych
dla rodziców dzieci urodzonych w wyniku dawstwa gamet lub zarodków, w
tym poradników dla rodziców (np. darmowych poradników „Powiedzieć i
Rozmawiać”),  książeczek dla dzieci. Nie uzyskaliśmy informacji,
czy takie poradniki polecane są również przez lekarza pacjentom, którzy
nie chcą korzystać ze wsparcia psychologicznego.


17. NASZE REKOMENDACJE

Zamieszczamy nasze rekomendacje w dwóch osobnych działach: dobrych praktyk oraz rekomendacji



Dobre praktyki:


  1. Uwagę zwraca bardzo dobrze przygotowana strona internetowa
    Ośrodka– zarówno merytorycznie, jak i w zakresie samej konstrukcji i
    łatwości nawigacji. W treści zakładek widać „silne piętno” Rekomendacji
    PTMR i PTG, co jest bardzo mocnym plusem strony. Informacje są podawane
    wyczerpująco i rzetelnie, dużą wagę przywiązuje się do aspektu
    edukacyjnego. Strona może być przez pacjentów traktowana jako źródło
    wiarygodnych informacji. W pierwszej części raportu zwróciłyśmy uwagę
    na kwestię bardzo skromnego potraktowania statystyk Ośrodka (brak
    podanej skuteczności, zamiast tego zastrzeżenie, że indywidualna
    prognoza skuteczności w przypadku każdej pary wygląda odmiennie). Taki
    sposób podejścia – choć nie dostarcza pacjentom szczegółowych danych,
    do których podania mimo wszystko zachęcamy – wskazuje na
    odpowiedzialność Ośrodka za rzetelność informacji przekazywanych
    pacjentom, która przeważa nad często spotykaną na innych stronach
    chęcią „pochwalenia się sukcesami” (nie zawsze udokumentowanymi
    metodologicznie);
  2. Przyjęta przez Ośrodek procedura prowadzenia wizyt lekarskich
    (system komputerowy) skutkuje standaryzacją przebiegu wizyty, co
    wyraźnie wyszło w rozmowach z pacjentami, którzy – lecząc się u różnych
    lekarzy w Ośrodku – otrzymywali tę samą jakość konsultacji medycznej
    potwierdzonej obecnością poszczególnych elementów wizyty;
  3. Zwracamy uwagę na doskonałą jakość dokumentacji przygotowanej
    przez Ośrodek (w części informacyjnej). Umowy i zgody są skonstruowane
    w sposób czytelny, z wydzielonymi częściami dla pacjentów i dla
    lekarza, z objaśnieniami użytych w nich terminów i skrótów medycznych,
    wiele z nich zawiera odniesienia do rekomendacji (np. informacja
    dotycząca stymulacji jajeczkowania i sytuacji wystąpienia więcej niż
    trzech dojrzałych pęcherzyków, kiedy zaleca się odstąpienie od
    inseminacji; podano także graniczny wiek pacjentki poddającej się
    inseminacji, aby zachować realistyczną skuteczność procedury).
    Pozytywną uwagę zwraca także sama kompozycja dokumentów i zastosowany w
    niej język: pacjenci są zachęcani do zadawania pytań, część dotyczącą
    samej zgody poprzedza obszerna część tłumacząca przebieg danego
    zabiegu/procedury wraz z opisem przygotowania do zabiegu i możliwych
    powikłań;
  4. Na uwagę zasługuje dokument procedury kwalifikacji kandydatek na
    dawczynie komórek jajowych, można go uznać za modelowy wzór takiej
    procedury. Zachęcamy jednak do wykorzystania informacji zawartych w
    procedurze w dokumentach dotyczących dawstwa i biorstwa: obowiązkowa
    konsultacja psychologiczna dawczyń jest w Polsce wciąż rzadko stosowaną
    – a zalecaną przez europejskie i światowe towarzystwa – praktyką, więc
    warto się dzielić taką informacją z pacjentami; świadczy ona o
    odpowiedzialnej polityce dawstwa prowadzonej przez Ośrodek;
  5. Innym przykładem bardzo dobrej praktyki jest rozwiązanie
    wprowadzonego w Ośrodku modelu opieki psychologicznej w Ośrodku i
    włączenie psychologa w rzeczywistą pracę Ośrodka – począwszy od
    współpracy z personelem i udostępnieniem mu możliwości konsultacji
    psychologicznych, poprzez organizację szkoleń dla pracowników, po
    zapewnienie pacjentom nielimitowanego dostępu do konsultacji
    psychologicznych, które są bezpłatne. O jakości opieki, ale też o
    skuteczności Ośrodka w informowaniu pacjentów o ofercie – pomimo braku
    informacji na stronie, do czego mimo wszystko zachęcamy - , świadczy
    miesięczna liczba konsultacji psychologicznych, jedna z najwyższych w
    Polsce.

Rekomendacje:


  1. Sugerujemy ponowną weryfikację dokumentacji w zakresie podniesionych przez nas wątpliwości;
  2. Rekomendujemy uzupełnienie informacji na stronie WWW o wymienione
    w pierwszej części raportu elementy: skuteczność (być może rozwiązaniem
    godzącym zastrzeżenia Ośrodka i potrzeby pacjentów odnośnie informacji
    w tym względzie, mogło by stać się odwoływanie do uśrednionych danych
    europejskich), informację o procedurze adopcji zarodka i procedur z
    wykorzystaniem komórek jajowych dawczyń, jak również podanie kosztów
    tych procedur;
  3. Zachęcamy do ponownej refleksji nad polityką SET i sposobami jej
    komunikowania pacjentom. Wydaje się, że przydałoby się uspójnienie
    informacji przekazywanych w dokumentacji;
  4. Rekomendujemy udostępnienie pacjentom informacji na temat zabiegów i badań realizowanych w ramach kontraktu z NFZ;
  5. Na stronie www brakuje informacji, jakie są relacje pomiędzy
    Ośrodkami Gameta. Wydaje się, iż pacjent trafiający na stronę
    internetową może traktować ośrodki Gameta jak tzw.  „sieciówkę”, w
    której obowiązuje jednakowy standard bez względu na lokalizację, a tak
    nie jest;
  6. Sądzimy, iż warto rozpowszechnić w rejestracji/poczekalni informacje o wsparciu psychologicznym oferowanym w Ośrodku;
  7. Zachęcamy do rutynowego informowania pacjentów o możliwości
    obecności osoby bliskiej podczas badań, wizyt  i/lub po zabiegach;
  8. Sugerujemy umieszczenie na stronie WWW informacji o internetowych
    grupach wsparcia dla pacjentów i korzystanie z tego źródła również w
    pracy z pacjentami, szczególnie że część funkcjonujących serwisów
    pacjenckich podlega ścisłej moderacji merytorycznej i jest prowadzona w
    zgodzie z rekomendacjami medycznymi PTG i PTMR , więc stanowi rzetelne
    i wiarygodne źródłoinformacji ( www.nasz-bocian.pl, www.powiedziecirozmawiac.pl, www.nieplodnoscboli.pl);


18. Komentarz osrodka do raportu

It appears your Web browser is not configured to display PDF files. No worries, just click here to download the PDF file.


Data wypełnienia ankiety
wt., 08/25/2015 - 17:56 Zobacz ankietę
wt., 08/18/2015 - 23:23 Zobacz ankietę
śr., 07/01/2015 - 10:23 Zobacz ankietę
pon., 06/29/2015 - 06:30 Zobacz ankietę
ndz., 06/28/2015 - 08:51 Zobacz ankietę
Zaloguj się aby wypełnić ankietę.